UtshovChapter 104
104.1
लोमश उवाच
तानुवाच समेतांस्तु ब्रह्मा लोकपितामहः
गच्छध्वं विबुधाः सर्वे यथाकामं यथेप्सितम्
Lomasha uvacha
Tanuvacha sametanstu brahma lokapitamahah
Gachchhadhvam vibudhah sarve yathakamam yathepsitam
104.2
महता कालयोगेन प्रकृतिं यास्यतेऽर्णवः
ज्ञातीन्वै कारणं कृत्वा महाराज्ञो भगीरथात्
Mahata kalayogena prakritim yasyaternavah
Gyatinvai karanam kritva maharagyo bhagirathat
104.3
युधिष्ठिर उवाच
कथं वै ज्ञातयो ब्रह्मन्कारणं चात्र किं मुने
कथं समुद्रः पूर्णश्च भगीरथपरिश्रमात्
Yudhishthira uvacha
Katham vai gyatayo brahmankaranam chatra kim mune
Katham samudrah purnashcha bhagirathaparishramat
104.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन
कथ्यमानं त्वया विप्र राज्ञां चरितमुत्तमम्
Etadichchhamyaham shrotum vistarena tapodhana
Kathyamanam tvaya vipra ragyam charitamuttamam
104.5
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मराज्ञा महात्मना
कथयामास माहात्म्यं सगरस्य महात्मनः
Vaishampayana uvacha
Evamuktastu viprendro dharmaragya mahatmana
Kathayamasa mahatmyam sagarasya mahatmanah
104.6
लोमश उवाच
इक्ष्वाकूणां कुले जातः सगरो नाम पार्थिवः
रूपसत्त्वबलोपेतः स चापुत्रः प्रतापवान्
Lomasha uvacha
Ikshvakunam kule jatah sagaro nama parthivah
Rupasattvabalopetah sa chaputrah pratapavan
104.7
स हैहयान्समुत्साद्य तालजङ्घांश्च भारत
वशे च कृत्वा राज्ञोऽन्यान्स्वराज्यमन्वशासत
Sa haihayansamutsadya talajanghanshcha bharata
Vashe cha kritva ragyonyansvarajyamanvashasata
104.8
तस्य भार्ये त्वभवतां रूपयौवनदर्पिते
वैदर्भी भरतश्रेष्ठ शैब्या च भरतर्षभ
Tasya bharye tvabhavatam rupayauvanadarpite
Vaidarbhi bharatashreshtha shaibya cha bharatarshabha
104.9
स पुत्रकामो नृपतिस्तताप सुमहत्तपः
पत्नीभ्यां सह राजेन्द्र कैलासं गिरिमाश्रितः
Sa putrakamo nripatistatapa sumahattapah
Patnibhyam saha rajendra kailasam girimashritah
104.10
स तप्यमानः सुमहत्तपो योगसमन्वितः
आससाद महात्मानं त्र्यक्षं त्रिपुरमर्दनम्
Sa tapyamanah sumahattapo yogasamanvitah
Asasada mahatmanam tryaksham tripuramardanam
104.11
शंकरं भवमीशानं शूलपानिं पिनाकिनम्
त्र्यम्बकं शिवमुग्रेशं बहुरूपमुमापतिम्
Shankaram bhavamishanam shulapanim pinakinam
Tryambakam shivamugresham bahurupamumapatim
104.12
स तं दृष्ट्वैव वरदं पत्नीभ्यां सहितो नृपः
प्रणिपत्य महाबाहुः पुत्रार्थं समयाचत
Sa tam drishtvaiva varadam patnibhyam sahito nripah
Pranipatya mahabahuh putrartham samayachata
104.13
तं प्रीतिमान्हरः प्राह सभार्यं नृपसत्तमम्
यस्मिन्वृतो मुहूर्तेऽहं त्वयेह नृपते वरम्
Tam pritimanharah praha sabharyam nripasattamam
Yasminvrito muhurteham tvayeha nripate varam
104.14
षष्टिः पुत्रसहस्राणि शूराः समरदर्पिताः
एकस्यां संभविष्यन्ति पत्न्यां तव नरोत्तम
Shashtih putrasahasrani shurah samaradarpitah
Ekasyam sambhavishyanti patnyam tava narottama
104.15
ते चैव सर्वे सहिताः क्षयं यास्यन्ति पार्थिव
एको वंशधरः शूर एकस्यां संभविष्यति
एवमुक्त्वा तु तं रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत
Te chaiva sarve sahitah kshayam yasyanti parthiva
Eko vanshadharah shura ekasyam sambhavishyati
Evamuktva tu tam rudrastatraivantaradhiyata
104.16
स चापि सगरो राजा जगाम स्वं निवेशनम्
पत्नीभ्यां सहितस्तात सोऽतिहृष्टमनास्तदा
Sa chapi sagaro raja jagama svam niveshanam
Patnibhyam sahitastata sotihrishtamanastada
104.17
तस्याथ मनुजश्रेष्ठ ते भार्ये कमलेक्षणे
वैदर्भी चैव शैब्या च गर्भिण्यौ संबभूवतुः
Tasyatha manujashreshtha te bharye kamalekshane
Vaidarbhi chaiva shaibya cha garbhinyau sambabhuvatuh
104.18
ततः कालेन वैदर्भी गर्भालाबुं व्यजायत
शैब्या च सुषुवे पुत्रं कुमारं देवरूपिणम्
Tatah kalena vaidarbhi garbhalabum vyajayata
Shaibya cha sushuve putram kumaram devarupinam
104.19
तदालाबुं समुत्स्रष्टुं मनश्चक्रे स पार्थिवः
अथान्तरिक्षाच्छुश्राव वाचं गम्भीरनिस्वनाम्
Tadalabum samutsrashtum manashchakre sa parthivah
Athantarikshachchhushrava vacham gambhiranisvanam
104.20
राजन्मा साहसं कार्षीः पुत्रान्न त्यक्तुमर्हसि
अलाबुमध्यान्निष्कृष्य बीजं यत्नेन गोप्यताम्
Rajanma sahasam karshih putranna tyaktumarhasi
Alabumadhyannishkrishya bijam yatnena gopyatam
104.21
सोपस्वेदेषु पात्रेषु घृतपूर्णेषु भागशः
ततः पुत्रसहस्राणि षष्टिं प्राप्स्यसि पार्थिव
Sopasvedeshu patreshu ghritapurneshu bhagashah
Tatah putrasahasrani shashtim prapsyasi parthiva
104.22
महादेवेन दिष्टं ते पुत्रजन्म नराधिप
अनेन क्रमयोगेन मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा
Mahadevena dishtam te putrajanma naradhipa
Anena kramayogena ma te buddhiratonyatha