UtshovChapter 21
21.1
वैशंपायन उवाच
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रज्ञावृद्धो महाद्युतिः
संपूज्यैनं यथाकालं भीष्मो वचनमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Tasya tadvachanam shrutva pragyavriddho mahadyutih
Sampujyainam yathakalam bhishmo vachanamabravit
21.2
दिष्ट्या कुशलिनः सर्वे पाण्डवाः सह बान्धवैः
दिष्ट्या सहायवन्तश्च दिष्ट्या धर्मे च ते रताः
Dishtya kushalinah sarve pandavah saha bandhavaih
Dishtya sahayavantashcha dishtya dharme cha te ratah
21.3
दिष्ट्या च संधिकामास्ते भ्रातरः कुरुनन्दनाः
दिष्ट्या न युद्धमनसः सह दामोदरेण ते
Dishtya cha sandhikamaste bhratarah kurunandanah
Dishtya na yuddhamanasah saha damodarena te
21.4
भवता सत्यमुक्तं च सर्वमेतन्न संशयः
अतितीक्ष्णं तु ते वाक्यं ब्राह्मण्यादिति मे मतिः
Bhavata satyamuktam cha sarvametanna sanshayah
Atitikshnam tu te vakyam brahmanyaditi me matih
21.5
असंशयं क्लेशितास्ते वने चेह च पाण्डवाः
प्राप्ताश्च धर्मतः सर्वं पितुर्धनमसंशयम्
Asanshayam kleshitaste vane cheha cha pandavah
Praptashcha dharmatah sarvam piturdhanamasanshayam
21.6
किरीटी बलवान्पार्थः कृतास्त्रश्च महाबलः
को हि पाण्डुसुतं युद्धे विषहेत धनंजयम्
Kiriti balavanparthah kritastrashcha mahabalah
Ko hi pandusutam yuddhe vishaheta dhananjayam
21.7
अपि वज्रधरः साक्षात्किमुतान्ये धनुर्भृतः
त्रयाणामपि लोकानां समर्थ इति मे मतिः
Api vajradharah sakshatkimutanye dhanurbhritah
Trayanamapi lokanam samartha iti me matih
21.8
भीष्मे ब्रुवति तद्वाक्यं धृष्टमाक्षिप्य मन्युमान्
दुर्योधनं समालोक्य कर्णो वचनमब्रवीत्
Bhishme bruvati tadvakyam dhrishtamakshipya manyuman
Duryodhanam samalokya karno vachanamabravit
21.9
न तन्न विदितं ब्रह्मँल्लोके भूतेन केनचित्
पुनरुक्तेन किं तेन भाषितेन पुनः पुनः
Na tanna viditam brahmanlloke bhutena kenachit
Punaruktena kim tena bhashitena punah punah
21.10
दुर्योधनार्थे शकुनिर्द्यूते निर्जितवान्पुरा
समयेन गतोऽरण्यं पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः
Duryodhanarthe shakunirdyute nirjitavanpura
Samayena gatoranyam panduputro yudhishthirah
21.11
न तं समयमादृत्य राज्यमिच्छति पैतृकम्
बलमाश्रित्य मत्स्यानां पाञ्चालानां च पार्थिवः
Na tam samayamadritya rajyamichchhati paitrikam
Balamashritya matsyanam panchalanam cha parthivah
21.12
दुर्योधनो भयाद्विद्वन्न दद्यात्पदमन्ततः
धर्मतस्तु महीं कृत्स्नां प्रदद्याच्छत्रवेऽपि च
Duryodhano bhayadvidvanna dadyatpadamantatah
Dharmatastu mahim kritsnam pradadyachchhatravepi cha
21.13
यदि काङ्क्षन्ति ते राज्यं पितृपैतामहं पुनः
यथाप्रतिज्ञं कालं तं चरन्तु वनमाश्रिताः
Yadi kankshanti te rajyam pitripaitamaham punah
Yathapratigyam kalam tam charantu vanamashritah
21.14
ततो दुर्योधनस्याङ्के वर्तन्तामकुतोभयाः
अधार्मिकामिमां बुद्धिं कुर्युर्मौर्ख्याद्धि केवलम्
Tato duryodhanasyanke vartantamakutobhayah
Adharmikamimam buddhim kuryurmaurkhyaddhi kevalam
21.15
अथ ते धर्ममुत्सृज्य युद्धमिच्छन्ति पाण्डवाः
आसाद्येमान्कुरुश्रेष्ठान्स्मरिष्यन्ति वचो मम
Atha te dharmamutsrijya yuddhamichchhanti pandavah
Asadyemankurushreshthansmarishyanti vacho mama
21.16
भीष्म उवाच
किं नु राधेय वाचा ते कर्म तत्स्मर्तुमर्हसि
एक एव यदा पार्थः षड्रथाञ्जितवान्युधि
Bhishma uvacha
Kim nu radheya vacha te karma tatsmartumarhasi
Eka eva yada parthah shadrathanjitavanyudhi
21.17
न चेदेवं करिष्यामो यदयं ब्राह्मणोऽब्रवीत्
ध्रुवं युधि हतास्तेन भक्षयिष्याम पांसुकान्
Na chedevam karishyamo yadayam brahmanobravit
Dhruvam yudhi hatastena bhakshayishyama pansukan
21.18
वैशंपायन उवाच
धृतराष्ट्रस्ततो भीष्ममनुमान्य प्रसाद्य च
अवभर्त्स्य च राधेयमिदं वचनमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Dhritarashtrastato bhishmamanumanya prasadya cha
Avabhartsya cha radheyamidam vachanamabravit
21.19
अस्मद्धितमिदं वाक्यं भीष्मः शांतनवोऽब्रवीत्
पाण्डवानां हितं चैव सर्वस्य जगतस्तथा
Asmaddhitamidam vakyam bhishmah shantanavobravit
Pandavanam hitam chaiva sarvasya jagatastatha
21.20
चिन्तयित्वा तु पार्थेभ्यः प्रेषयिष्यामि संजयम्
स भवान्प्रतियात्वद्य पाण्डवानेव माचिरम्
Chintayitva tu parthebhyah preshayishyami sanjayam
Sa bhavanpratiyatvadya pandavaneva machiram
21.21
स तं सत्कृत्य कौरव्यः प्रेषयामास पाण्डवान्
सभामध्ये समाहूय संजयं वाक्यमब्रवीत्
Sa tam satkritya kauravyah preshayamasa pandavan
Sabhamadhye samahuya sanjayam vakyamabravit