UtshovChapter 1
1.1
वैशंपायन उवाच
कृतोदकं तु राजानं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः
पुरस्कृत्य महाबाहुरुत्तताराकुलेन्द्रियः
Vaishampayana uvacha
Kritodakam tu rajanam dhritarashtram yudhishthirah
Puraskritya mahabahuruttatarakulendriyah
1.2
उत्तीर्य च महीपालो बाष्पव्याकुललोचनः
पपात तीरे गङ्गाया व्याधविद्ध इव द्विपः
Uttirya cha mahipalo bashpavyakulalochanah
Papata tire gangaya vyadhaviddha iva dvipah
1.3
तं सीदमानं जग्राह भीमः कृष्णेन चोदितः
मैवमित्यब्रवीच्चैनं कृष्णः परबलार्दनः
Tam sidamanam jagraha bhimah krishnena choditah
Maivamityabravichchainam krishnah parabalardanah
1.4
तमार्तं पतितं भूमौ निश्वसन्तं पुनः पुनः
ददृशुः पाण्डवा राजन्धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्
Tamartam patitam bhumau nishvasantam punah punah
Dadrishuh pandava rajandharmatmanam yudhishthiram
1.5
तं दृष्ट्वा दीनमनसं गतसत्त्वं जनेश्वरम्
भूयः शोकसमाविष्टाः पाण्डवाः समुपाविशन्
Tam drishtva dinamanasam gatasattvam janeshvaram
Bhuyah shokasamavishtah pandavah samupavishan
1.6
राजा च धृतराष्ट्रस्तमुपासीनो महाभुजः
वाक्यमाह महाप्राज्ञो महाशोकप्रपीडितम्
Raja cha dhritarashtrastamupasino mahabhujah
Vakyamaha mahapragyo mahashokaprapiditam
1.7
उत्तिष्ठ कुरुशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्
क्षत्रधर्मेण कौरव्य जितेयमवनिस्त्वया
Uttishtha kurushardula kuru karyamanantaram
Kshatradharmena kauravya jiteyamavanistvaya
1.8
तां भुङ्क्ष्व भ्रातृभिः सार्धं सुहृद्भिश्च जनेश्वर
न शोचितव्यं पश्यामि त्वया धर्मभृतां वर
Tam bhunkshva bhratribhih sardham suhridbhishcha janeshvara
Na shochitavyam pashyami tvaya dharmabhritam vara
1.9
शोचितव्यं मया चैव गान्धार्या च विशां पते
पुत्रैर्विहीनो राज्येन स्वप्नलब्धधनो यथा
Shochitavyam maya chaiva gandharya cha visham pate
Putrairvihino rajyena svapnalabdhadhano yatha
1.10
अश्रुत्वा हितकामस्य विदुरस्य महात्मनः
वाक्यानि सुमहार्थानि परितप्यामि दुर्मतिः
Ashrutva hitakamasya vidurasya mahatmanah
Vakyani sumaharthani paritapyami durmatih
1.11
उक्तवानेष मां पूर्वं धर्मात्मा दिव्यदर्शनः
दुर्योधनापराधेन कुलं ते विनशिष्यति
Uktavanesha mam purvam dharmatma divyadarshanah
Duryodhanaparadhena kulam te vinashishyati
1.12
स्वस्ति चेदिच्छसे राजन्कुलस्यात्मन एव च
वध्यतामेष दुष्टात्मा मन्दो राजा सुयोधनः
Svasti chedichchhase rajankulasyatmana eva cha
Vadhyatamesha dushtatma mando raja suyodhanah
1.13
कर्णश्च शकुनिश्चैव मैनं पश्यतु कर्हिचित्
द्यूतसंपातमप्येषामप्रमत्तो निवारय
Karnashcha shakunishchaiva mainam pashyatu karhichit
Dyutasampatamapyeshamapramatto nivaraya
1.14
अभिषेचय राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्
स पालयिष्यति वशी धर्मेण पृथिवीमिमाम्
Abhishechaya rajanam dharmatmanam yudhishthiram
Sa palayishyati vashi dharmena prithivimimam
1.15
अथ नेच्छसि राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
मेढीभूतः स्वयं राज्यं प्रतिगृह्णीष्व पार्थिव
Atha nechchhasi rajanam kuntiputram yudhishthiram
Medhibhutah svayam rajyam pratigrihnishva parthiva
1.16
समं सर्वेषु भूतेषु वर्तमानं नराधिप
अनुजीवन्तु सर्वे त्वां ज्ञातयो ज्ञातिवर्धन
Samam sarveshu bhuteshu vartamanam naradhipa
Anujivantu sarve tvam gyatayo gyativardhana
1.17
एवं ब्रुवति कौन्तेय विदुरे दीर्घदर्शिनि
दुर्योधनमहं पापमन्ववर्तं वृथामतिः
Evam bruvati kaunteya vidure dirghadarshini
Duryodhanamaham papamanvavartam vrithamatih
1.18
अश्रुत्वा ह्यस्य वीरस्य वाक्यानि मधुराण्यहम्
फलं प्राप्य महद्दुःखं निमग्नः शोकसागरे
Ashrutva hyasya virasya vakyani madhuranyaham
Phalam prapya mahadduhkham nimagnah shokasagare
1.19
वृद्धौ हि ते स्वः पितरौ पश्यावां दुःखितौ नृप
न शोचितव्यं भवता पश्यामीह जनाधिप
Vriddhau hi te svah pitarau pashyavam duhkhitau nripa
Na shochitavyam bhavata pashyamiha janadhipa