Chapter 159

159.1

संजय उवाच
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत्
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया

Sanjaya uvacha
Ulukastvarjunam bhuyo yathoktam vakyamabravit
Ashivishamiva kruddham tudanvakyashalakaya

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम्
प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येन प्रधर्षिताः

Tasya tadvachanam shrutva rushitah pandava bhrisham
Prageva bhrishasankruddhah kaitavyena pradharshitah

नासनेष्ववतिष्ठन्त बाहूंश्चैव विचिक्षिपुः
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षां चक्रुः परस्परम्

Nasaneshvavatishthanta bahunshchaiva vichikshipuh
Ashivisha iva kruddha viksham chakruh parasparam

अवाक्शिरा भीमसेनः समुदैक्षत केशवम्
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन्

Avakshira bhimasenah samudaikshata keshavam
Netrabhyam lohitantabhyamashivisha iva shvasan

आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम्
उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत

Artam vatatmajam drishtva krodhenabhihatam bhrisham
Utsmayanniva dasharhah kaitavyam pratyabhashata

प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम्
श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्

Prayahi shighram kaitavya bruyashchaiva suyodhanam
Shrutam vakyam grihitortho matam yatte tathastu tat

मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः
श्व इदानीं प्रदृश्येथाः पुरुषो भव दुर्मते

Madvachashchapi bhuyaste vaktavyah sa suyodhanah
Shva idanim pradrishyethah purusho bhava durmate

मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः
सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च

Manyase yachcha mudha tvam na yotsyati janardanah
Sarathyena vritah parthairiti tvam na bibheshi cha

जघन्यकालमप्येतद्भवेद्यत्सर्वपार्थिवान्
निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः

Jaghanyakalamapyetadbhavedyatsarvaparthivan
Nirdaheyamaham krodhattrinaniva hutashanah

युधिष्ठिरनियोगात्तु फल्गुनस्य महात्मनः
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विदितात्मनः

Yudhishthiraniyogattu phalgunasya mahatmanah
Karishye yudhyamanasya sarathyam viditatmanah

यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम्
तत्र तत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसेऽग्रतः

Yadyutpatasi lokanstrinyadyavishasi bhutalam
Tatra tatrarjunaratham prabhate drakshyasegratah

यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघगर्जितम्
दुःशासनस्य रुधिरं पीतमित्यवधार्यताम्

Yachchapi bhimasenasya manyase moghagarjitam
Duhshasanasya rudhiram pitamityavadharyatam

न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः
न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम्

Na tvam samikshate partho napi raja yudhishthirah
Na bhimaseno na yamau pratikulaprabhashinam