UtshovChapter 197
197.1
वैशंपायन उवाच
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत
Vaishampayana uvacha
Tathaiva raja kaunteyo dharmaputro yudhishthirah
Dhrishtadyumnamukhanviranshchodayamasa bharata
197.2
चेदिकाशिकरूषाणां नेतारं दृढविक्रमम्
सेनापतिममित्रघ्नं धृष्टकेतुमथादिशत्
Chedikashikarushanam netaram dridhavikramam
Senapatimamitraghnam dhrishtaketumathadishat
197.3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम्
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ
Viratam drupadam chaiva yuyudhanam shikhandinam
Panchalyau cha maheshvasau yudhamanyuttamaujasau
197.4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्विव हुताशनाः
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव
Te shurashchitravarmanastaptakundaladharinah
Ajyavasikta jvalita dhishnyeshviva hutashanah
Ashobhanta maheshvasa grahah prajvalita iva
197.5
सोऽथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः
दिदेश तान्यनीकानि प्रयाणाय महीपतिः
Sotha sainyam yathayogam pujayitva nararshabhah
Didesha tanyanikani prayanaya mahipatih
197.6
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः
धृष्टद्युम्नमुखानेतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः
Abhimanyum brihantam cha draupadeyanshcha sarvashah
Dhrishtadyumnamukhanetanprahinotpandunandanah
197.7
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम्
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्ठिरः
Bhimam cha yuyudhanam cha pandavam cha dhananjayam
Dvitiyam preshayamasa balaskandham yudhishthirah
197.8
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम्
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवमिवास्पृशत्
Bhandam samaropayatam charatam sampradhavatam
Hrishtanam tatra yodhanam shabdo divamivasprishat
197.9
स्वयमेव ततः पश्चाद्विराटद्रुपदान्वितः
तथान्यैः पृथिवीपालैः सह प्रायान्महीपतिः
Svayameva tatah pashchadviratadrupadanvitah
Tathanyaih prithivipalaih saha prayanmahipatih
197.10
भीमधन्वायनी सेना धृष्टद्युम्नपुरस्कृता
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत
Bhimadhanvayani sena dhrishtadyumnapuraskrita
Gangeva purna stimita syandamana vyadrishyata
197.11
ततः पुनरनीकानि व्ययोजयत बुद्धिमान्
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिस्रवम्
Tatah punaranikani vyayojayata buddhiman
Mohayandhritarashtrasya putranam buddhinisravam
197.12
द्रौपदेयान्महेष्वासानभिमन्युं च पाण्डवः
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान्
Draupadeyanmaheshvasanabhimanyum cha pandavah
Nakulam sahadevam cha sarvanshchaiva prabhadrakan
197.13
दश चाश्वसहस्राणि द्विसाहस्रं च दन्तिनः
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतास्तथा
Dasha chashvasahasrani dvisahasram cha dantinah
Ayutam cha padatinam rathah panchashatastatha
197.14
भीमसेनं च दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम्
मध्यमे तु विराटं च जयत्सेनं च मागधम्
Bhimasenam cha durdharsham prathamam pradishadbalam
Madhyame tu viratam cha jayatsenam cha magadham
197.15
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ
वीर्यवन्तौ महात्मानौ गदाकार्मुकधारिणौ
अन्वयातां ततो मध्ये वासुदेवधनंजयौ
Maharathau cha panchalyau yudhamanyuttamaujasau
Viryavantau mahatmanau gadakarmukadharinau
Anvayatam tato madhye vasudevadhananjayau
197.16
बभूवुरतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः
तेषां विंशतिसाहस्रा ध्वजाः शूरैरधिष्ठिताः
Babhuvuratisanrabdhah kritapraharana narah
Tesham vinshatisahasra dhvajah shurairadhishthitah
197.17
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः
सहस्रशोऽन्वयुः पश्चादग्रतश्च सहस्रशः
Pancha nagasahasrani rathavanshashcha sarvashah
Padatayashcha ye shurah karmukasigadadharah
Sahasrashonvayuh pashchadagratashcha sahasrashah
197.18
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयमेव बलार्णवे
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः
Yudhishthiro yatra sainye svayameva balarnave
Tatra te prithivipala bhuyishtham paryavasthitah
197.19
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत
यदाश्रित्याभियुयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम्
Tatra nagasahasrani hayanamayutani cha
Tatha rathasahasrani padatinam cha bharata
Yadashrityabhiyuyudhe dhartarashtram suyodhanam
197.20
ततोऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः
नदन्तः प्रययुस्तेषामनीकानि सहस्रशः
Tatonye shatashah pashchatsahasrayutasho narah
Nadantah prayayusteshamanikani sahasrashah
197.21
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च
वादयन्ति स्म संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः
Tatra bherisahasrani shankhanamayutani cha
Vadayanti sma sanhrishtah sahasrayutasho narah