UtshovChapter 175
175.1
जनमेजय उवाच
कथं नागायुतप्राणो भीमसेनो महाबलः
भयमाहारयत्तीव्रं तस्मादजगरान्मुने
Janamejaya uvacha
Katham nagayutaprano bhimaseno mahabalah
Bhayamaharayattivram tasmadajagaranmune
175.2
पौलस्त्यं योऽऽह्वयद्युद्धे धनदं बलदर्पितः
नलिन्यां कदनं कृत्वा वराणां यक्षरक्षसाम्
Paulastyam yohvayadyuddhe dhanadam baladarpitah
Nalinyam kadanam kritva varanam yaksharakshasam
175.3
तं शंससि भयाविष्टमापन्नमरिकर्षणम्
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे
Tam shansasi bhayavishtamapannamarikarshanam
Etadichchhamyaham shrotum param kautuhalam hi me
175.4
वैशंपायन उवाच
बह्वाश्चर्ये वने तेषां वसतामुग्रधन्विनाम्
प्राप्तानामाश्रमाद्राजन्राजर्षेर्वृषपर्वणः
Vaishampayana uvacha
Bahvashcharye vane tesham vasatamugradhanvinam
Praptanamashramadrajanrajarshervrishaparvanah
175.5
यदृच्छया धनुष्पाणिर्बद्धखड्गो वृकोदरः
ददर्श तद्वनं रम्यं देवगन्धर्वसेवितम्
Yadrichchhaya dhanushpanirbaddhakhadgo vrikodarah
Dadarsha tadvanam ramyam devagandharvasevitam
175.6
स ददर्श शुभान्देशान्गिरेर्हिमवतस्तदा
देवर्षिसिद्धचरितानप्सरोगणसेवितान्
Sa dadarsha shubhandeshangirerhimavatastada
Devarshisiddhacharitanapsaroganasevitan
175.7
चकोरैश्चक्रवाकैश्च पक्षिभिर्जीवजीवकैः
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च तत्र तत्र विनादितान्
Chakoraishchakravakaishcha pakshibhirjivajivakaih
Kokilairbhringarajaishcha tatra tatra vinaditan
175.8
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्हिमसंस्पर्शकोमलैः
उपेतान्बहुलच्छायैर्मनोनयननन्दनैः
Nityapushpaphalairvrikshairhimasansparshakomalaih
Upetanbahulachchhayairmanonayananandanaih
175.9
स संपश्यन्गिरिनदीर्वैडूर्यमणिसंनिभैः
सलिलैर्हिमसंस्पर्शैर्हंसकारण्डवायुतैः
Sa sampashyangirinadirvaiduryamanisannibhaih
Salilairhimasansparshairhansakarandavayutaih
175.10
वनानि देवदारूणां मेघानामिव वागुराः
हरिचन्दनमिश्राणि तुङ्गकालीयकान्यपि
Vanani devadarunam meghanamiva vagurah
Harichandanamishrani tungakaliyakanyapi
175.11
मृगयां परिधावन्स समेषु मरुधन्वसु
विध्यन्मृगाञ्शरैः शुद्धैश्चचार सुमहाबलः
Mrigayam paridhavansa sameshu marudhanvasu
Vidhyanmrigansharaih shuddhaishchachara sumahabalah
175.12
स ददर्श महाकायं भुजङ्गं लोमहर्षणम्
गिरिदुर्गे समापन्नं कायेनावृत्य कन्दरम्
Sa dadarsha mahakayam bhujangam lomaharshanam
Giridurge samapannam kayenavritya kandaram
175.13
पर्वताभोगवर्ष्माणं भोगैश्चन्द्रार्कमण्डलैः
चित्राङ्गमजिनैश्चित्रैर्हरिद्रासदृशच्छविम्
Parvatabhogavarshmanam bhogaishchandrarkamandalaih
Chitrangamajinaishchitrairharidrasadrishachchhavim
175.14
गुहाकारेण वक्त्रेण चतुर्दंष्ट्रेण राजता
दीप्ताक्षेणातिताम्रेण लिहन्तं सृक्किणी मुहुः
Guhakarena vaktrena chaturdanshtrena rajata
Diptakshenatitamrena lihantam srikkini muhuh
175.15
त्रासनं सर्वभूतानां कालान्तकयमोपमम्
निःश्वासक्ष्वेडनादेन भर्त्सयन्तमिव स्थितम्
Trasanam sarvabhutanam kalantakayamopamam
Nihshvasakshvedanadena bhartsayantamiva sthitam
175.16
स भीमं सहसाभ्येत्य पृदाकुः क्षुधितो भृशम्
जग्राहाजगरो ग्राहो भुजयोरुभयोर्बलात्
Sa bhimam sahasabhyetya pridakuh kshudhito bhrisham
Jagrahajagaro graho bhujayorubhayorbalat
175.17
तेन संस्पृष्टमात्रस्य भीमसेनस्य वै तदा
संज्ञा मुमोह सहसा वरदानेन तस्य ह
Tena sansprishtamatrasya bhimasenasya vai tada
Sangya mumoha sahasa varadanena tasya ha
175.18
दश नागसहस्राणि धारयन्ति हि यद्बलम्
तद्बलं भीमसेनस्य भुजयोरसमं परैः
Dasha nagasahasrani dharayanti hi yadbalam
Tadbalam bhimasenasya bhujayorasamam paraih
175.19
स तेजस्वी तथा तेन भुजगेन वशीकृतः
विस्फुरञ्शनकैर्भीमो न शशाक विचेष्टितुम्
Sa tejasvi tatha tena bhujagena vashikritah
Visphuranshanakairbhimo na shashaka vicheshtitum
175.20
नागायुतसमप्राणः सिंहस्कन्धो महाभुजः
गृहीतो व्यजहात्सत्त्वं वरदानेन मोहितः
Nagayutasamapranah sinhaskandho mahabhujah
Grihito vyajahatsattvam varadanena mohitah
175.21
स हि प्रयत्नमकरोत्तीव्रमात्मविमोक्षणे
न चैनमशकद्वीरः कथंचित्प्रतिबाधितुम्
Sa hi prayatnamakarottivramatmavimokshane
Na chainamashakadvirah kathanchitpratibadhitum