UtshovChapter 26
26.1
ब्राह्मण उवाच
एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता; यथा नियुक्तोऽस्मि तथा चरामि
हृद्येष तिष्ठन्पुरुषः शास्ति शास्ता; तेनैव युक्तः प्रवणादिवोदकम्
Brahmana uvacha
Ekah shasta na dvitiyosti shasta; yatha niyuktosmi tatha charami
Hridyesha tishthanpurushah shasti shasta; tenaiva yuktah pravanadivodakam
26.2
एको गुरुर्नास्ति ततो द्वितीयो; यो हृच्छयस्तमहमनुब्रवीमि
तेनानुशिष्टा गुरुणा सदैव; पराभूता दानवाः सर्व एव
Eko gururnasti tato dvitiyo; yo hrichchhayastamahamanubravimi
Tenanushishta guruna sadaiva; parabhuta danavah sarva eva
26.3
एको बन्धुर्नास्ति ततो द्वितीयो; यो हृच्छयस्तमहमनुब्रवीमि
तेनानुशिष्टा बान्धवा बन्धुमन्तः; सप्तर्षयः सप्त दिवि प्रभान्ति
Eko bandhurnasti tato dvitiyo; yo hrichchhayastamahamanubravimi
Tenanushishta bandhava bandhumantah; saptarshayah sapta divi prabhanti
26.4
एकः श्रोता नास्ति ततो द्वितीयो; यो हृच्छयस्तमहमनुब्रवीमि
तस्मिन्गुरौ गुरुवासं निरुष्य; शक्रो गतः सर्वलोकामरत्वम्
Ekah shrota nasti tato dvitiyo; yo hrichchhayastamahamanubravimi
Tasmingurau guruvasam nirushya; shakro gatah sarvalokamaratvam
26.5
एको द्वेष्टा नास्ति ततो द्वितीयो; यो हृच्छयस्तमहमनुब्रवीमि
तेनानुशिष्टा गुरुणा सदैव; लोकद्विष्टाः पन्नगाः सर्व एव
Eko dveshta nasti tato dvitiyo; yo hrichchhayastamahamanubravimi
Tenanushishta guruna sadaiva; lokadvishtah pannagah sarva eva
26.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
प्रजापतौ पन्नगानां देवर्षीणां च संविदम्
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Prajapatau pannaganam devarshinam cha sanvidam
26.7
देवर्षयश्च नागाश्च असुराश्च प्रजापतिम्
पर्यपृच्छन्नुपासीनाः श्रेयो नः प्रोच्यतामिति
Devarshayashcha nagashcha asurashcha prajapatim
Paryaprichchhannupasinah shreyo nah prochyatamiti
26.8
तेषां प्रोवाच भगवाञ्श्रेयः समनुपृच्छताम्
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म ते श्रुत्वा प्राद्रवन्दिशः
Tesham provacha bhagavanshreyah samanuprichchhatam
Omityekaksharam brahma te shrutva pradravandishah
26.9
तेषां प्राद्रवमाणानामुपदेशार्थमात्मनः
सर्पाणां दशने भावः प्रवृत्तः पूर्वमेव तु
Tesham pradravamananamupadesharthamatmanah
Sarpanam dashane bhavah pravrittah purvameva tu
26.10
असुराणां प्रवृत्तस्तु दम्भभावः स्वभावजः
दानं देवा व्यवसिता दममेव महर्षयः
Asuranam pravrittastu dambhabhavah svabhavajah
Danam deva vyavasita damameva maharshayah
26.11
एकं शास्तारमासाद्य शब्देनैकेन संस्कृताः
नाना व्यवसिताः सर्वे सर्पदेवर्षिदानवाः
Ekam shastaramasadya shabdenaikena sanskritah
Nana vyavasitah sarve sarpadevarshidanavah
26.12
शृणोत्ययं प्रोच्यमानं गृह्णाति च यथातथम्
पृच्छतस्तावतो भूयो गुरुरन्योऽनुमन्यते
Shrinotyayam prochyamanam grihnati cha yathatatham
Prichchhatastavato bhuyo gururanyonumanyate
26.13
तस्य चानुमते कर्म ततः पश्चात्प्रवर्तते
गुरुर्बोद्धा च शत्रुश्च द्वेष्टा च हृदि संश्रितः
Tasya chanumate karma tatah pashchatpravartate
Gururboddha cha shatrushcha dveshta cha hridi sanshritah
26.14
पापेन विचरँल्लोके पापचारी भवत्ययम्
शुभेन विचरँल्लोके शुभचारी भवत्युत
Papena vicharanlloke papachari bhavatyayam
Shubhena vicharanlloke shubhachari bhavatyuta
26.15
कामचारी तु कामेन य इन्द्रियसुखे रतः
व्रतचारी सदैवैष य इन्द्रियजये रतः
Kamachari tu kamena ya indriyasukhe ratah
Vratachari sadaivaisha ya indriyajaye ratah
26.16
अपेतव्रतकर्मा तु केवलं ब्रह्मणि श्रितः
ब्रह्मभूतश्चरँल्लोके ब्रह्मचारी भवत्ययम्
Apetavratakarma tu kevalam brahmani shritah
Brahmabhutashcharanlloke brahmachari bhavatyayam
26.17
ब्रह्मैव समिधस्तस्य ब्रह्माग्निर्ब्रह्मसंस्तरः
आपो ब्रह्म गुरुर्ब्रह्म स ब्रह्मणि समाहितः
Brahmaiva samidhastasya brahmagnirbrahmasanstarah
Apo brahma gururbrahma sa brahmani samahitah
26.18
एतदेतादृशं सूक्ष्मं ब्रह्मचर्यं विदुर्बुधाः
विदित्वा चान्वपद्यन्त क्षेत्रज्ञेनानुदर्शिनः
Etadetadrisham sukshmam brahmacharyam vidurbudhah
Viditva chanvapadyanta kshetragyenanudarshinah