UtshovChapter 27
27.1
ब्राह्मण उवाच
संकल्पदंशमशकं शोकहर्षहिमातपम्
मोहान्धकारतिमिरं लोभव्यालसरीसृपम्
Brahmana uvacha
Sankalpadanshamashakam shokaharshahimatapam
Mohandhakaratimiram lobhavyalasarisripam
27.2
विषयैकात्ययाध्वानं कामक्रोधविरोधकम्
तदतीत्य महादुर्गं प्रविष्टोऽस्मि महद्वनम्
Vishayaikatyayadhvanam kamakrodhavirodhakam
Tadatitya mahadurgam pravishtosmi mahadvanam
27.3
ब्राह्मण्युवाच
क्व तद्वनं महाप्राज्ञ के वृक्षाः सरितश्च काः
गिरयः पर्वताश्चैव कियत्यध्वनि तद्वनम्
Brahmanyuvacha
Kva tadvanam mahapragya ke vrikshah saritashcha kah
Girayah parvatashchaiva kiyatyadhvani tadvanam
27.4
ब्राह्मण उवाच
न तदस्ति पृथग्भावे किंचिदन्यत्ततः समम्
न तदस्त्यपृथग्भावे किंचिद्दूरतरं ततः
Brahmana uvacha
Na tadasti prithagbhave kinchidanyattatah samam
Na tadastyaprithagbhave kinchiddurataram tatah
27.5
तस्माद्ध्रस्वतरं नास्ति न ततोऽस्ति बृहत्तरम्
नास्ति तस्माद्दुःखतरं नास्त्यन्यत्तत्समं सुखम्
Tasmaddhrasvataram nasti na tatosti brihattaram
Nasti tasmadduhkhataram nastyanyattatsamam sukham
27.6
न तत्प्रविश्य शोचन्ति न प्रहृष्यन्ति च द्विजाः
न च बिभ्यति केषांचित्तेभ्यो बिभ्यति के च न
Na tatpravishya shochanti na prahrishyanti cha dvijah
Na cha bibhyati keshanchittebhyo bibhyati ke cha na
27.7
तस्मिन्वने सप्त महाद्रुमाश्च; फलानि सप्तातिथयश्च सप्त
सप्ताश्रमाः सप्त समाधयश्च; दीक्षाश्च सप्तैतदरण्यरूपम्
Tasminvane sapta mahadrumashcha; phalani saptatithayashcha sapta
Saptashramah sapta samadhayashcha; dikshashcha saptaitadaranyarupam
27.8
पञ्चवर्णानि दिव्यानि पुष्पाणि च फलानि च
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
Panchavarnani divyani pushpani cha phalani cha
Srijantah padapastatra vyapya tishthanti tadvanam
27.9
सुवर्णानि द्विवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
Suvarnani dvivarnani pushpani cha phalani cha
Srijantah padapastatra vyapya tishthanti tadvanam
27.10
चतुर्वर्णानि दिव्यानि पुष्पाणि च फलानि च
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
Chaturvarnani divyani pushpani cha phalani cha
Srijantah padapastatra vyapya tishthanti tadvanam
27.11
शंकराणि त्रिवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
Shankarani trivarnani pushpani cha phalani cha
Srijantah padapastatra vyapya tishthanti tadvanam
27.12
सुरभीण्येकवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च
सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
Surabhinyekavarnani pushpani cha phalani cha
Srijantah padapastatra vyapya tishthanti tadvanam
27.13
बहून्यव्यक्तवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च
विसृजन्तौ महावृक्षौ तद्वनं व्याप्य तिष्ठतः
Bahunyavyaktavarnani pushpani cha phalani cha
Visrijantau mahavrikshau tadvanam vyapya tishthatah
27.14
एको ह्यग्निः सुमना ब्राह्मणोऽत्र; पञ्चेन्द्रियाणि समिधश्चात्र सन्ति
तेभ्यो मोक्षाः सप्त भवन्ति दीक्षा; गुणाः फलान्यतिथयः फलाशाः
Eko hyagnih sumana brahmanotra; panchendriyani samidhashchatra santi
Tebhyo mokshah sapta bhavanti diksha; gunah phalanyatithayah phalashah
27.15
आतिथ्यं प्रतिगृह्णन्ति तत्र सप्त महर्षयः
अर्चितेषु प्रलीनेषु तेष्वन्यद्रोचते वनम्
Atithyam pratigrihnanti tatra sapta maharshayah
Architeshu pralineshu teshvanyadrochate vanam
27.16
प्रतिज्ञावृक्षमफलं शान्तिच्छायासमन्वितम्
ज्ञानाश्रयं तृप्तितोयमन्तःक्षेत्रज्ञभास्करम्
Pratigyavrikshamaphalam shantichchhayasamanvitam
Gyanashrayam triptitoyamantahkshetragyabhaskaram
27.17
येऽधिगच्छन्ति तत्सन्तस्तेषां नास्ति भयं पुनः
ऊर्ध्वं चावाक्च तिर्यक्च तस्य नान्तोऽधिगम्यते
Yedhigachchhanti tatsantastesham nasti bhayam punah
Urdhvam chavakcha tiryakcha tasya nantodhigamyate
27.18
सप्त स्त्रियस्तत्र वसन्ति सद्यो; अवाङ्मुखा भानुमत्यो जनित्र्यः
ऊर्ध्वं रसानां ददते प्रजाभ्यः; सर्वान्यथा सर्वमनित्यतां च
Sapta striyastatra vasanti sadyo; avanmukha bhanumatyo janitryah
Urdhvam rasanam dadate prajabhyah; sarvanyatha sarvamanityatam cha
27.19
तत्रैव प्रतितिष्ठन्ति पुनस्तत्रोदयन्ति च
सप्त सप्तर्षयः सिद्धा वसिष्ठप्रमुखाः सह
Tatraiva pratitishthanti punastatrodayanti cha
Sapta saptarshayah siddha vasishthapramukhah saha
27.20
यशो वर्चो भगश्चैव विजयः सिद्धितेजसी
एवमेवानुवर्तन्ते सप्त ज्योतींषि भास्करम्
Yasho varcho bhagashchaiva vijayah siddhitejasi
Evamevanuvartante sapta jyotinshi bhaskaram
27.21
गिरयः पर्वताश्चैव सन्ति तत्र समासतः
नद्यश्च सरितो वारि वहन्त्यो ब्रह्मसंभवम्
Girayah parvatashchaiva santi tatra samasatah
Nadyashcha sarito vari vahantyo brahmasambhavam
27.22
नदीनां संगमस्तत्र वैतानः समुपह्वरे
स्वात्मतृप्ता यतो यान्ति साक्षाद्दान्ताः पितामहम्
Nadinam sangamastatra vaitanah samupahvare
Svatmatripta yato yanti sakshaddantah pitamaham
27.23
कृशाशाः सुव्रताशाश्च तपसा दग्धकिल्बिषाः
आत्मन्यात्मानमावेश्य ब्रह्माणं समुपासते
Krishashah suvratashashcha tapasa dagdhakilbishah
Atmanyatmanamaveshya brahmanam samupasate
27.24
ऋचमप्यत्र शंसन्ति विद्यारण्यविदो जनाः
तदरण्यमभिप्रेत्य यथाधीरमजायत
Richamapyatra shansanti vidyaranyavido janah
Tadaranyamabhipretya yathadhiramajayata
27.25
एतदेतादृशं दिव्यमरण्यं ब्राह्मणा विदुः
विदित्वा चान्वतिष्ठन्त क्षेत्रज्ञेनानुदर्शितम्
Etadetadrisham divyamaranyam brahmana viduh
Viditva chanvatishthanta kshetragyenanudarshitam