UtshovChapter 25
25.1
ब्राह्मण उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
चातुर्होत्रविधानस्य विधानमिह यादृशम्
Brahmana uvacha
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Chaturhotravidhanasya vidhanamiha yadrisham
25.2
तस्य सर्वस्य विधिवद्विधानमुपदेक्ष्यते
शृणु मे गदतो भद्रे रहस्यमिदमुत्तमम्
Tasya sarvasya vidhivadvidhanamupadekshyate
Shrinu me gadato bhadre rahasyamidamuttamam
25.3
करणं कर्म कर्ता च मोक्ष इत्येव भामिनि
चत्वार एते होतारो यैरिदं जगदावृतम्
Karanam karma karta cha moksha ityeva bhamini
Chatvara ete hotaro yairidam jagadavritam
25.4
होतॄणां साधनं चैव शृणु सर्वमशेषतः
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक्च श्रोत्रं च पञ्चमम्
मनो बुद्धिश्च सप्तैते विज्ञेया गुणहेतवः
Hotrinam sadhanam chaiva shrinu sarvamasheshatah
Ghranam jihva cha chakshushcha tvakcha shrotram cha panchamam
Mano buddhishcha saptaite vigyeya gunahetavah
25.5
गन्धो रसश्च रूपं च शब्दः स्पर्शश्च पञ्चमः
मन्तव्यमथ बोद्धव्यं सप्तैते कर्महेतवः
Gandho rasashcha rupam cha shabdah sparshashcha panchamah
Mantavyamatha boddhavyam saptaite karmahetavah
25.6
घ्राता भक्षयिता द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता च पञ्चमः
मन्ता बोद्धा च सप्तैते विज्ञेयाः कर्तृहेतवः
Ghrata bhakshayita drashta sprashta shrota cha panchamah
Manta boddha cha saptaite vigyeyah kartrihetavah
25.7
स्वगुणं भक्षयन्त्येते गुणवन्तः शुभाशुभम्
अहं च निर्गुणोऽत्रेति सप्तैते मोक्षहेतवः
Svagunam bhakshayantyete gunavantah shubhashubham
Aham cha nirgunotreti saptaite mokshahetavah
25.8
विदुषां बुध्यमानानां स्वं स्वं स्थानं यथाविधि
गुणास्ते देवताभूताः सततं भुञ्जते हविः
Vidusham budhyamananam svam svam sthanam yathavidhi
Gunaste devatabhutah satatam bhunjate havih
25.9
अदन्ह्यविद्वानन्नानि ममत्वेनोपपद्यते
आत्मार्थं पाचयन्नित्यं ममत्वेनोपहन्यते
Adanhyavidvanannani mamatvenopapadyate
Atmartham pachayannityam mamatvenopahanyate
25.10
अभक्ष्यभक्षणं चैव मद्यपानं च हन्ति तम्
स चान्नं हन्ति तच्चान्नं स हत्वा हन्यते बुधः
Abhakshyabhakshanam chaiva madyapanam cha hanti tam
Sa channam hanti tachchannam sa hatva hanyate budhah
25.11
अत्ता ह्यन्नमिदं विद्वान्पुनर्जनयतीश्वरः
स चान्नाज्जायते तस्मिन्सूक्ष्मो नाम व्यतिक्रमः
Atta hyannamidam vidvanpunarjanayatishvarah
Sa channajjayate tasminsukshmo nama vyatikramah
25.12
मनसा गम्यते यच्च यच्च वाचा निरुद्यते
श्रोत्रेण श्रूयते यच्च चक्षुषा यच्च दृश्यते
Manasa gamyate yachcha yachcha vacha nirudyate
Shrotrena shruyate yachcha chakshusha yachcha drishyate
25.13
स्पर्शेन स्पृश्यते यच्च घ्राणेन घ्रायते च यत्
मनःषष्ठानि संयम्य हवींष्येतानि सर्वशः
Sparshena sprishyate yachcha ghranena ghrayate cha yat
Manahshashthani sanyamya havinshyetani sarvashah
25.14
गुणवत्पावको मह्यं दीप्यते हव्यवाहनः
योगयज्ञः प्रवृत्तो मे ज्ञानब्रह्ममनोद्भवः
प्राणस्तोत्रोऽपानशस्त्रः सर्वत्यागसुदक्षिणः
Gunavatpavako mahyam dipyate havyavahanah
Yogayagyah pravritto me gyanabrahmamanodbhavah
Pranastotropanashastrah sarvatyagasudakshinah
25.15
कर्मानुमन्ता ब्रह्मा मे कर्ताध्वर्युः कृतस्तुतिः
कृतप्रशास्ता तच्छास्त्रमपवर्गोऽस्य दक्षिणा
Karmanumanta brahma me kartadhvaryuh kritastutih
Kritaprashasta tachchhastramapavargosya dakshina
25.16
ऋचश्चाप्यत्र शंसन्ति नारायणविदो जनाः
नारायणाय देवाय यदबध्नन्पशून्पुरा
Richashchapyatra shansanti narayanavido janah
Narayanaya devaya yadabadhnanpashunpura
25.17
तत्र सामानि गायन्ति तानि चाहुर्निदर्शनम्
देवं नारायणं भीरु सर्वात्मानं निबोध मे
Tatra samani gayanti tani chahurnidarshanam
Devam narayanam bhiru sarvatmanam nibodha me