UtshovChapter 13
13.1
वासुदेव उवाच
न बाह्यं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति भारत
शारीरं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति वा न वा
Vasudeva uvacha
Na bahyam dravyamutsrijya siddhirbhavati bharata
Shariram dravyamutsrijya siddhirbhavati va na va
13.2
बाह्यद्रव्यविमुक्तस्य शारीरेषु च गृध्यतः
यो धर्मो यत्सुखं चैव द्विषतामस्तु तत्तथा
Bahyadravyavimuktasya sharireshu cha gridhyatah
Yo dharmo yatsukham chaiva dvishatamastu tattatha
13.3
द्व्यक्षरस्तु भवेन्मृत्युस्त्र्यक्षरं ब्रह्म शाश्वतम्
ममेति द्व्यक्षरो मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम्
Dvyaksharastu bhavenmrityustryaksharam brahma shashvatam
Mameti dvyaksharo mrityurna mameti cha shashvatam
13.4
ब्रह्म मृत्युश्च तौ राजन्नात्मन्येव व्यवस्थितौ
अदृश्यमानौ भूतानि योधयेतामसंशयम्
Brahma mrityushcha tau rajannatmanyeva vyavasthitau
Adrishyamanau bhutani yodhayetamasanshayam
13.5
अविनाशोऽस्य सत्त्वस्य नियतो यदि भारत
भित्त्वा शरीरं भूतानामहिंसां प्रतिपद्यते
Avinashosya sattvasya niyato yadi bharata
Bhittva shariram bhutanamahinsam pratipadyate
13.6
लब्ध्वापि पृथिवीं सर्वां सहस्थावरजङ्गमाम्
ममत्वं यस्य नैव स्यात्किं तया स करिष्यति
Labdhvapi prithivim sarvam sahasthavarajangamam
Mamatvam yasya naiva syatkim taya sa karishyati
13.7
अथ वा वसतः पार्थ वने वन्येन जीवतः
ममता यस्य द्रव्येषु मृत्योरास्ये स वर्तते
Atha va vasatah partha vane vanyena jivatah
Mamata yasya dravyeshu mrityorasye sa vartate
13.8
बाह्यान्तराणां शत्रूणां स्वभावं पश्य भारत
यन्न पश्यति तद्भूतं मुच्यते स महाभयात्
Bahyantaranam shatrunam svabhavam pashya bharata
Yanna pashyati tadbhutam muchyate sa mahabhayat
13.9
कामात्मानं न प्रशंसन्ति लोके; न चाकामात्काचिदस्ति प्रवृत्तिः
दानं हि वेदाध्ययनं तपश्च; कामेन कर्माणि च वैदिकानि
Kamatmanam na prashansanti loke; na chakamatkachidasti pravrittih
Danam hi vedadhyayanam tapashcha; kamena karmani cha vaidikani
13.10
व्रतं यज्ञान्नियमान्ध्यानयोगा;न्कामेन यो नारभते विदित्वा
यद्यद्ध्ययं कामयते स धर्मो; न यो धर्मो नियमस्तस्य मूलम्
Vratam yagyanniyamandhyanayoga;nkamena yo narabhate viditva
Yadyaddhyayam kamayate sa dharmo; na yo dharmo niyamastasya mulam
13.11
अत्र गाथाः कामगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः
शृणु संकीर्त्यमानास्ता निखिलेन युधिष्ठिर
Atra gathah kamagitah kirtayanti puravidah
Shrinu sankirtyamanasta nikhilena yudhishthira
13.12
नाहं शक्योऽनुपायेन हन्तुं भूतेन केनचित्
यो मां प्रयतते हन्तुं ज्ञात्वा प्रहरणे बलम्
तस्य तस्मिन्प्रहरणे पुनः प्रादुर्भवाम्यहम्
Naham shakyonupayena hantum bhutena kenachit
Yo mam prayatate hantum gyatva praharane balam
Tasya tasminpraharane punah pradurbhavamyaham
13.13
यो मां प्रयतते हन्तुं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः
जङ्गमेष्विव कर्मात्मा पुनः प्रादुर्भवाम्यहम्
Yo mam prayatate hantum yagyairvividhadakshinaih
Jangameshviva karmatma punah pradurbhavamyaham
13.14
यो मां प्रयतते हन्तुं वेदैर्वेदान्तसाधनैः
स्थावरेष्विव शान्तात्मा तस्य प्रादुर्भवाम्यहम्
Yo mam prayatate hantum vedairvedantasadhanaih
Sthavareshviva shantatma tasya pradurbhavamyaham
13.15
यो मां प्रयतते हन्तुं धृत्या सत्यपराक्रमः
भावो भवामि तस्याहं स च मां नावबुध्यते
Yo mam prayatate hantum dhritya satyaparakramah
Bhavo bhavami tasyaham sa cha mam navabudhyate
13.16
यो मां प्रयतते हन्तुं तपसा संशितव्रतः
ततस्तपसि तस्याथ पुनः प्रादुर्भवाम्यहम्
Yo mam prayatate hantum tapasa sanshitavratah
Tatastapasi tasyatha punah pradurbhavamyaham
13.17
यो मां प्रयतते हन्तुं मोक्षमास्थाय पण्डितः
तस्य मोक्षरतिस्थस्य नृत्यामि च हसामि च
अवध्यः सर्वभूतानामहमेकः सनातनः
Yo mam prayatate hantum mokshamasthaya panditah
Tasya moksharatisthasya nrityami cha hasami cha
Avadhyah sarvabhutanamahamekah sanatanah
13.18
तस्मात्त्वमपि तं कामं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः
धर्मं कुरु महाराज तत्र ते स भविष्यति
Tasmattvamapi tam kamam yagyairvividhadakshinaih
Dharmam kuru maharaja tatra te sa bhavishyati
13.19
यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्दक्षिणावता
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैः समृद्धैराप्तदक्षिणैः
Yajasva vajimedhena vidhivaddakshinavata
Anyaishcha vividhairyagyaih samriddhairaptadakshinaih
13.20
मा ते व्यथास्तु निहतान्बन्धून्वीक्ष्य पुनः पुनः
न शक्यास्ते पुनर्द्रष्टुं ये हतास्मिन्रणाजिरे
Ma te vyathastu nihatanbandhunvikshya punah punah
Na shakyaste punardrashtum ye hatasminranajire
13.21
स त्वमिष्ट्वा महायज्ञैः समृद्धैराप्तदक्षिणैः
लोके कीर्तिं परां प्राप्य गतिमग्र्यां गमिष्यसि
Sa tvamishtva mahayagyaih samriddhairaptadakshinaih
Loke kirtim param prapya gatimagryam gamishyasi