UtshovChapter 98
98.1
युधिष्ठिर उवाच
भूय एवाहमिच्छामि महर्षेस्तस्य धीमतः
कर्मणां विस्तरं श्रोतुमगस्त्यस्य द्विजोत्तम
Yudhishthira uvacha
Bhuya evahamichchhami maharshestasya dhimatah
Karmanam vistaram shrotumagastyasya dvijottama
98.2
लोमश उवाच
शृणु राजन्कथां दिव्यामद्भुतामतिमानुषीम्
अगस्त्यस्य महाराज प्रभावममितात्मनः
Lomasha uvacha
Shrinu rajankatham divyamadbhutamatimanushim
Agastyasya maharaja prabhavamamitatmanah
98.3
आसन्कृतयुगे घोरा दानवा युद्धदुर्मदाः
कालेया इति विख्याता गणाः परमदारुणाः
Asankritayuge ghora danava yuddhadurmadah
Kaleya iti vikhyata ganah paramadarunah
98.4
ते तु वृत्रं समाश्रित्य नानाप्रहरणोद्यताः
समन्तात्पर्यधावन्त महेन्द्रप्रमुखान्सुरान्
Te tu vritram samashritya nanapraharanodyatah
Samantatparyadhavanta mahendrapramukhansuran
98.5
ततो वृत्रवधे यत्नमकुर्वंस्त्रिदशाः पुरा
पुरंदरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणमुपतस्थिरे
Tato vritravadhe yatnamakurvanstridashah pura
Purandaram puraskritya brahmanamupatasthire
98.6
कृताञ्जलींस्तु तान्सर्वान्परमेष्ठी उवाच ह
विदितं मे सुराः सर्वं यद्वः कार्यं चिकीर्षितम्
Kritanjalinstu tansarvanparameshthi uvacha ha
Viditam me surah sarvam yadvah karyam chikirshitam
98.7
तमुपायं प्रवक्ष्यामि यथा वृत्रं वधिष्यथ
दधीच इति विख्यातो महानृषिरुदारधीः
Tamupayam pravakshyami yatha vritram vadhishyatha
Dadhicha iti vikhyato mahanrishirudaradhih
98.8
तं गत्वा सहिताः सर्वे वरं वै संप्रयाचत
स वो दास्यति धर्मात्मा सुप्रीतेनान्तरात्मना
Tam gatva sahitah sarve varam vai samprayachata
Sa vo dasyati dharmatma supritenantaratmana
98.9
स वाच्यः सहितैः सर्वैर्भवद्भिर्जयकाङ्क्षिभिः
स्वान्यस्थीनि प्रयच्छेति त्रैलोक्यस्य हिताय वै
स शरीरं समुत्सृज्य स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति
Sa vachyah sahitaih sarvairbhavadbhirjayakankshibhih
Svanyasthini prayachchheti trailokyasya hitaya vai
Sa shariram samutsrijya svanyasthini pradasyati
98.10
तस्यास्थिभिर्महाघोरं वज्रं संभ्रियतां दृढम्
महच्छत्रुहणं तीक्ष्णं षडश्रं भीमनिस्वनम्
Tasyasthibhirmahaghoram vajram sambhriyatam dridham
Mahachchhatruhanam tikshnam shadashram bhimanisvanam
98.11
तेन वज्रेण वै वृत्रं वधिष्यति शतक्रतुः
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्माच्छीघ्रं विधीयताम्
Tena vajrena vai vritram vadhishyati shatakratuh
Etadvah sarvamakhyatam tasmachchhighram vidhiyatam
98.12
एवमुक्तास्ततो देवा अनुज्ञाप्य पितामहम्
नारायणं पुरस्कृत्य दधीचस्याश्रमं ययुः
Evamuktastato deva anugyapya pitamaham
Narayanam puraskritya dadhichasyashramam yayuh
98.13
सरस्वत्याः परे पारे नानाद्रुमलतावृतम्
षट्पदोद्गीतनिनदैर्विघुष्टं सामगैरिव
पुंस्कोकिलरवोन्मिश्रं जीवंजीवकनादितम्
Sarasvatyah pare pare nanadrumalatavritam
Shatpadodgitaninadairvighushtam samagairiva
Punskokilaravonmishram jivanjivakanaditam
98.14
महिषैश्च वराहैश्च सृमरैश्चमरैरपि
तत्र तत्रानुचरितं शार्दूलभयवर्जितैः
Mahishaishcha varahaishcha srimaraishchamarairapi
Tatra tatranucharitam shardulabhayavarjitaih
98.15
करेणुभिर्वारणैश्च प्रभिन्नकरटामुखैः
सरोऽवगाढैः क्रीडद्भिः समन्तादनुनादितम्
Karenubhirvaranaishcha prabhinnakaratamukhaih
Sarovagadhaih kridadbhih samantadanunaditam
98.16
सिंहव्याघ्रैर्महानादान्नदद्भिरनुनादितम्
अपरैश्चापि संलीनैर्गुहाकन्दरवासिभिः
Sinhavyaghrairmahanadannadadbhiranunaditam
Aparaishchapi sanlinairguhakandaravasibhih
98.17
तेषु तेष्ववकाशेषु शोभितं सुमनोरमम्
त्रिविष्टपसमप्रख्यं दधीचाश्रममागमन्
Teshu teshvavakasheshu shobhitam sumanoramam
Trivishtapasamaprakhyam dadhichashramamagaman
98.18
तत्रापश्यन्दधीचं ते दिवाकरसमद्युतिम्
जाज्वल्यमानं वपुषा यथा लक्ष्म्या पितामहम्
Tatrapashyandadhicham te divakarasamadyutim
Jajvalyamanam vapusha yatha lakshmya pitamaham
98.19
तस्य पादौ सुरा राजन्नभिवाद्य प्रणम्य च
अयाचन्त वरं सर्वे यथोक्तं परमेष्ठिना
Tasya padau sura rajannabhivadya pranamya cha
Ayachanta varam sarve yathoktam parameshthina
98.20
ततो दधीचः परमप्रतीतः; सुरोत्तमांस्तानिदमभ्युवाच
करोमि यद्वो हितमद्य देवाः; स्वं चापि देहं त्वहमुत्सृजामि
Tato dadhichah paramapratitah; surottamanstanidamabhyuvacha
Karomi yadvo hitamadya devah; svam chapi deham tvahamutsrijami
98.21
स एवमुक्त्वा द्विपदां वरिष्ठः; प्राणान्वशी स्वान्सहसोत्ससर्ज
ततः सुरास्ते जगृहुः परासो;रस्थीनि तस्याथ यथोपदेशम्
Sa evamuktva dvipadam varishthah; prananvashi svansahasotsasarja
Tatah suraste jagrihuh paraso;rasthini tasyatha yathopadesham
98.22
प्रहृष्टरूपाश्च जयाय देवा;स्त्वष्टारमागम्य तमर्थमूचुः
त्वष्टा तु तेषां वचनं निशम्य; प्रहृष्टरूपः प्रयतः प्रयत्नात्
Prahrishtarupashcha jayaya deva;stvashtaramagamya tamarthamuchuh
Tvashta tu tesham vachanam nishamya; prahrishtarupah prayatah prayatnat
98.23
चकार वज्रं भृशमुग्ररूपं; कृत्वा च शक्रं स उवाच हृष्टः
अनेन वज्रप्रवरेण देव; भस्मीकुरुष्वाद्य सुरारिमुग्रम्
Chakara vajram bhrishamugrarupam; kritva cha shakram sa uvacha hrishtah
Anena vajrapravarena deva; bhasmikurushvadya surarimugram
98.24
ततो हतारिः सगणः सुखं वै; प्रशाधि कृत्स्नं त्रिदिवं दिविष्ठः
त्वष्ट्रा तथोक्तः स पुरंदरस्तु; वज्रं प्रहृष्टः प्रयतोऽभ्यगृह्णात्
Tato hatarih saganah sukham vai; prashadhi kritsnam tridivam divishthah
Tvashtra tathoktah sa purandarastu; vajram prahrishtah prayatobhyagrihnat