Chapter 83
83.1
वैशंपायन उवाच
तथा दूतैः समाज्ञाय आयान्तं मधुसूदनम्
धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्भीष्ममर्चयित्वा महाभुजम्
Vaishampayana uvacha
Tatha dutaih samagyaya ayantam madhusudanam
Dhritarashtrobravidbhishmamarchayitva mahabhujam
83.2
द्रोणं च संजयं चैव विदुरं च महामतिम्
दुर्योधनं च सामात्यं हृष्टरोमाब्रवीदिदम्
Dronam cha sanjayam chaiva viduram cha mahamatim
Duryodhanam cha samatyam hrishtaromabravididam
83.3
अद्भुतं महदाश्चर्यं श्रूयते कुरुनन्दन
स्त्रियो बालाश्च वृद्धाश्च कथयन्ति गृहे गृहे
Adbhutam mahadashcharyam shruyate kurunandana
Striyo balashcha vriddhashcha kathayanti grihe grihe
83.4
सत्कृत्याचक्षते चान्ये तथैवान्ये समागताः
पृथग्वादाश्च वर्तन्ते चत्वरेषु सभासु च
Satkrityachakshate chanye tathaivanye samagatah
Prithagvadashcha vartante chatvareshu sabhasu cha
83.5
उपयास्यति दाशार्हः पाण्डवार्थे पराक्रमी
स नो मान्यश्च पूज्यश्च सर्वथा मधुसूदनः
Upayasyati dasharhah pandavarthe parakrami
Sa no manyashcha pujyashcha sarvatha madhusudanah
83.6
तस्मिन्हि यात्रा लोकस्य भूतानामीश्वरो हि सः
तस्मिन्धृतिश्च वीर्यं च प्रज्ञा चौजश्च माधवे
Tasminhi yatra lokasya bhutanamishvaro hi sah
Tasmindhritishcha viryam cha pragya chaujashcha madhave
83.7
स मान्यतां नरश्रेष्ठः स हि धर्मः सनातनः
पूजितो हि सुखाय स्यादसुखः स्यादपूजितः
Sa manyatam narashreshthah sa hi dharmah sanatanah
Pujito hi sukhaya syadasukhah syadapujitah
83.8
स चेत्तुष्यति दाशार्ह उपचारैररिंदमः
कृत्स्नान्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु
Sa chettushyati dasharha upacharairarindamah
Kritsnansarvanabhiprayanprapsyamah sarvarajasu
83.9
तस्य पूजार्थमद्यैव संविधत्स्व परंतप
सभाः पथि विधीयन्तां सर्वकामसमाहिताः
Tasya pujarthamadyaiva sanvidhatsva parantapa
Sabhah pathi vidhiyantam sarvakamasamahitah
83.10
यथा प्रीतिर्महाबाहो त्वयि जायेत तस्य वै
तथा कुरुष्व गान्धारे कथं वा भीष्म मन्यसे
Yatha pritirmahabaho tvayi jayeta tasya vai
Tatha kurushva gandhare katham va bhishma manyase
83.11
ततो भीष्मादयः सर्वे धृतराष्ट्रं जनाधिपम्
ऊचुः परममित्येवं पूजयन्तोऽस्य तद्वचः
Tato bhishmadayah sarve dhritarashtram janadhipam
Uchuh paramamityevam pujayantosya tadvachah
83.12
तेषामनुमतं ज्ञात्वा राजा दुर्योधनस्तदा
सभावास्तूनि रम्याणि प्रदेष्टुमुपचक्रमे
Teshamanumatam gyatva raja duryodhanastada
Sabhavastuni ramyani pradeshtumupachakrame
83.13
ततो देशेषु देशेषु रमणीयेषु भागशः
सर्वरत्नसमाकीर्णाः सभाश्चक्रुरनेकशः
Tato desheshu desheshu ramaniyeshu bhagashah
Sarvaratnasamakirnah sabhashchakruranekashah
83.14
आसनानि विचित्राणि युक्तानि विविधैर्गुणैः
स्त्रियो गन्धानलंकारान्सूक्ष्माणि वसनानि च
Asanani vichitrani yuktani vividhairgunaih
Striyo gandhanalankaransukshmani vasanani cha
83.15
गुणवन्त्यन्नपानानि भोज्यानि विविधानि च
माल्यानि च सुगन्धीनि तानि राजा ददौ ततः
Gunavantyannapanani bhojyani vividhani cha
Malyani cha sugandhini tani raja dadau tatah
83.16
विशेषतश्च वासार्थं सभां ग्रामे वृकस्थले
विदधे कौरवो राजा बहुरत्नां मनोरमाम्
Visheshatashcha vasartham sabham grame vrikasthale
Vidadhe kauravo raja bahuratnam manoramam
83.17
एतद्विधाय वै सर्वं देवार्हमतिमानुषम्
आचख्यौ धृतराष्ट्राय राजा दुर्योधनस्तदा
Etadvidhaya vai sarvam devarhamatimanusham
Achakhyau dhritarashtraya raja duryodhanastada
83.18
ताः सभाः केशवः सर्वा रत्नानि विविधानि च
असमीक्ष्यैव दाशार्ह उपायात्कुरुसद्म तत्
Tah sabhah keshavah sarva ratnani vividhani cha
Asamikshyaiva dasharha upayatkurusadma tat