Chapter 100
100.1
लोमश उवाच
समुद्रं ते समाश्रित्य वारुणं निधिमम्भसाम्
कालेयाः संप्रवर्तन्त त्रैलोक्यस्य विनाशने
Lomasha uvacha
Samudram te samashritya varunam nidhimambhasam
Kaleyah sampravartanta trailokyasya vinashane
100.2
ते रात्रौ समभिक्रुद्धा भक्षयन्ति सदा मुनीन्
आश्रमेषु च ये सन्ति पुन्येष्वायतनेषु च
Te ratrau samabhikruddha bhakshayanti sada munin
Ashrameshu cha ye santi punyeshvayataneshu cha
100.3
वसिष्ठस्याश्रमे विप्रा भक्षितास्तैर्दुरात्मभिः
अशीतिशतमष्टौ च नव चान्ये तपस्विनः
Vasishthasyashrame vipra bhakshitastairduratmabhih
Ashitishatamashtau cha nava chanye tapasvinah
100.4
च्यवनस्याश्रमं गत्वा पुण्यं द्विजनिषेवितम्
फलमूलाशनानां हि मुनीनां भक्षितं शतम्
Chyavanasyashramam gatva punyam dvijanishevitam
Phalamulashananam hi muninam bhakshitam shatam
100.5
एवं रात्रौ स्म कुर्वन्ति विविशुश्चार्णवं दिवा
भरद्वाजाश्रमे चैव नियता ब्रह्मचारिणः
वाय्वाहाराम्बुभक्षाश्च विंशतिः संनिपातिताः
Evam ratrau sma kurvanti vivishushcharnavam diva
Bharadvajashrame chaiva niyata brahmacharinah
Vayvaharambubhakshashcha vinshatih sannipatitah
100.6
एवं क्रमेण सर्वांस्तानाश्रमान्दानवास्तदा
निशायां परिधावन्ति मत्ता भुजबलाश्रयात्
कालोपसृष्टाः कालेया घ्नन्तो द्विजगणान्बहून्
Evam kramena sarvanstanashramandanavastada
Nishayam paridhavanti matta bhujabalashrayat
Kalopasrishtah kaleya ghnanto dvijagananbahun
100.7
न चैनानन्वबुध्यन्त मनुजा मनुजोत्तम
एवं प्रवृत्तान्दैत्यांस्तांस्तापसेषु तपस्विषु
Na chainananvabudhyanta manuja manujottama
Evam pravrittandaityanstanstapaseshu tapasvishu
100.8
प्रभाते समदृश्यन्त नियताहारकर्शिताः
महीतलस्था मुनयः शरीरैर्गतजीवितैः
Prabhate samadrishyanta niyataharakarshitah
Mahitalastha munayah sharirairgatajivitaih
100.9
क्षीणमांसैर्विरुधिरैर्विमज्जान्त्रैर्विसंधिभिः
आकीर्णैराचिता भूमिः शङ्खानामिव राशिभिः
Kshinamansairvirudhirairvimajjantrairvisandhibhih
Akirnairachita bhumih shankhanamiva rashibhih
100.10
कलशैर्विप्रविद्धैश्च स्रुवैर्भग्नैस्तथैव च
विकीर्णैरग्निहोत्रैश्च भूर्बभूव समावृता
Kalashairvipraviddhaishcha sruvairbhagnaistathaiva cha
Vikirnairagnihotraishcha bhurbabhuva samavrita
100.11
निःस्वाध्यायवषट्कारं नष्टयज्ञोत्सवक्रियम्
जगदासीन्निरुत्साहं कालेयभयपीडितम्
Nihsvadhyayavashatkaram nashtayagyotsavakriyam
Jagadasinnirutsaham kaleyabhayapiditam
100.12
एवं प्रक्षीयमाणाश्च मानवा मनुजेश्वर
आत्मत्राणपरा भीताः प्राद्रवन्त दिशो भयात्
Evam prakshiyamanashcha manava manujeshvara
Atmatranapara bhitah pradravanta disho bhayat
100.13
केचिद्गुहाः प्रविविशुर्निर्झरांश्चापरे श्रिताः
अपरे मरणोद्विग्ना भयात्प्रानान्समुत्सृजन्
Kechidguhah pravivishurnirjharanshchapare shritah
Apare maranodvigna bhayatpranansamutsrijan
100.14
केचिदत्र महेष्वासाः शूराः परमदर्पिताः
मार्गमाणाः परं यत्नं दानवानां प्रचक्रिरे
Kechidatra maheshvasah shurah paramadarpitah
Margamanah param yatnam danavanam prachakrire
100.15
न चैतानधिजग्मुस्ते समुद्रं समुपाश्रितान्
श्रमं जग्मुश्च परममाजग्मुः क्षयमेव च
Na chaitanadhijagmuste samudram samupashritan
Shramam jagmushcha paramamajagmuh kshayameva cha
100.16
जगत्युपशमं याते नष्टयज्ञोत्सवक्रिये
आजग्मुः परमामार्तिं त्रिदशा मनुजेश्वर
Jagatyupashamam yate nashtayagyotsavakriye
Ajagmuh paramamartim tridasha manujeshvara
100.17
समेत्य समहेन्द्राश्च भयान्मन्त्रं प्रचक्रिरे
नारायणं पुरस्कृत्य वैकुण्ठमपराजितम्
Sametya samahendrashcha bhayanmantram prachakrire
Narayanam puraskritya vaikunthamaparajitam
100.18
ततो देवाः समेतास्ते तदोचुर्मधुसूदनम्
त्वं नः स्रष्टा च पाता च भर्ता च जगतः प्रभो
त्वया सृष्टमिदं सर्वं यच्चेङ्गं यच्च नेङ्गति
Tato devah sametaste tadochurmadhusudanam
Tvam nah srashta cha pata cha bharta cha jagatah prabho
Tvaya srishtamidam sarvam yachchengam yachcha nengati
100.19
त्वया भूमिः पुरा नष्टा समुद्रात्पुष्करेक्षण
वाराहं रूपमास्थाय जगदर्थे समुद्धृता
Tvaya bhumih pura nashta samudratpushkarekshana
Varaham rupamasthaya jagadarthe samuddhrita
100.20
आदिदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुस्त्वया
नारसिंहं वपुः कृत्वा सूदितः पुरुषोत्तम
Adidaityo mahaviryo hiranyakashipustvaya
Narasinham vapuh kritva suditah purushottama
100.21
अवध्यः सर्वभूतानां बलिश्चापि महासुरः
वामनं वपुराश्रित्य त्रैलोक्याद्भ्रंशितस्त्वया
Avadhyah sarvabhutanam balishchapi mahasurah
Vamanam vapurashritya trailokyadbhranshitastvaya
100.22
असुरश्च महेष्वासो जम्भ इत्यभिविश्रुतः
यज्ञक्षोभकरः क्रूरस्त्वयैव विनिपातितः
Asurashcha maheshvaso jambha ityabhivishrutah
Yagyakshobhakarah krurastvayaiva vinipatitah
100.23
एवमादीनि कर्माणि येषां संख्या न विद्यते
अस्माकं भयभीतानां त्वं गतिर्मधुसूदन
Evamadini karmani yesham sankhya na vidyate
Asmakam bhayabhitanam tvam gatirmadhusudana
100.24
तस्मात्त्वां देव देवेश लोकार्थं ज्ञापयामहे
रक्ष लोकांश्च देवांश्च शक्रं च महतो भयात्
Tasmattvam deva devesha lokartham gyapayamahe
Raksha lokanshcha devanshcha shakram cha mahato bhayat