UtshovChapter 194
194.1
मार्कण्डेय उवाच
स एवमुक्तो राजर्षिरुत्तङ्केनापराजितः
उत्तङ्कं कौरवश्रेष्ठ कृताञ्जलिरथाब्रवीत्
Markandeya uvacha
Sa evamukto rajarshiruttankenaparajitah
Uttankam kauravashreshtha kritanjalirathabravit
194.2
न तेऽभिगमनं ब्रह्मन्मोघमेतद्भविष्यति
पुत्रो ममायं भगवन्कुवलाश्व इति स्मृतः
Na tebhigamanam brahmanmoghametadbhavishyati
Putro mamayam bhagavankuvalashva iti smritah
194.3
धृतिमान्क्षिप्रकारी च वीर्येणाप्रतिमो भुवि
प्रियं वै सर्वमेतत्ते करिष्यति न संशयः
Dhritimankshiprakari cha viryenapratimo bhuvi
Priyam vai sarvametatte karishyati na sanshayah
194.4
पुत्रैः परिवृतः सर्वैः शूरैः परिघबाहुभिः
विसर्जयस्व मां ब्रह्मन्न्यस्तशस्त्रोऽस्मि सांप्रतम्
Putraih parivritah sarvaih shuraih parighabahubhih
Visarjayasva mam brahmannyastashastrosmi sampratam
194.5
तथास्त्विति च तेनोक्तो मुनिनामिततेजसा
स तमादिश्य तनयमुत्तङ्काय महात्मने
क्रियतामिति राजर्षिर्जगाम वनमुत्तमम्
Tathastviti cha tenokto muninamitatejasa
Sa tamadishya tanayamuttankaya mahatmane
Kriyatamiti rajarshirjagama vanamuttamam
194.6
युधिष्ठिर उवाच
क एष भगवन्दैत्यो महावीर्यस्तपोधन
कस्य पुत्रोऽथ नप्ता वा एतदिच्छामि वेदितुम्
Yudhishthira uvacha
Ka esha bhagavandaityo mahaviryastapodhana
Kasya putrotha napta va etadichchhami veditum
194.7
एवं महाबलो दैत्यो न श्रुतो मे तपोधन
एतदिच्छामि भगवन्याथातथ्येन वेदितुम्
सर्वमेव महाप्राज्ञ विस्तरेण तपोधन
Evam mahabalo daityo na shruto me tapodhana
Etadichchhami bhagavanyathatathyena veditum
Sarvameva mahapragya vistarena tapodhana
194.8
मार्कण्डेय उवाच
शृणु राजन्निदं सर्वं यथावृत्तं नराधिप
एकार्णवे तदा घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे
प्रनष्टेषु च भूतेषु सर्वेषु भरतर्षभ
Markandeya uvacha
Shrinu rajannidam sarvam yathavrittam naradhipa
Ekarnave tada ghore nashte sthavarajangame
Pranashteshu cha bhuteshu sarveshu bharatarshabha
194.9
प्रभवः सर्वभूतानां शाश्वतः पुरुषोऽव्ययः
सुष्वाप भगवान्विष्णुरप्शय्यामेक एव ह
नागस्य भोगे महति शेषस्यामिततेजसः
Prabhavah sarvabhutanam shashvatah purushovyayah
Sushvapa bhagavanvishnurapshayyameka eva ha
Nagasya bhoge mahati sheshasyamitatejasah
194.10
लोककर्ता महाभाग भगवानच्युतो हरिः
नागभोगेन महता परिरभ्य महीमिमाम्
Lokakarta mahabhaga bhagavanachyuto harih
Nagabhogena mahata parirabhya mahimimam
194.11
स्वपतस्तस्य देवस्य पद्मं सूर्यसमप्रभम्
नाभ्यां विनिःसृतं तत्र यत्रोत्पन्नः पितामहः
साक्षाल्लोकगुरुर्ब्रह्मा पद्मे सूर्येन्दुसप्रभे
Svapatastasya devasya padmam suryasamaprabham
Nabhyam vinihsritam tatra yatrotpannah pitamahah
Sakshallokagururbrahma padme suryendusaprabhe
194.12
चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिस्तथैव च चतुर्मुखः
स्वप्रभावाद्दुराधर्षो महाबलपराक्रमः
Chaturvedashchaturmurtistathaiva cha chaturmukhah
Svaprabhavadduradharsho mahabalaparakramah
194.13
कस्यचित्त्वथ कालस्य दानवौ वीर्यवत्तरौ
मधुश्च कैटभश्चैव दृष्टवन्तौ हरिं प्रभुम्
Kasyachittvatha kalasya danavau viryavattarau
Madhushcha kaitabhashchaiva drishtavantau harim prabhum
194.14
शयानं शयने दिव्ये नागभोगे महाद्युतिम्
बहुयोजनविस्तीर्णे बहुयोजनमायते
Shayanam shayane divye nagabhoge mahadyutim
Bahuyojanavistirne bahuyojanamayate
194.15
किरीटकौस्तुभधरं पीतकौशेयवाससम्
दीप्यमानं श्रिया राजंस्तेजसा वपुषा तथा
सहस्रसूर्यप्रतिममद्भुतोपमदर्शनम्
Kiritakaustubhadharam pitakausheyavasasam
Dipyamanam shriya rajanstejasa vapusha tatha
Sahasrasuryapratimamadbhutopamadarshanam
194.16
विस्मयः सुमहानासीन्मधुकैटभयोस्तदा
दृष्ट्वा पितामहं चैव पद्मे पद्मनिभेक्षणम्
Vismayah sumahanasinmadhukaitabhayostada
Drishtva pitamaham chaiva padme padmanibhekshanam
194.17
वित्रासयेतामथ तौ ब्रह्माणममितौजसम्
वित्रास्यमानो बहुशो ब्रह्मा ताभ्यां महायशाः
अकम्पयत्पद्मनालं ततोऽबुध्यत केशवः
Vitrasayetamatha tau brahmanamamitaujasam
Vitrasyamano bahusho brahma tabhyam mahayashah
Akampayatpadmanalam tatobudhyata keshavah
194.18
अथापश्यत गोविन्दो दानवौ वीर्यवत्तरौ
दृष्ट्वा तावब्रवीद्देवः स्वागतं वां महाबलौ
ददानि वां वरं श्रेष्ठं प्रीतिर्हि मम जायते
Athapashyata govindo danavau viryavattarau
Drishtva tavabraviddevah svagatam vam mahabalau
Dadani vam varam shreshtham pritirhi mama jayate
194.19
तौ प्रहस्य हृषीकेशं महावीर्यौ महासुरौ
प्रत्यब्रूतां महाराज सहितौ मधुसूदनम्
Tau prahasya hrishikesham mahaviryau mahasurau
Pratyabrutam maharaja sahitau madhusudanam
194.20
आवां वरय देव त्वं वरदौ स्वः सुरोत्तम
दातारौ स्वो वरं तुभ्यं तद्ब्रवीह्यविचारयन्
Avam varaya deva tvam varadau svah surottama
Datarau svo varam tubhyam tadbravihyavicharayan
194.21
भगवानुवाच
प्रतिगृह्णे वरं वीरावीप्सितश्च वरो मम
युवां हि वीर्यसंपन्नौ न वामस्ति समः पुमान्
Bhagavanuvacha
Pratigrihne varam viravipsitashcha varo mama
Yuvam hi viryasampannau na vamasti samah puman
194.22
वध्यत्वमुपगच्छेतां मम सत्यपराक्रमौ
एतदिच्छाम्यहं कामं प्राप्तुं लोकहिताय वै
Vadhyatvamupagachchhetam mama satyaparakramau
Etadichchhamyaham kamam praptum lokahitaya vai
194.23
मधुकैटभावूचतुः
अनृतं नोक्तपूर्वं नौ स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा
सत्ये धर्मे च निरतौ विद्ध्यावां पुरुषोत्तम
Madhukaitabhavuchatuh
Anritam noktapurvam nau svaireshvapi kutonyatha
Satye dharme cha niratau viddhyavam purushottama
194.24
बले रूपे च वीर्ये च शमे च न समोऽस्ति नौ
धर्मे तपसि दाने च शीलसत्त्वदमेषु च
Bale rupe cha virye cha shame cha na samosti nau
Dharme tapasi dane cha shilasattvadameshu cha
194.25
उपप्लवो महानस्मानुपावर्तत केशव
उक्तं प्रतिकुरुष्व त्वं कालो हि दुरतिक्रमः
Upaplavo mahanasmanupavartata keshava
Uktam pratikurushva tvam kalo hi duratikramah
194.26
आवामिच्छावहे देव कृतमेकं त्वया विभो
अनावृतेऽस्मिन्नाकाशे वधं सुरवरोत्तम
Avamichchhavahe deva kritamekam tvaya vibho
Anavritesminnakashe vadham suravarottama
194.27
पुत्रत्वमभिगच्छाव तव चैव सुलोचन
वर एष वृतो देव तद्विद्धि सुरसत्तम
Putratvamabhigachchhava tava chaiva sulochana
Vara esha vrito deva tadviddhi surasattama
194.28
भगवानुवाच
बाढमेवं करिष्यामि सर्वमेतद्भविष्यति
Bhagavanuvacha
Badhamevam karishyami sarvametadbhavishyati
194.29
मार्कण्डेय उवाच
विचिन्त्य त्वथ गोविन्दो नापश्यद्यदनावृतम्
अवकाशं पृथिव्यां वा दिवि वा मधुसूदनः
Markandeya uvacha
Vichintya tvatha govindo napashyadyadanavritam
Avakasham prithivyam va divi va madhusudanah
194.30
स्वकावनावृतावूरू दृष्ट्वा देववरस्तदा
मधुकैटभयो राजञ्शिरसी मधुसूदनः
चक्रेण शितधारेण न्यकृन्तत महायशाः
Svakavanavritavuru drishtva devavarastada
Madhukaitabhayo rajanshirasi madhusudanah
Chakrena shitadharena nyakrintata mahayashah