UtshovChapter 7
7.1
वैशंपायन उवाच
गते तु विदुरे राजन्नाश्रमं पाण्डवान्प्रति
धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः पर्यतप्यत भारत
Vaishampayana uvacha
Gate tu vidure rajannashramam pandavanprati
Dhritarashtro mahapragyah paryatapyata bharata
7.2
स सभाद्वारमागम्य विदुरस्मारमोहितः
समक्षं पार्थिवेन्द्राणां पपाताविष्टचेतनः
Sa sabhadvaramagamya vidurasmaramohitah
Samaksham parthivendranam papatavishtachetanah
7.3
स तु लब्ध्वा पुनः संज्ञां समुत्थाय महीतलात्
समीपोपस्थितं राजा संजयं वाक्यमब्रवीत्
Sa tu labdhva punah sangyam samutthaya mahitalat
Samipopasthitam raja sanjayam vakyamabravit
7.4
भ्राता मम सुहृच्चैव साक्षाद्धर्म इवापरः
तस्य स्मृत्वाद्य सुभृशं हृदयं दीर्यतीव मे
Bhrata mama suhrichchaiva sakshaddharma ivaparah
Tasya smritvadya subhrisham hridayam diryativa me
7.5
तमानयस्व धर्मज्ञं मम भ्रातरमाशु वै
इति ब्रुवन्स नृपतिः करुणं पर्यदेवयत्
Tamanayasva dharmagyam mama bhrataramashu vai
Iti bruvansa nripatih karunam paryadevayat
7.6
पश्चात्तापाभिसंतप्तो विदुरस्मारकर्शितः
भ्रातृस्नेहादिदं राजन्संजयं वाक्यमब्रवीत्
Pashchattapabhisantapto vidurasmarakarshitah
Bhratrisnehadidam rajansanjayam vakyamabravit
7.7
गच्छ संजय जानीहि भ्रातरं विदुरं मम
यदि जीवति रोषेण मया पापेन निर्धुतः
Gachchha sanjaya janihi bhrataram viduram mama
Yadi jivati roshena maya papena nirdhutah
7.8
न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्ममपि किंचन
व्यलीकं कृतपूर्वं मे प्राज्ञेनामितबुद्धिना
Na hi tena mama bhratra susukshmamapi kinchana
Vyalikam kritapurvam me pragyenamitabuddhina
7.9
स व्यलीकं कथं प्राप्तो मत्तः परमबुद्धिमान्
न जह्याज्जीवितं प्राज्ञस्तं गच्छानय संजय
Sa vyalikam katham prapto mattah paramabuddhiman
Na jahyajjivitam pragyastam gachchhanaya sanjaya
7.10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञस्तमनुमान्य च
संजयो बाढमित्युक्त्वा प्राद्रवत्काम्यकं वनम्
Tasya tadvachanam shrutva ragyastamanumanya cha
Sanjayo badhamityuktva pradravatkamyakam vanam
7.11
सोऽचिरेण समासाद्य तद्वनं यत्र पाण्डवाः
रौरवाजिनसंवीतं ददर्शाथ युधिष्ठिरम्
Sochirena samasadya tadvanam yatra pandavah
Rauravajinasanvitam dadarshatha yudhishthiram
7.12
विदुरेण सहासीनं ब्राह्मणैश्च सहस्रशः
भ्रातृभिश्चाभिसंगुप्तं देवैरिव शतक्रतुम्
Vidurena sahasinam brahmanaishcha sahasrashah
Bhratribhishchabhisanguptam devairiva shatakratum
7.13
युधिष्ठिरमथाभ्येत्य पूजयामास संजयः
भीमार्जुनयमांश्चापि तदर्हं प्रत्यपद्यत
Yudhishthiramathabhyetya pujayamasa sanjayah
Bhimarjunayamanshchapi tadarham pratyapadyata
7.14
राज्ञा पृष्टः स कुशलं सुखासीनश्च संजयः
शशंसागमने हेतुमिदं चैवाब्रवीद्वचः
Ragya prishtah sa kushalam sukhasinashcha sanjayah
Shashansagamane hetumidam chaivabravidvachah
7.15
राजा स्मरति ते क्षत्तर्धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः
तं पश्य गत्वा त्वं क्षिप्रं संजीवय च पार्थिवम्
Raja smarati te kshattardhritarashtrombikasutah
Tam pashya gatva tvam kshipram sanjivaya cha parthivam
7.16
सोऽनुमान्य नरश्रेष्ठान्पाण्डवान्कुरुनन्दनान्
नियोगाद्राजसिंहस्य गन्तुमर्हसि मानद
Sonumanya narashreshthanpandavankurunandanan
Niyogadrajasinhasya gantumarhasi manada
7.17
एवमुक्तस्तु विदुरो धीमान्स्वजनवत्सलः
युधिष्ठिरस्यानुमते पुनरायाद्गजाह्वयम्
Evamuktastu viduro dhimansvajanavatsalah
Yudhishthirasyanumate punarayadgajahvayam
7.18
तमब्रवीन्महाप्राज्ञं धृतराष्ट्रः प्रतापवान्
दिष्ट्या प्राप्तोऽसि धर्मज्ञ दिष्ट्या स्मरसि मेऽनघ
Tamabravinmahapragyam dhritarashtrah pratapavan
Dishtya praptosi dharmagya dishtya smarasi menagha
7.19
अद्य रात्रौ दिवा चाहं त्वत्कृते भरतर्षभ
प्रजागरे प्रपश्यामि विचित्रं देहमात्मनः
Adya ratrau diva chaham tvatkrite bharatarshabha
Prajagare prapashyami vichitram dehamatmanah
7.20
सोऽङ्कमादाय विदुरं मूर्ध्न्युपाघ्राय चैव ह
क्षम्यतामिति चोवाच यदुक्तोऽसि मया रुषा
Sonkamadaya viduram murdhnyupaghraya chaiva ha
Kshamyatamiti chovacha yaduktosi maya rusha
7.21
विदुर उवाच
क्षान्तमेव मया राजन्गुरुर्नः परमो भवान्
तथा ह्यस्म्यागतः क्षिप्रं त्वद्दर्शनपरायणः
Vidura uvacha
Kshantameva maya rajangururnah paramo bhavan
Tatha hyasmyagatah kshipram tvaddarshanaparayanah
7.22
भवन्ति हि नरव्याघ्र पुरुषा धर्मचेतसः
दीनाभिपातिनो राजन्नात्र कार्या विचारणा
Bhavanti hi naravyaghra purusha dharmachetasah
Dinabhipatino rajannatra karya vicharana
7.23
पाण्डोः सुता यादृशा मे तादृशा मे सुतास्तव
दीना इति हि मे बुद्धिरभिपन्नाद्य तान्प्रति
Pandoh suta yadrisha me tadrisha me sutastava
Dina iti hi me buddhirabhipannadya tanprati
7.24
वैशंपायन उवाच
अन्योन्यमनुनीयैवं भ्रातरौ तौ महाद्युती
विदुरो धृतराष्ट्रश्च लेभाते परमां मुदम्
Vaishampayana uvacha
Anyonyamanuniyaivam bhratarau tau mahadyuti
Viduro dhritarashtrashcha lebhate paramam mudam