UtshovChapter 24
24.1
वैशंपायन उवाच
कीचकस्य तु घातेन सानुजस्य विशां पते
अत्याहितं चिन्तयित्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः
Vaishampayana uvacha
Kichakasya tu ghatena sanujasya visham pate
Atyahitam chintayitva vyasmayanta prithagjanah
24.2
तस्मिन्पुरे जनपदे संजल्पोऽभूच्च सर्वशः
शौर्याद्धि वल्लभो राज्ञो महासत्त्वश्च कीचकः
Tasminpure janapade sanjalpobhuchcha sarvashah
Shauryaddhi vallabho ragyo mahasattvashcha kichakah
24.3
आसीत्प्रहर्ता च नृणां दारामर्शी च दुर्मतिः
स हतः खलु पापात्मा गन्धर्वैर्दुष्टपूरुषः
Asitpraharta cha nrinam daramarshi cha durmatih
Sa hatah khalu papatma gandharvairdushtapurushah
24.4
इत्यजल्पन्महाराज परानीकविशातनम्
देशे देशे मनुष्याश्च कीचकं दुष्प्रधर्षणम्
Ityajalpanmaharaja paranikavishatanam
Deshe deshe manushyashcha kichakam dushpradharshanam
24.5
अथ वै धार्तराष्ट्रेण प्रयुक्ता ये बहिश्चराः
मृगयित्वा बहून्ग्रामान्राष्ट्राणि नगराणि च
Atha vai dhartarashtrena prayukta ye bahishcharah
Mrigayitva bahungramanrashtrani nagarani cha
24.6
संविधाय यथादिष्टं यथादेशप्रदर्शनम्
कृतचिन्ता न्यवर्तन्त ते च नागपुरं प्रति
Sanvidhaya yathadishtam yathadeshapradarshanam
Kritachinta nyavartanta te cha nagapuram prati
24.7
तत्र दृष्ट्वा तु राजानं कौरव्यं धृतराष्ट्रजम्
द्रोणकर्णकृपैः सार्धं भीष्मेण च महात्मना
Tatra drishtva tu rajanam kauravyam dhritarashtrajam
Dronakarnakripaih sardham bhishmena cha mahatmana
24.8
संगतं भ्रातृभिश्चापि त्रिगर्तैश्च महारथैः
दुर्योधनं सभामध्ये आसीनमिदमब्रुवन्
Sangatam bhratribhishchapi trigartaishcha maharathaih
Duryodhanam sabhamadhye asinamidamabruvan
24.9
कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा
पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन्महति कानने
Kritosmabhih paro yatnasteshamanveshane sada
Pandavanam manushyendra tasminmahati kanane
24.10
निर्जने मृगसंकीर्णे नानाद्रुमलतावृते
लताप्रतानबहुले नानागुल्मसमावृते
Nirjane mrigasankirne nanadrumalatavrite
Latapratanabahule nanagulmasamavrite
24.11
न च विद्मो गता येन पार्थाः स्युर्दृढविक्रमाः
मार्गमाणाः पदन्यासं तेषु तेषु तथा तथा
Na cha vidmo gata yena parthah syurdridhavikramah
Margamanah padanyasam teshu teshu tatha tatha
24.12
गिरिकूटेषु तुङ्गेषु नानाजनपदेषु च
जनाकीर्णेषु देशेषु खर्वटेषु पुरेषु च
Girikuteshu tungeshu nanajanapadeshu cha
Janakirneshu desheshu kharvateshu pureshu cha
24.13
नरेन्द्र बहुशोऽन्विष्टा नैव विद्मश्च पाण्डवान्
अत्यन्तभावं नष्टास्ते भद्रं तुभ्यं नरर्षभ
Narendra bahushonvishta naiva vidmashcha pandavan
Atyantabhavam nashtaste bhadram tubhyam nararshabha
24.14
वर्त्मान्यन्विष्यमाणास्तु रथानां रथसत्तम
कंचित्कालं मनुष्येन्द्र सूतानामनुगा वयम्
Vartmanyanvishyamanastu rathanam rathasattama
Kanchitkalam manushyendra sutanamanuga vayam
24.15
मृगयित्वा यथान्यायं विदितार्थाः स्म तत्त्वतः
प्राप्ता द्वारवतीं सूता ऋते पार्थैः परंतप
Mrigayitva yathanyayam viditarthah sma tattvatah
Prapta dvaravatim suta rite parthaih parantapa
24.16
न तत्र पाण्डवा राजन्नापि कृष्णा पतिव्रता
सर्वथा विप्रनष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ
Na tatra pandava rajannapi krishna pativrata
Sarvatha vipranashtaste namaste bharatarshabha
24.17
न हि विद्मो गतिं तेषां वासं वापि महात्मनाम्
पाण्डवानां प्रवृत्तिं वा विद्मः कर्मापि वा कृतम्
स नः शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्वं विशां पते
Na hi vidmo gatim tesham vasam vapi mahatmanam
Pandavanam pravrittim va vidmah karmapi va kritam
Sa nah shadhi manushyendra ata urdhvam visham pate
24.18
अन्वेषणे पाण्डवानां भूयः किं करवामहे
इमां च नः प्रियामीक्ष वाचं भद्रवतीं शुभाम्
Anveshane pandavanam bhuyah kim karavamahe
Imam cha nah priyamiksha vacham bhadravatim shubham
24.19
येन त्रिगर्ता निकृता बलेन महता नृप
सूतेन राज्ञो मत्स्यस्य कीचकेन महात्मना
Yena trigarta nikrita balena mahata nripa
Sutena ragyo matsyasya kichakena mahatmana
24.20
स हतः पतितः शेते गन्धर्वैर्निशि भारत
अदृश्यमानैर्दुष्टात्मा सह भ्रातृभिरच्युत
Sa hatah patitah shete gandharvairnishi bharata
Adrishyamanairdushtatma saha bhratribhirachyuta
24.21
प्रियमेतदुपश्रुत्य शत्रूणां तु पराभवम्
कृतकृत्यश्च कौरव्य विधत्स्व यदनन्तरम्
Priyametadupashrutya shatrunam tu parabhavam
Kritakrityashcha kauravya vidhatsva yadanantaram