UtshovChapter 117
117.1
राम उवाच
ममापराधात्तैः क्षुद्रैर्हतस्त्वं तात बालिशैः
कार्तवीर्यस्य दायादैर्वने मृग इवेषुभिः
Rama uvacha
Mamaparadhattaih kshudrairhatastvam tata balishaih
Kartaviryasya dayadairvane mriga iveshubhih
117.2
धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे
मृत्युरेवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्वनागसः
Dharmagyasya katham tata vartamanasya satpathe
Mrityurevanvidho yuktah sarvabhuteshvanagasah
117.3
किं नु तैर्न कृतं पापं यैर्भवांस्तपसि स्थितः
अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितैः
Kim nu tairna kritam papam yairbhavanstapasi sthitah
Ayudhyamano vriddhah sanhatah sharashataih shitaih
117.4
किं नु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च
अयुध्यमानं धर्मज्ञमेकं हत्वानपत्रपाः
Kim nu te tatra vakshyanti sachiveshu suhritsu cha
Ayudhyamanam dharmagyamekam hatvanapatrapah
117.5
अकृतव्रण उवाच
विलप्यैवं स करुणं बहु नानाविधं नृप
प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे महातपाः
Akritavrana uvacha
Vilapyaivam sa karunam bahu nanavidham nripa
Pretakaryani sarvani pitushchakre mahatapah
117.6
ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः
प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत
Dadaha pitaram chagnau ramah parapuranjayah
Pratijagye vadham chapi sarvakshatrasya bharata
117.7
संक्रुद्धोऽतिबलः शूरः शस्त्रमादाय वीर्यवान्
जघ्निवान्कार्तवीर्यस्य सुतानेकोऽन्तकोपमः
Sankruddhotibalah shurah shastramadaya viryavan
Jaghnivankartaviryasya sutanekontakopamah
117.8
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ
तांश्च सर्वानवामृद्नाद्रामः प्रहरतां वरः
Tesham chanugata ye cha kshatriyah kshatriyarshabha
Tanshcha sarvanavamridnadramah praharatam varah
117.9
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान्
Trihsaptakritvah prithivim kritva nihkshatriyam prabhuh
Samantapanchake pancha chakara rudhirahradan
117.10
स तेषु तर्पयामास पितॄन्भृगुकुलोद्वहः
साक्षाद्ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत्
Sa teshu tarpayamasa pitrinbhrigukulodvahah
Sakshaddadarsha charchikam sa cha ramam nyavarayat
117.11
ततो यज्ञेन महता जामदग्न्यः प्रतापवान्
तर्पयामास देवेन्द्रमृत्विग्भ्यश्च महीं ददौ
Tato yagyena mahata jamadagnyah pratapavan
Tarpayamasa devendramritvigbhyashcha mahim dadau
117.12
वेदीं चाप्यददद्धैमीं कश्यपाय महात्मने
दशव्यामायतां कृत्वा नवोत्सेधां विशां पते
Vedim chapyadadaddhaimim kashyapaya mahatmane
Dashavyamayatam kritva navotsedham visham pate
117.13
तां कश्यपस्यानुमते ब्राह्मणाः खण्डशस्तदा
व्यभजंस्तेन ते राजन्प्रख्याताः खाण्डवायनाः
Tam kashyapasyanumate brahmanah khandashastada
Vyabhajanstena te rajanprakhyatah khandavayanah
117.14
स प्रदाय महीं तस्मै कश्यपाय महात्मने
अस्मिन्महेन्द्रे शैलेन्द्रे वसत्यमितविक्रमः
Sa pradaya mahim tasmai kashyapaya mahatmane
Asminmahendre shailendre vasatyamitavikramah
117.15
एवं वैरमभूत्तस्य क्षत्रियैर्लोकवासिभिः
पृथिवी चापि विजिता रामेणामिततेजसा
Evam vairamabhuttasya kshatriyairlokavasibhih
Prithivi chapi vijita ramenamitatejasa
117.16
वैशंपायन उवाच
ततश्चतुर्दशीं रामः समयेन महामनाः
दर्शयामास तान्विप्रान्धर्मराजं च सानुजम्
Vaishampayana uvacha
Tatashchaturdashim ramah samayena mahamanah
Darshayamasa tanviprandharmarajam cha sanujam
117.17
स तमानर्च राजेन्द्रो भ्रातृभिः सहितः प्रभुः
द्विजानां च परां पूजां चक्रे नृपतिसत्तमः
Sa tamanarcha rajendro bhratribhih sahitah prabhuh
Dvijanam cha param pujam chakre nripatisattamah
117.18
अर्चयित्वा जामदग्न्यं पूजितस्तेन चाभिभूः
महेन्द्र उष्य तां रात्रिं प्रययौ दक्षिणामुखः
Archayitva jamadagnyam pujitastena chabhibhuh
Mahendra ushya tam ratrim prayayau dakshinamukhah