UtshovChapter 121
121.1
लोमश उवाच
नृगेण यजमानेन सोमेनेह पुरंदरः
तर्पितः श्रूयते राजन्स तृप्तो मदमभ्यगात्
Lomasha uvacha
Nrigena yajamanena someneha purandarah
Tarpitah shruyate rajansa tripto madamabhyagat
121.2
इह देवैः सहेन्द्रैर्हि प्रजापतिभिरेव च
इष्टं बहुविधैर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः
Iha devaih sahendrairhi prajapatibhireva cha
Ishtam bahuvidhairyagyairmahadbhirbhuridakshinaih
121.3
आमूर्तरयसश्चेह राजा वज्रधरं प्रभुम्
तर्पयामास सोमेन हयमेधेषु सप्तसु
Amurtarayasashcheha raja vajradharam prabhum
Tarpayamasa somena hayamedheshu saptasu
121.4
तस्य सप्तसु यज्ञेषु सर्वमासीद्धिरण्मयम्
वानस्पत्यं च भौमं च यद्द्रव्यं नियतं मखे
Tasya saptasu yagyeshu sarvamasiddhiranmayam
Vanaspatyam cha bhaumam cha yaddravyam niyatam makhe
121.5
तेष्वेव चास्य यज्ञेषु प्रयोगाः सप्त विश्रुताः
सप्तैकैकस्य यूपस्य चषालाश्चोपरि स्थिताः
Teshveva chasya yagyeshu prayogah sapta vishrutah
Saptaikaikasya yupasya chashalashchopari sthitah
121.6
तस्य स्म यूपान्यज्ञेषु भ्राजमानान्हिरण्मयान्
स्वयमुत्थापयामासुर्देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर
Tasya sma yupanyagyeshu bhrajamananhiranmayan
Svayamutthapayamasurdevah sendra yudhishthira
121.7
तेषु तस्य मखाग्र्येषु गयस्य पृथिवीपतेः
अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः
Teshu tasya makhagryeshu gayasya prithivipateh
Amadyadindrah somena dakshinabhirdvijatayah
121.8
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः
यथा वा वर्षतो धारा असंख्येयाश्च केनचित्
Sikata va yatha loke yatha va divi tarakah
Yatha va varshato dhara asankhyeyashcha kenachit
121.9
तथैव तदसंख्येयं धनं यत्प्रददौ गयः
सदस्येभ्यो महाराज तेषु यज्ञेषु सप्तसु
Tathaiva tadasankhyeyam dhanam yatpradadau gayah
Sadasyebhyo maharaja teshu yagyeshu saptasu
121.10
भवेत्संख्येयमेतद्वै यदेतत्परिकीर्तितम्
न सा शक्या तु संख्यातुं दक्षिणा दक्षिणावतः
Bhavetsankhyeyametadvai yadetatparikirtitam
Na sa shakya tu sankhyatum dakshina dakshinavatah
121.11
हिरण्मयीभिर्गोभिश्च कृताभिर्विश्वकर्मणा
ब्राह्मणांस्तर्पयामास नानादिग्भ्यः समागतान्
Hiranmayibhirgobhishcha kritabhirvishvakarmana
Brahmananstarpayamasa nanadigbhyah samagatan
121.12
अल्पावशेषा पृथिवी चैत्यैरासीन्महात्मनः
गयस्य यजमानस्य तत्र तत्र विशां पते
Alpavashesha prithivi chaityairasinmahatmanah
Gayasya yajamanasya tatra tatra visham pate
121.13
स लोकान्प्राप्तवानैन्द्रान्कर्मणा तेन भारत
सलोकतां तस्य गच्छेत्पयोष्ण्यां य उपस्पृशेत्
Sa lokanpraptavanaindrankarmana tena bharata
Salokatam tasya gachchhetpayoshnyam ya upasprishet
121.14
तस्मात्त्वमत्र राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितोऽनघ
उपस्पृश्य महीपाल धूतपाप्मा भविष्यसि
Tasmattvamatra rajendra bhratribhih sahitonagha
Upasprishya mahipala dhutapapma bhavishyasi
121.15
वैशंपायन उवाच
स पयोष्ण्यां नरश्रेष्ठः स्नात्वा वै भ्रातृभिः सह
वैडूर्यपर्वतं चैव नर्मदां च महानदीम्
समाजगाम तेजस्वी भ्रातृभिः सहितोऽनघः
Vaishampayana uvacha
Sa payoshnyam narashreshthah snatva vai bhratribhih saha
Vaiduryaparvatam chaiva narmadam cha mahanadim
Samajagama tejasvi bhratribhih sahitonaghah
121.16
ततोऽस्य सर्वाण्याचख्यौ लोमशो भगवानृषिः
तीर्थानि रमणीयानि तत्र तत्र विशां पते
Tatosya sarvanyachakhyau lomasho bhagavanrishih
Tirthani ramaniyani tatra tatra visham pate
121.17
यथायोगं यथाप्रीति प्रययौ भ्रातृभिः सह
ददमानोऽसकृद्वित्तं ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः
Yathayogam yathapriti prayayau bhratribhih saha
Dadamanosakridvittam brahmanebhyah sahasrashah
121.18
लोमश उवाच
देवानामेति कौन्तेय तथा राज्ञां सलोकताम्
वैडूर्यपर्वतं दृष्ट्वा नर्मदामवतीर्य च
Lomasha uvacha
Devanameti kaunteya tatha ragyam salokatam
Vaiduryaparvatam drishtva narmadamavatirya cha
121.19
संधिरेष नरश्रेष्ठ त्रेताया द्वापरस्य च
एतमासाद्य कौन्तेय सर्वपापैः प्रमुच्यते
Sandhiresha narashreshtha tretaya dvaparasya cha
Etamasadya kaunteya sarvapapaih pramuchyate
121.20
एष शर्यातियज्ञस्य देशस्तात प्रकाशते
साक्षाद्यत्रापिबत्सोममश्विभ्यां सह कौशिकः
Esha sharyatiyagyasya deshastata prakashate
Sakshadyatrapibatsomamashvibhyam saha kaushikah
121.21
चुकोप भार्गवश्चापि महेन्द्रस्य महातपाः
संस्तम्भयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः
सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीमिवाप्तवान्
Chukopa bhargavashchapi mahendrasya mahatapah
Sanstambhayamasa cha tam vasavam chyavanah prabhuh
Sukanyam chapi bharyam sa rajaputrimivaptavan
121.22
युधिष्ठिर उवाच
कथं विष्टम्भितस्तेन भगवान्पाकशासनः
किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः
Yudhishthira uvacha
Katham vishtambhitastena bhagavanpakashasanah
Kimartham bhargavashchapi kopam chakre mahatapah
121.23
नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृतवान्सोमपीथिनौ
एतत्सर्वं यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम
Nasatyau cha katham brahmankritavansomapithinau
Etatsarvam yathavrittamakhyatu bhagavanmama