UtshovChapter 7
7.1
वैशंपायन उवाच
गते द्वारवतीं कृष्णे बलदेवे च माधवे
सह वृष्ण्यन्धकैः सर्वैर्भोजैश्च शतशस्तथा
Vaishampayana uvacha
Gate dvaravatim krishne baladeve cha madhave
Saha vrishnyandhakaih sarvairbhojaishcha shatashastatha
7.2
सर्वमागमयामास पाण्डवानां विचेष्टितम्
धृतराष्ट्रात्मजो राजा दूतैः प्रणिहितैश्चरैः
Sarvamagamayamasa pandavanam vicheshtitam
Dhritarashtratmajo raja dutaih pranihitaishcharaih
7.3
स श्रुत्वा माधवं यातं सदश्वैरनिलोपमैः
बलेन नातिमहता द्वारकामभ्ययात्पुरीम्
Sa shrutva madhavam yatam sadashvairanilopamaih
Balena natimahata dvarakamabhyayatpurim
7.4
तमेव दिवसं चापि कौन्तेयः पाण्डुनन्दनः
आनर्तनगरीं रम्यां जगामाशु धनंजयः
Tameva divasam chapi kaunteyah pandunandanah
Anartanagarim ramyam jagamashu dhananjayah
7.5
तौ यात्वा पुरुषव्याघ्रौ द्वारकां कुरुनन्दनौ
सुप्तं ददृशतुः कृष्णं शयानं चोपजग्मतुः
Tau yatva purushavyaghrau dvarakam kurunandanau
Suptam dadrishatuh krishnam shayanam chopajagmatuh
7.6
ततः शयाने गोविन्दे प्रविवेश सुयोधनः
उच्छीर्षतश्च कृष्णस्य निषसाद वरासने
Tatah shayane govinde pravivesha suyodhanah
Uchchhirshatashcha krishnasya nishasada varasane
7.7
ततः किरीटी तस्यानु प्रविवेश महामनाः
पश्चार्धे च स कृष्णस्य प्रह्वोऽतिष्ठत्कृताञ्जलिः
Tatah kiriti tasyanu pravivesha mahamanah
Pashchardhe cha sa krishnasya prahvotishthatkritanjalih
7.8
प्रतिबुद्धः स वार्ष्णेयो ददर्शाग्रे किरीटिनम्
स तयोः स्वागतं कृत्वा यथार्हं प्रतिपूज्य च
तदागमनजं हेतुं पप्रच्छ मधुसूदनः
Pratibuddhah sa varshneyo dadarshagre kiritinam
Sa tayoh svagatam kritva yatharham pratipujya cha
Tadagamanajam hetum paprachchha madhusudanah
7.9
ततो दुर्योधनः कृष्णमुवाच प्रहसन्निव
विग्रहेऽस्मिन्भवान्साह्यं मम दातुमिहार्हति
Tato duryodhanah krishnamuvacha prahasanniva
Vigrahesminbhavansahyam mama datumiharhati
7.10
समं हि भवतः सख्यं मयि चैवार्जुनेऽपि च
तथा संबन्धकं तुल्यमस्माकं त्वयि माधव
Samam hi bhavatah sakhyam mayi chaivarjunepi cha
Tatha sambandhakam tulyamasmakam tvayi madhava
7.11
अहं चाभिगतः पूर्वं त्वामद्य मधुसूदन
पूर्वं चाभिगतं सन्तो भजन्ते पूर्वसारिणः
Aham chabhigatah purvam tvamadya madhusudana
Purvam chabhigatam santo bhajante purvasarinah
7.12
त्वं च श्रेष्ठतमो लोके सतामद्य जनार्दन
सततं संमतश्चैव सद्वृत्तमनुपालय
Tvam cha shreshthatamo loke satamadya janardana
Satatam sammatashchaiva sadvrittamanupalaya
7.13
कृष्ण उवाच
भवानभिगतः पूर्वमत्र मे नास्ति संशयः
दृष्टस्तु प्रथमं राजन्मया पार्थो धनंजयः
Krishna uvacha
Bhavanabhigatah purvamatra me nasti sanshayah
Drishtastu prathamam rajanmaya partho dhananjayah
7.14
तव पूर्वाभिगमनात्पूर्वं चाप्यस्य दर्शनात्
साहाय्यमुभयोरेव करिष्यामि सुयोधन
Tava purvabhigamanatpurvam chapyasya darshanat
Sahayyamubhayoreva karishyami suyodhana
7.15
प्रवारणं तु बालानां पूर्वं कार्यमिति श्रुतिः
तस्मात्प्रवारणं पूर्वमर्हः पार्थो धनंजयः
Pravaranam tu balanam purvam karyamiti shrutih
Tasmatpravaranam purvamarhah partho dhananjayah
7.16
मत्संहननतुल्यानां गोपानामर्बुदं महत्
नारायणा इति ख्याताः सर्वे संग्रामयोधिनः
Matsanhananatulyanam gopanamarbudam mahat
Narayana iti khyatah sarve sangramayodhinah
7.17
ते वा युधि दुराधर्षा भवन्त्वेकस्य सैनिकाः
अयुध्यमानः संग्रामे न्यस्तशस्त्रोऽहमेकतः
Te va yudhi duradharsha bhavantvekasya sainikah
Ayudhyamanah sangrame nyastashastrohamekatah
7.18
आभ्यामन्यतरं पार्थ यत्ते हृद्यतरं मतम्
तद्वृणीतां भवानग्रे प्रवार्यस्त्वं हि धर्मतः
Abhyamanyataram partha yatte hridyataram matam
Tadvrinitam bhavanagre pravaryastvam hi dharmatah
7.19
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तस्तु कृष्णेन कुन्तीपुत्रो धनंजयः
अयुध्यमानं संग्रामे वरयामास केशवम्
Vaishampayana uvacha
Evamuktastu krishnena kuntiputro dhananjayah
Ayudhyamanam sangrame varayamasa keshavam
7.20
सहस्राणां सहस्रं तु योधानां प्राप्य भारत
कृष्णं चापहृतं ज्ञात्वा संप्राप परमां मुदम्
Sahasranam sahasram tu yodhanam prapya bharata
Krishnam chapahritam gyatva samprapa paramam mudam
7.21
दुर्योधनस्तु तत्सैन्यं सर्वमादाय पार्थिवः
ततोऽभ्ययाद्भीमबलो रौहिणेयं महाबलम्
Duryodhanastu tatsainyam sarvamadaya parthivah
Tatobhyayadbhimabalo rauhineyam mahabalam
7.22
सर्वं चागमने हेतुं स तस्मै संन्यवेदयत्
प्रत्युवाच ततः शौरिर्धार्तराष्ट्रमिदं वचः
Sarvam chagamane hetum sa tasmai sannyavedayat
Pratyuvacha tatah shaurirdhartarashtramidam vachah
7.23
विदितं ते नरव्याघ्र सर्वं भवितुमर्हति
यन्मयोक्तं विराटस्य पुरा वैवाहिके तदा
Viditam te naravyaghra sarvam bhavitumarhati
Yanmayoktam viratasya pura vaivahike tada
7.24
निगृह्योक्तो हृषीकेशस्त्वदर्थं कुरुनन्दन
मया संबन्धकं तुल्यमिति राजन्पुनः पुनः
Nigrihyokto hrishikeshastvadartham kurunandana
Maya sambandhakam tulyamiti rajanpunah punah
7.25
न च तद्वाक्यमुक्तं वै केशवः प्रत्यपद्यत
न चाहमुत्सहे कृष्णं विना स्थातुमपि क्षणम्
Na cha tadvakyamuktam vai keshavah pratyapadyata
Na chahamutsahe krishnam vina sthatumapi kshanam
7.26
नाहं सहायः पार्थानां नापि दुर्योधनस्य वै
इति मे निश्चिता बुद्दिर्वासुदेवमवेक्ष्य ह
Naham sahayah parthanam napi duryodhanasya vai
Iti me nishchita buddirvasudevamavekshya ha
7.27
जातोऽसि भारते वंशे सर्वपार्थिवपूजिते
गच्छ युध्यस्व धर्मेण क्षात्रेण भरतर्षभ
Jatosi bharate vanshe sarvaparthivapujite
Gachchha yudhyasva dharmena kshatrena bharatarshabha
7.28
इत्येवमुक्तः स तदा परिष्वज्य हलायुधम्
कृष्णं चापहृतं ज्ञात्वा युद्धान्मेने जितं जयम्
Ityevamuktah sa tada parishvajya halayudham
Krishnam chapahritam gyatva yuddhanmene jitam jayam
7.29
सोऽभ्ययात्कृतवर्माणं धृतराष्ट्रसुतो नृपः
कृतवर्मा ददौ तस्य सेनामक्षौहिणीं तदा
Sobhyayatkritavarmanam dhritarashtrasuto nripah
Kritavarma dadau tasya senamakshauhinim tada
7.30
स तेन सर्वसैन्येन भीमेन कुरुनन्दनः
वृतः प्रतिययौ हृष्टः सुहृदः संप्रहर्षयन्
Sa tena sarvasainyena bhimena kurunandanah
Vritah pratiyayau hrishtah suhridah sampraharshayan
7.31
गते दुर्योधने कृष्णः किरीटिनमथाब्रवीत्
अयुध्यमानः कां बुद्धिमास्थायाहं त्वया वृतः
Gate duryodhane krishnah kiritinamathabravit
Ayudhyamanah kam buddhimasthayaham tvaya vritah
7.32
अर्जुन उवाच
भवान्समर्थस्तान्सर्वान्निहन्तुं नात्र संशयः
निहन्तुमहमप्येकः समर्थः पुरुषोत्तम
Arjuna uvacha
Bhavansamarthastansarvannihantum natra sanshayah
Nihantumahamapyekah samarthah purushottama
7.33
भवांस्तु कीर्तिमाँल्लोके तद्यशस्त्वां गमिष्यति
यशसा चाहमप्यर्थी तस्मादसि मया वृतः
Bhavanstu kirtimanlloke tadyashastvam gamishyati
Yashasa chahamapyarthi tasmadasi maya vritah
7.34
सारथ्यं तु त्वया कार्यमिति मे मानसं सदा
चिररात्रेप्सितं कामं तद्भवान्कर्तुमर्हति
Sarathyam tu tvaya karyamiti me manasam sada
Chiraratrepsitam kamam tadbhavankartumarhati
7.35
वासुदेव उवाच
उपपन्नमिदं पार्थ यत्स्पर्धेथा मया सह
सारथ्यं ते करिष्यामि कामः संपद्यतां तव
Vasudeva uvacha
Upapannamidam partha yatspardhetha maya saha
Sarathyam te karishyami kamah sampadyatam tava
7.36
वैशंपायन उवाच
एवं प्रमुदितः पार्थः कृष्णेन सहितस्तदा
वृतो दाशार्हप्रवरैः पुनरायाद्युधिष्ठिरम्
Vaishampayana uvacha
Evam pramuditah parthah krishnena sahitastada
Vrito dasharhapravaraih punarayadyudhishthiram