UtshovChapter 21
21.1
वैशंपायन उवाच
ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनः
उवाच वाग्मी राजानं जरासंधमधोक्षजः
Vaishampayana uvacha
Tatastam nishchitatmanam yuddhaya yadunandanah
Uvacha vagmi rajanam jarasandhamadhokshajah
21.2
त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुं वितरते मनः
अस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि
Trayanam kena te rajanyoddhum vitarate manah
Asmadanyatameneha sajjibhavatu ko yudhi
21.3
एवमुक्तः स कृष्णेन युद्धं वव्रे महाद्युतिः
जरासंधस्ततो राजन्भीमसेनेन मागधः
Evamuktah sa krishnena yuddham vavre mahadyutih
Jarasandhastato rajanbhimasenena magadhah
21.4
धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च
उपतस्थे जरासंधं युयुत्सुं वै पुरोहितः
Dharayannagadanmukhyannirvritirvedanani cha
Upatasthe jarasandham yuyutsum vai purohitah
21.5
कृतस्वस्त्ययनो विद्वान्ब्राह्मणेन यशस्विना
समनह्यज्जरासंधः क्षत्रधर्ममनुव्रतः
Kritasvastyayano vidvanbrahmanena yashasvina
Samanahyajjarasandhah kshatradharmamanuvratah
21.6
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च
उदतिष्ठज्जरासंधो वेलातिग इवार्णवः
Avamuchya kiritam sa keshansamanumrijya cha
Udatishthajjarasandho velatiga ivarnavah
21.7
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमम्
भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम्
Uvacha matimanraja bhimam bhimaparakramam
Bhima yotsye tvaya sardham shreyasa nirjitam varam
21.8
एवमुक्त्वा जरासंधो भीमसेनमरिंदमः
प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बलिरिवासुरः
Evamuktva jarasandho bhimasenamarindamah
Pratyudyayau mahatejah shakram balirivasurah
21.9
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली
भीमसेनो जरासंधमाससाद युयुत्सया
Tatah sammantrya krishnena kritasvastyayano bali
Bhimaseno jarasandhamasasada yuyutsaya
21.10
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ
Tatastau narashardulau bahushastrau samiyatuh
Virau paramasanhrishtavanyonyajayakankshinau
21.11
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा
आसीत्सुभीमसंह्रादो वज्रपर्वतयोरिव
Tayoratha bhujaghatannigrahapragrahattatha
Asitsubhimasanhrado vajraparvatayoriva
21.12
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ
Ubhau paramasanhrishtau balenatibalavubhau
Anyonyasyantaram prepsu parasparajayaishinau
21.13
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपह्वरे
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव
Tadbhimamutsarya janam yuddhamasidupahvare
Balinoh sanyuge rajanvritravasavayoriva
21.14
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामभ्याकर्षविकर्षणैः
आकर्षेतां तथान्योन्यं जानुभिश्चाभिजघ्नतुः
Prakarshanakarshanabhyamabhyakarshavikarshanaih
Akarshetam tathanyonyam janubhishchabhijaghnatuh
21.15
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम्
पाषाणसंघातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः
Tatah shabdena mahata bhartsayantau parasparam
Pashanasanghatanibhaih praharairabhijaghnatuh
21.16
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव
Vyudhoraskau dirghabhujau niyuddhakushalavubhau
Bahubhih samasajjetamayasaih parighairiva
21.17
कार्त्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनि
अनारतं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत
Karttikasya tu masasya pravrittam prathamehani
Anaratam divaratramavishrantamavartata
21.18
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः
चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात्
Tadvrittam tu trayodashyam samavetam mahatmanoh
Chaturdashyam nishayam tu nivritto magadhah klamat
21.19
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः
उवाच भीमकर्माणं भीमं संबोधयन्निव
Tam rajanam tatha klantam drishtva rajanjanardanah
Uvacha bhimakarmanam bhimam sambodhayanniva
21.20
क्लान्तः शत्रुर्न कौन्तेय लभ्यः पीडयितुं रणे
पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः
Klantah shatrurna kaunteya labhyah pidayitum rane
Pidyamano hi kartsnyena jahyajjivitamatmanah
21.21
तस्मात्ते नैव कौन्तेय पीडनीयो नराधिपः
सममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ
Tasmatte naiva kaunteya pidaniyo naradhipah
Samametena yudhyasva bahubhyam bharatarshabha
21.22
एवमुक्तः स कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा
जरासंधस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे
Evamuktah sa krishnena pandavah paraviraha
Jarasandhasya tadrandhram gyatva chakre matim vadhe
21.23
ततस्तमजितं जेतुं जरासंधं वृकोदरः
संरभ्य बलिनां मुख्यो जग्राह कुरुनन्दनः
Tatastamajitam jetum jarasandham vrikodarah
Sanrabhya balinam mukhyo jagraha kurunandanah