UtshovChapter 44
44.1
वैशंपायन उवाच
स ददर्श पुरीं रम्यां सिद्धचारणसेविताम्
सर्वर्तुकुसुमैः पुण्यैः पादपैरुपशोभिताम्
Vaishampayana uvacha
Sa dadarsha purim ramyam siddhacharanasevitam
Sarvartukusumaih punyaih padapairupashobhitam
44.2
तत्र सौगन्धिकानां स द्रुमाणां पुण्यगन्धिनाम्
उपवीज्यमानो मिश्रेण वायुना पुण्यगन्धिना
Tatra saugandhikanam sa drumanam punyagandhinam
Upavijyamano mishrena vayuna punyagandhina
44.3
नन्दनं च वनं दिव्यमप्सरोगणसेवितम्
ददर्श दिव्यकुसुमैराह्वयद्भिरिव द्रुमैः
Nandanam cha vanam divyamapsaroganasevitam
Dadarsha divyakusumairahvayadbhiriva drumaih
44.4
नातप्ततपसा शक्यो द्रष्टुं नानाहिताग्निना
स लोकः पुण्यकर्तॄणां नापि युद्धपराङ्मुखैः
Nataptatapasa shakyo drashtum nanahitagnina
Sa lokah punyakartrinam napi yuddhaparanmukhaih
44.5
नायज्वभिर्नानृतकैर्न वेदश्रुतिवर्जितैः
नानाप्लुताङ्गैस्तीर्थेषु यज्ञदानबहिष्कृतैः
Nayajvabhirnanritakairna vedashrutivarjitaih
Nanaplutangaistirtheshu yagyadanabahishkritaih
44.6
नापि यज्ञहनैः क्षुद्रैर्द्रष्टुं शक्यः कथंचन
पानपैर्गुरुतल्पैश्च मांसादैर्वा दुरात्मभिः
Napi yagyahanaih kshudrairdrashtum shakyah kathanchana
Panapairgurutalpaishcha mansadairva duratmabhih
44.7
स तद्दिव्यं वनं पश्यन्दिव्यगीतनिनादितम्
प्रविवेश महाबाहुः शक्रस्य दयितां पुरीम्
Sa taddivyam vanam pashyandivyagitaninaditam
Pravivesha mahabahuh shakrasya dayitam purim
44.8
तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः
संस्थितान्यभियातानि ददर्शायुतशस्तदा
Tatra devavimanani kamagani sahasrashah
Sansthitanyabhiyatani dadarshayutashastada
44.9
संस्तूयमानो गन्धर्वैरप्सरोभिश्च पाण्डवः
पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर्वायुभिश्चानुवीजितः
Sanstuyamano gandharvairapsarobhishcha pandavah
Pushpagandhavahaih punyairvayubhishchanuvijitah
44.10
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः
हृष्टाः संपूजयामासुः पार्थमक्लिष्टकारिणम्
Tato devah sagandharvah siddhashcha paramarshayah
Hrishtah sampujayamasuh parthamaklishtakarinam
44.11
आशीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिस्वनैः
प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम्
Ashirvadaih stuyamano divyavaditranisvanaih
Pratipede mahabahuh shankhadundubhinaditam
44.12
नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम्
इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः
Nakshatramargam vipulam suravithiti vishrutam
Indragyaya yayau parthah stuyamanah samantatah
44.13
तत्र साध्यास्तथा विश्वे मरुतोऽथाश्विनावपि
आदित्या वसवो रुद्रास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः
Tatra sadhyastatha vishve marutothashvinavapi
Aditya vasavo rudrastatha brahmarshayomalah
44.14
राजर्षयश्च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः
तुम्बुरुर्नारदश्चैव गन्धर्वौ च हहाहुहू
Rajarshayashcha bahavo dilipapramukha nripah
Tumbururnaradashchaiva gandharvau cha hahahuhu
44.15
तान्सर्वान्स समागम्य विधिवत्कुरुनन्दनः
ततोऽपश्यद्देवराजं शतक्रतुमरिंदमम्
Tansarvansa samagamya vidhivatkurunandanah
Tatopashyaddevarajam shatakratumarindamam
44.16
ततः पार्थो महाबाहुरवतीर्य रथोत्तमात्
ददर्श साक्षाद्देवेन्द्रं पितरं पाकशासनम्
Tatah partho mahabahuravatirya rathottamat
Dadarsha sakshaddevendram pitaram pakashasanam
44.17
पाण्डुरेणातपत्रेण हेमदण्डेन चारुणा
दिव्यगन्धाधिवासेन व्यजनेन विधूयता
Pandurenatapatrena hemadandena charuna
Divyagandhadhivasena vyajanena vidhuyata
44.18
विश्वावसुप्रभृतिभिर्गन्धर्वैः स्तुतिवन्दनैः
स्तूयमानं द्विजाग्र्यैश्च ऋग्यजुःसामसंस्तवैः
Vishvavasuprabhritibhirgandharvaih stutivandanaih
Stuyamanam dvijagryaishcha rigyajuhsamasanstavaih
44.19
ततोऽभिगम्य कौन्तेयः शिरसाभ्यनमद्बली
स चैनमनुवृत्ताभ्यां भुजाभ्यां प्रत्यगृह्णत
Tatobhigamya kaunteyah shirasabhyanamadbali
Sa chainamanuvrittabhyam bhujabhyam pratyagrihnata
44.20
ततः शक्रासने पुण्ये देवराजर्षिपूजिते
शक्रः पाणौ गृहीत्वैनमुपावेशयदन्तिके
Tatah shakrasane punye devarajarshipujite
Shakrah panau grihitvainamupaveshayadantike
44.21
मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय देवेन्द्रः परवीरहा
अङ्कमारोपयामास प्रश्रयावनतं तदा
Murdhni chainamupaghraya devendrah paraviraha
Ankamaropayamasa prashrayavanatam tada
44.22
सहस्राक्षनियोगात्स पार्थः शक्रासनं तदा
अध्यक्रामदमेयात्मा द्वितीय इव वासवः
Sahasrakshaniyogatsa parthah shakrasanam tada
Adhyakramadameyatma dvitiya iva vasavah
44.23
ततः प्रेम्णा वृत्रशत्रुरर्जुनस्य शुभं मुखम्
पस्पर्श पुण्यगन्धेन करेण परिसान्त्वयन्
Tatah premna vritrashatrurarjunasya shubham mukham
Pasparsha punyagandhena karena parisantvayan
44.24
परिमार्जमानः शनकैर्बाहू चास्यायतौ शुभौ
ज्याशरक्षेपकठिनौ स्तम्भाविव हिरण्मयौ
Parimarjamanah shanakairbahu chasyayatau shubhau
Jyasharakshepakathinau stambhaviva hiranmayau
44.25
वज्रग्रहणचिह्नेन करेण बलसूदनः
मुहुर्मुहुर्वज्रधरो बाहू संस्फालयञ्शनैः
Vajragrahanachihnena karena balasudanah
Muhurmuhurvajradharo bahu sansphalayanshanaih
44.26
स्मयन्निव गुडाकेशं प्रेक्षमाणः सहस्रदृक्
हर्षेणोत्फुल्लनयनो न चातृप्यत वृत्रहा
Smayanniva gudakesham prekshamanah sahasradrik
Harshenotphullanayano na chatripyata vritraha
44.27
एकासनोपविष्टौ तौ शोभयां चक्रतुः सभाम्
सूर्याचन्द्रमसौ व्योम्नि चतुर्दश्यामिवोदितौ
Ekasanopavishtau tau shobhayam chakratuh sabham
Suryachandramasau vyomni chaturdashyamivoditau
44.28
तत्र स्म गाथा गायन्ति साम्ना परमवल्गुना
गन्धर्वास्तुम्बुरुश्रेष्ठाः कुशला गीतसामसु
Tatra sma gatha gayanti samna paramavalguna
Gandharvastumburushreshthah kushala gitasamasu
44.29
घृताची मेनका रम्भा पूर्वचित्तिः स्वयंप्रभा
उर्वशी मिश्रकेशी च डुण्डुर्गौरी वरूथिनी
Ghritachi menaka rambha purvachittih svayamprabha
Urvashi mishrakeshi cha dundurgauri varuthini
44.30
गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा
चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वरा
Gopali sahajanya cha kumbhayonih prajagara
Chitrasena chitralekha saha cha madhurasvara
44.31
एताश्चान्याश्च ननृतुस्तत्र तत्र वराङ्गनाः
चित्तप्रमथने युक्ताः सिद्धानां पद्मलोचनाः
Etashchanyashcha nanritustatra tatra varanganah
Chittapramathane yuktah siddhanam padmalochanah
44.32
महाकटितटश्रोण्यः कम्पमानैः पयोधरैः
कटाक्षहावमाधुर्यैश्चेतोबुद्धिमनोहराः
Mahakatitatashronyah kampamanaih payodharaih
Katakshahavamadhuryaishchetobuddhimanoharah