UtshovChapter 173
173.1
जनमेजय उवाच
तस्मिन्कृतास्त्रे रथिनां प्रधाने; प्रत्यागते भवनाद्वृत्रहन्तुः
अतः परं किमकुर्वन्त पार्थाः; समेत्य शूरेण धनंजयेन
Janamejaya uvacha
Tasminkritastre rathinam pradhane; pratyagate bhavanadvritrahantuh
Atah param kimakurvanta parthah; sametya shurena dhananjayena
173.2
वैशंपायन उवाच
वनेषु तेष्वेव तु ते नरेन्द्राः; सहार्जुनेनेन्द्रसमेन वीराः
तस्मिंश्च शैलप्रवरे सुरम्ये; धनेश्वराक्रीडगता विजह्रुः
Vaishampayana uvacha
Vaneshu teshveva tu te narendrah; saharjunenendrasamena virah
Tasminshcha shailapravare suramye; dhaneshvarakridagata vijahruh
173.3
वेश्मानि तान्यप्रतिमानि पश्य;न्क्रीडाश्च नानाद्रुमसंनिकर्षाः
चचार धन्वी बहुधा नरेन्द्रः; सोऽस्त्रेषु यत्तः सततं किरीटी
Veshmani tanyapratimani pashya;nkridashcha nanadrumasannikarshah
Chachara dhanvi bahudha narendrah; sostreshu yattah satatam kiriti
173.4
अवाप्य वासं नरदेवपुत्राः; प्रसादजं वैश्रवणस्य राज्ञः
न प्राणिनां ते स्पृहयन्ति राज;ञ्शिवश्च कालः स बभूव तेषाम्
Avapya vasam naradevaputrah; prasadajam vaishravanasya ragyah
Na praninam te sprihayanti raja;nshivashcha kalah sa babhuva tesham
173.5
समेत्य पार्थेन यथैकरात्र;मूषुः समास्तत्र तदा चतस्रः
पूर्वाश्च षट्ता दश पाण्डवानां; शिवा बभूवुर्वसतां वनेषु
Sametya parthena yathaikaratra;mushuh samastatra tada chatasrah
Purvashcha shatta dasha pandavanam; shiva babhuvurvasatam vaneshu
173.6
ततोऽब्रवीद्वायुसुतस्तरस्वी; जिष्णुश्च राजानमुपोपविश्य
यमौ च वीरौ सुरराजकल्पा;वेकान्तमास्थाय हितं प्रियं च
Tatobravidvayusutastarasvi; jishnushcha rajanamupopavishya
Yamau cha virau surarajakalpa;vekantamasthaya hitam priyam cha
173.7
तव प्रतिज्ञां कुरुराज सत्यां; चिकीर्षमाणास्त्वदनु प्रियं च
ततोऽनुगच्छाम वनान्यपास्य; सुयोधनं सानुचरं निहन्तुम्
Tava pratigyam kururaja satyam; chikirshamanastvadanu priyam cha
Tatonugachchhama vananyapasya; suyodhanam sanucharam nihantum
173.8
एकादशं वर्षमिदं वसामः; सुयोधनेनात्तसुखाः सुखार्हाः
तं वञ्चयित्वाधमबुद्धिशील;मज्ञातवासं सुखमाप्नुयामः
Ekadasham varshamidam vasamah; suyodhanenattasukhah sukharhah
Tam vanchayitvadhamabuddhishila;magyatavasam sukhamapnuyamah
173.9
तवाज्ञया पार्थिव निर्विशङ्का; विहाय मानं विचरन्वनानि
समीपवासेन विलोभितास्ते; ज्ञास्यन्ति नास्मानपकृष्टदेशान्
Tavagyaya parthiva nirvishanka; vihaya manam vicharanvanani
Samipavasena vilobhitaste; gyasyanti nasmanapakrishtadeshan
173.10
संवत्सरं तं तु विहृत्य गूढं; नराधमं तं सुखमुद्धरेम
निर्यात्य वैरं सफलं सपुष्पं; तस्मै नरेन्द्राधमपूरुषाय
Sanvatsaram tam tu vihritya gudham; naradhamam tam sukhamuddharema
Niryatya vairam saphalam sapushpam; tasmai narendradhamapurushaya
173.11
सुयोधनायानुचरैर्वृताय; ततो महीमाहर धर्मराज
स्वर्गोपमं शैलमिमं चरद्भिः; शक्यो विहन्तुं नरदेव शोकः
Suyodhanayanucharairvritaya; tato mahimahara dharmaraja
Svargopamam shailamimam charadbhih; shakyo vihantum naradeva shokah
173.12
कीर्तिश्च ते भारत पुण्यगन्धा; नश्येत लोकेषु चराचरेषु
तत्प्राप्य राज्यं कुरुपुंगवानां; शक्यं महत्प्राप्तमथ क्रियाश्च
Kirtishcha te bharata punyagandha; nashyeta lokeshu charachareshu
Tatprapya rajyam kurupungavanam; shakyam mahatpraptamatha kriyashcha
173.13
इदं तु शक्यं सततं नरेन्द्र; प्राप्तुं त्वया यल्लभसे कुबेरात्
कुरुष्व बुद्धिं द्विषतां वधाय; कृतागसां भारत निग्रहे च
Idam tu shakyam satatam narendra; praptum tvaya yallabhase kuberat
Kurushva buddhim dvishatam vadhaya; kritagasam bharata nigrahe cha
173.14
तेजस्तवोग्रं न सहेत राज;न्समेत्य साक्षादपि वज्रपाणिः
न हि व्यथां जातु करिष्यतस्तौ; समेत्य देवैरपि धर्मराज
Tejastavogram na saheta raja;nsametya sakshadapi vajrapanih
Na hi vyatham jatu karishyatastau; sametya devairapi dharmaraja
173.15
त्वदर्थसिद्ध्यर्थमभिप्रवृत्तौ; सुपर्णकेतुश्च शिनेश्च नप्ता
यथैव कृष्णोऽप्रतिमो बलेन; तथैव राजन्स शिनिप्रवीरः
Tvadarthasiddhyarthamabhipravrittau; suparnaketushcha shineshcha napta
Yathaiva krishnopratimo balena; tathaiva rajansa shinipravirah
173.16
तवार्थसिद्ध्यर्थमभिप्रवृत्तौ; यथैव कृष्णः सह यादवैस्तैः
तथैव चावां नरदेववर्य; यमौ च वीरौ कृतिनौ प्रयोगे
त्वदर्थयोगप्रभवप्रधानाः; समं करिष्याम परान्समेत्य
Tavarthasiddhyarthamabhipravrittau; yathaiva krishnah saha yadavaistaih
Tathaiva chavam naradevavarya; yamau cha virau kritinau prayoge
Tvadarthayogaprabhavapradhanah; samam karishyama paransametya
173.17
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा; तेषां स धर्मस्य सुतो वरिष्ठः
प्रदक्षिणं वैश्रवणाधिवासं; चकार धर्मार्थविदुत्तमौजः
Tatastadagyaya matam mahatma; tesham sa dharmasya suto varishthah
Pradakshinam vaishravanadhivasam; chakara dharmarthaviduttamaujah
173.18
आमन्त्र्य वेश्मानि नदीः सरांसि; सर्वाणि रक्षांसि च धर्मराजः
यथागतं मार्गमवेक्षमाणः; पुनर्गिरिं चैव निरीक्षमाणः
Amantrya veshmani nadih saransi; sarvani rakshansi cha dharmarajah
Yathagatam margamavekshamanah; punargirim chaiva nirikshamanah
173.19
समाप्तकर्मा सहितः सुहृद्भि;र्जित्वा सपत्नान्प्रतिलभ्य राज्यम्
शैलेन्द्र भूयस्तपसे धृतात्मा; द्रष्टा तवास्मीति मतिं चकार
Samaptakarma sahitah suhridbhi;rjitva sapatnanpratilabhya rajyam
Shailendra bhuyastapase dhritatma; drashta tavasmiti matim chakara
173.20
वृतः स सर्वैरनुजैर्द्विजैश्च; तेनैव मार्गेण पतिः कुरूणाम्
उवाह चैनान्सगणांस्तथैव; घटोत्कचः पर्वतनिर्झरेषु
Vritah sa sarvairanujairdvijaishcha; tenaiva margena patih kurunam
Uvaha chainansagananstathaiva; ghatotkachah parvatanirjhareshu
173.21
तान्प्रस्थितान्प्रीतिमना महर्षिः; पितेव पुत्राननुशिष्य सर्वान्
स लोमशः प्रीतमना जगाम; दिवौकसां पुण्यतमं निवासम्
Tanprasthitanpritimana maharshih; piteva putrananushishya sarvan
Sa lomashah pritamana jagama; divaukasam punyatamam nivasam
173.22
तेनानुशिष्टार्ष्टिषेणेन चैव; तीर्थानि रम्याणि तपोवनानि
महान्ति चान्यानि सरांसि पार्थाः; संपश्यमानाः प्रययुर्नराग्र्याः
Tenanushishtarshtishenena chaiva; tirthani ramyani tapovanani
Mahanti chanyani saransi parthah; sampashyamanah prayayurnaragryah