UtshovChapter 38
38.1
ब्रह्मोवाच
अतः परं प्रवक्ष्यामि तृतीयं गुणमुत्तमम्
सर्वभूतहितं लोके सतां धर्ममनिन्दितम्
Brahmovacha
Atah param pravakshyami tritiyam gunamuttamam
Sarvabhutahitam loke satam dharmamaninditam
38.2
आनन्दः प्रीतिरुद्रेकः प्राकाश्यं सुखमेव च
अकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः श्रद्दधानता
Anandah pritirudrekah prakashyam sukhameva cha
Akarpanyamasanrambhah santoshah shraddadhanata
38.3
क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम्
अक्रोधश्चानसूया च शौचं दाक्ष्यं पराक्रमः
Kshama dhritirahinsa cha samata satyamarjavam
Akrodhashchanasuya cha shaucham dakshyam parakramah
38.4
मुधा ज्ञानं मुधा वृत्तं मुधा सेवा मुधा श्रमः
एवं यो युक्तधर्मः स्यात्सोऽमुत्रानन्त्यमश्नुते
Mudha gyanam mudha vrittam mudha seva mudha shramah
Evam yo yuktadharmah syatsomutranantyamashnute
38.5
निर्ममो निरहंकारो निराशीः सर्वतः समः
अकामहत इत्येष सतां धर्मः सनातनः
Nirmamo nirahankaro nirashih sarvatah samah
Akamahata ityesha satam dharmah sanatanah
38.6
विश्रम्भो ह्रीस्तितिक्षा च त्यागः शौचमतन्द्रिता
आनृशंस्यमसंमोहो दया भूतेष्वपैशुनम्
Vishrambho hristitiksha cha tyagah shauchamatandrita
Anrishansyamasammoho daya bhuteshvapaishunam
38.7
हर्षस्तुष्टिर्विस्मयश्च विनयः साधुवृत्तता
शान्तिकर्म विशुद्धिश्च शुभा बुद्धिर्विमोचनम्
Harshastushtirvismayashcha vinayah sadhuvrittata
Shantikarma vishuddhishcha shubha buddhirvimochanam
38.8
उपेक्षा ब्रह्मचर्यं च परित्यागश्च सर्वशः
निर्ममत्वमनाशीस्त्वमपरिक्रीतधर्मता
Upeksha brahmacharyam cha parityagashcha sarvashah
Nirmamatvamanashistvamaparikritadharmata
38.9
मुधा दानं मुधा यज्ञो मुधाधीतं मुधा व्रतम्
मुधा प्रतिग्रहश्चैव मुधा धर्मो मुधा तपः
Mudha danam mudha yagyo mudhadhitam mudha vratam
Mudha pratigrahashchaiva mudha dharmo mudha tapah
38.10
एवंवृत्तास्तु ये केचिल्लोकेऽस्मिन्सत्त्वसंश्रयाः
ब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्थास्ते धीराः साधुदर्शिनः
Evanvrittastu ye kechillokesminsattvasanshrayah
Brahmana brahmayonisthaste dhirah sadhudarshinah
38.11
हित्वा सर्वाणि पापानि निःशोका ह्यजरामराः
दिवं प्राप्य तु ते धीराः कुर्वते वै ततस्ततः
Hitva sarvani papani nihshoka hyajaramarah
Divam prapya tu te dhirah kurvate vai tatastatah
38.12
ईशित्वं च वशित्वं च लघुत्वं मनसश्च ते
विकुर्वते महात्मानो देवास्त्रिदिवगा इव
Ishitvam cha vashitvam cha laghutvam manasashcha te
Vikurvate mahatmano devastridivaga iva
38.13
ऊर्ध्वस्रोतस इत्येते देवा वैकारिकाः स्मृताः
विकुर्वते प्रकृत्या वै दिवं प्राप्तास्ततस्ततः
यद्यदिच्छन्ति तत्सर्वं भजन्ते विभजन्ति च
Urdhvasrotasa ityete deva vaikarikah smritah
Vikurvate prakritya vai divam praptastatastatah
Yadyadichchhanti tatsarvam bhajante vibhajanti cha
38.14
इत्येतत्सात्त्विकं वृत्तं कथितं वो द्विजर्षभाः
एतद्विज्ञाय विधिवल्लभते यद्यदिच्छति
Ityetatsattvikam vrittam kathitam vo dvijarshabhah
Etadvigyaya vidhivallabhate yadyadichchhati
38.15
प्रकीर्तिताः सत्त्वगुणा विशेषतो; यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव च
नरस्तु यो वेद गुणानिमान्सदा; गुणान्स भुङ्क्ते न गुणैः स भुज्यते
Prakirtitah sattvaguna visheshato; yathavaduktam gunavrittameva cha
Narastu yo veda gunanimansada; gunansa bhunkte na gunaih sa bhujyate