UtshovChapter 14
14.1
धृतराष्ट्र उवाच
शंतनुः पालयामास यथावत्पृथिवीमिमाम्
तथा विचित्रवीर्यश्च भीष्मेण परिपालितः
पालयामास वस्तातो विदितं वो नसंशयः
Dhritarashtra uvacha
Shantanuh palayamasa yathavatprithivimimam
Tatha vichitraviryashcha bhishmena paripalitah
Palayamasa vastato viditam vo nasanshayah
14.2
यथा च पाण्डुर्भ्राता मे दयितो भवतामभूत्
स चापि पालयामास यथावत्तच्च वेत्थ ह
Yatha cha pandurbhrata me dayito bhavatamabhut
Sa chapi palayamasa yathavattachcha vettha ha
14.3
मया च भवतां सम्यक्छुश्रूषा या कृतानघाः
असम्यग्वा महाभागास्तत्क्षन्तव्यमतन्द्रितैः
Maya cha bhavatam samyakchhushrusha ya kritanaghah
Asamyagva mahabhagastatkshantavyamatandritaih
14.4
यच्च दुर्योधनेनेदं राज्यं भुक्तमकण्टकम्
अपि तत्र न वो मन्दो दुर्बुद्धिरपराद्धवान्
Yachcha duryodhanenedam rajyam bhuktamakantakam
Api tatra na vo mando durbuddhiraparaddhavan
14.5
तस्यापराधाद्दुर्बुद्धेरभिमानान्महीक्षिताम्
विमर्दः सुमहानासीदनयान्मत्कृतादथ
Tasyaparadhaddurbuddherabhimananmahikshitam
Vimardah sumahanasidanayanmatkritadatha
14.6
तन्मया साधु वापीदं यदि वासाधु वै कृतम्
तद्वो हृदि न कर्तव्यं मामनुज्ञातुमर्हथ
Tanmaya sadhu vapidam yadi vasadhu vai kritam
Tadvo hridi na kartavyam mamanugyatumarhatha
14.7
वृद्धोऽयं हतपुत्रोऽयं दुःखितोऽयं जनाधिपः
पूर्वराज्ञां च पुत्रोऽयमिति कृत्वानुजानत
Vriddhoyam hataputroyam duhkhitoyam janadhipah
Purvaragyam cha putroyamiti kritvanujanata
14.8
इयं च कृपणा वृद्धा हतपुत्रा तपस्विनी
गान्धारी पुत्रशोकार्ता तुल्यं याचति वो मया
Iyam cha kripana vriddha hataputra tapasvini
Gandhari putrashokarta tulyam yachati vo maya
14.9
हतपुत्राविमौ वृद्धौ विदित्वा दुःखितौ तथा
अनुजानीत भद्रं वो व्रजावः शरणं च वः
Hataputravimau vriddhau viditva duhkhitau tatha
Anujanita bhadram vo vrajavah sharanam cha vah
14.10
अयं च कौरवो राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
सर्वैर्भवद्भिर्द्रष्टव्यः समेषु विषमेषु च
न जातु विषमं चैव गमिष्यति कदाचन
Ayam cha kauravo raja kuntiputro yudhishthirah
Sarvairbhavadbhirdrashtavyah sameshu vishameshu cha
Na jatu vishamam chaiva gamishyati kadachana
14.11
चत्वारः सचिवा यस्य भ्रातरो विपुलौजसः
लोकपालोपमा ह्येते सर्वे धर्मार्थदर्शिनः
Chatvarah sachiva yasya bhrataro vipulaujasah
Lokapalopama hyete sarve dharmarthadarshinah
14.12
ब्रह्मेव भगवानेष सर्वभूतजगत्पतिः
युधिष्ठिरो महातेजा भवतः पालयिष्यति
Brahmeva bhagavanesha sarvabhutajagatpatih
Yudhishthiro mahateja bhavatah palayishyati
14.13
अवश्यमेव वक्तव्यमिति कृत्वा ब्रवीमि वः
एष न्यासो मया दत्तः सर्वेषां वो युधिष्ठिरः
भवन्तोऽस्य च वीरस्य न्यासभूता मया कृताः
Avashyameva vaktavyamiti kritva bravimi vah
Esha nyaso maya dattah sarvesham vo yudhishthirah
Bhavantosya cha virasya nyasabhuta maya kritah
14.14
यद्येव तैः कृतं किंचिद्व्यलीकं वा सुतैर्मम
यद्यन्येन मदीयेन तदनुज्ञातुमर्हथ
Yadyeva taih kritam kinchidvyalikam va sutairmama
Yadyanyena madiyena tadanugyatumarhatha
14.15
भवद्भिर्हि न मे मन्युः कृतपूर्वः कथंचन
अत्यन्तगुरुभक्तानामेषोऽञ्जलिरिदं नमः
Bhavadbhirhi na me manyuh kritapurvah kathanchana
Atyantagurubhaktanameshonjaliridam namah
14.16
तेषामस्थिरबुद्धीनां लुब्धानां कामचारिणाम्
कृते याचामि वः सर्वान्गान्धारीसहितोऽनघाः
Teshamasthirabuddhinam lubdhanam kamacharinam
Krite yachami vah sarvangandharisahitonaghah
14.17
इत्युक्तास्तेन ते राज्ञा पौरजानपदा जनाः
नोचुर्बाष्पकलाः किंचिद्वीक्षां चक्रुः परस्परम्
Ityuktastena te ragya paurajanapada janah
Nochurbashpakalah kinchidviksham chakruh parasparam