UtshovChapter 95
95.1
भीष्म उवाच
अथात्रिप्रमुखा राजन्वने तस्मिन्महर्षयः
व्यचरन्भक्षयन्तो वै मूलानि च फलानि च
Bhishma uvacha
Athatripramukha rajanvane tasminmaharshayah
Vyacharanbhakshayanto vai mulani cha phalani cha
95.2
अथापश्यन्सुपीनांसपाणिपादमुखोदरम्
परिव्रजन्तं स्थूलाङ्गं परिव्राजं शुनःसखम्
Athapashyansupinansapanipadamukhodaram
Parivrajantam sthulangam parivrajam shunahsakham
95.3
अरुन्धती तु तं दृष्ट्वा सर्वाङ्गोपचितं शुभा
भवितारो भवन्तो वै नैवमित्यब्रवीदृषीन्
Arundhati tu tam drishtva sarvangopachitam shubha
Bhavitaro bhavanto vai naivamityabravidrishin
95.4
वसिष्ठ उवाच
नैतस्येह यथास्माकमग्निहोत्रमनिर्हुतम्
सायं प्रातश्च होतव्यं तेन पीवाञ्शुनःसखः
Vasishtha uvacha
Naitasyeha yathasmakamagnihotramanirhutam
Sayam pratashcha hotavyam tena pivanshunahsakhah
95.5
अत्रिरुवाच
नैतस्येह यथास्माकं क्षुधा वीर्यं समाहतम्
कृच्छ्राधीतं प्रनष्टं च तेन पीवाञ्शुनःसखः
Atriruvacha
Naitasyeha yathasmakam kshudha viryam samahatam
Krichchhradhitam pranashtam cha tena pivanshunahsakhah
95.6
विश्वामित्र उवाच
नैतस्येह यथास्माकं शश्वच्छास्त्रं जरद्गवः
अलसः क्षुत्परो मूर्खस्तेन पीवाञ्शुनःसखः
Vishvamitra uvacha
Naitasyeha yathasmakam shashvachchhastram jaradgavah
Alasah kshutparo murkhastena pivanshunahsakhah
95.7
जमदग्निरुवाच
नैतस्येह यथास्माकं भक्तमिन्धनमेव च
संचिन्त्य वार्षिकं किंचित्तेन पीवाञ्शुनःसखः
Jamadagniruvacha
Naitasyeha yathasmakam bhaktamindhanameva cha
Sanchintya varshikam kinchittena pivanshunahsakhah
95.8
कश्यप उवाच
नैतस्येह यथास्माकं चत्वारश्च सहोदराः
देहि देहीति भिक्षन्ति तेन पीवाञ्शुनःसखः
Kashyapa uvacha
Naitasyeha yathasmakam chatvarashcha sahodarah
Dehi dehiti bhikshanti tena pivanshunahsakhah
95.9
भरद्वाज उवाच
नैतस्येह यथास्माकं ब्रह्मबन्धोरचेतसः
शोको भार्यापवादेन तेन पीवाञ्शुनःसखः
Bharadvaja uvacha
Naitasyeha yathasmakam brahmabandhorachetasah
Shoko bharyapavadena tena pivanshunahsakhah
95.10
गौतम उवाच
नैतस्येह यथास्माकं त्रिकौशेयं हि राङ्कवम्
एकैकं वै त्रिवार्षीयं तेन पीवाञ्शुनःसखः
Gautama uvacha
Naitasyeha yathasmakam trikausheyam hi rankavam
Ekaikam vai trivarshiyam tena pivanshunahsakhah
95.11
भीष्म उवाच
अथ दृष्ट्वा परिव्राट्स तान्महर्षीञ्शुनःसखः
अभिगम्य यथान्यायं पाणिस्पर्शमथाचरत्
Bhishma uvacha
Atha drishtva parivratsa tanmaharshinshunahsakhah
Abhigamya yathanyayam panisparshamathacharat
95.12
परिचर्यां वने तां तु क्षुत्प्रतीघातकारिकाम्
अन्योन्येन निवेद्याथ प्रातिष्ठन्त सहैव ते
Paricharyam vane tam tu kshutpratighatakarikam
Anyonyena nivedyatha pratishthanta sahaiva te
95.13
एकनिश्चयकार्याश्च व्यचरन्त वनानि ते
आददानाः समुद्धृत्य मूलानि च फलानि च
Ekanishchayakaryashcha vyacharanta vanani te
Adadanah samuddhritya mulani cha phalani cha
95.14
कदाचिद्विचरन्तस्ते वृक्षैरविरलैर्वृताम्
शुचिवारिप्रसन्नोदां ददृशुः पद्मिनीं शुभाम्
Kadachidvicharantaste vrikshairaviralairvritam
Shuchivariprasannodam dadrishuh padminim shubham
95.15
बालादित्यवपुःप्रख्यैः पुष्करैरुपशोभिताम्
वैदूर्यवर्णसदृशैः पद्मपत्रैरथावृताम्
Baladityavapuhprakhyaih pushkarairupashobhitam
Vaiduryavarnasadrishaih padmapatrairathavritam
95.16
नानाविधैश्च विहगैर्जलप्रकरसेविभिः
एकद्वारामनादेयां सूपतीर्थामकर्दमाम्
Nanavidhaishcha vihagairjalaprakarasevibhih
Ekadvaramanadeyam supatirthamakardamam
95.17
वृषादर्भिप्रयुक्ता तु कृत्या विकृतदर्शना
यातुधानीति विख्याता पद्मिनीं तामरक्षत
Vrishadarbhiprayukta tu kritya vikritadarshana
Yatudhaniti vikhyata padminim tamarakshata
95.18
शुनःसखसहायास्तु बिसार्थं ते महर्षयः
पद्मिनीमभिजग्मुस्ते सर्वे कृत्याभिरक्षिताम्
Shunahsakhasahayastu bisartham te maharshayah
Padminimabhijagmuste sarve krityabhirakshitam
95.19
ततस्ते यातुधानीं तां दृष्ट्वा विकृतदर्शनाम्
स्थितां कमलिनीतीरे कृत्यामूचुर्महर्षयः
Tataste yatudhanim tam drishtva vikritadarshanam
Sthitam kamalinitire krityamuchurmaharshayah
95.20
एका तिष्ठसि का नु त्वं कस्यार्थे किं प्रयोजनम्
पद्मिनीतीरमाश्रित्य ब्रूहि त्वं किं चिकीर्षसि
Eka tishthasi ka nu tvam kasyarthe kim prayojanam
Padminitiramashritya bruhi tvam kim chikirshasi
95.21
यातुधान्युवाच
यास्मि सास्म्यनुयोगो मे न कर्तव्यः कथंचन
आरक्षिणीं मां पद्मिन्या वित्त सर्वे तपोधनाः
Yatudhanyuvacha
Yasmi sasmyanuyogo me na kartavyah kathanchana
Arakshinim mam padminya vitta sarve tapodhanah
95.22
ऋषय ऊचुः
सर्व एव क्षुधार्ताः स्म न चान्यत्किंचिदस्ति नः
भवत्याः संमते सर्वे गृह्णीमहि बिसान्युत
Rishaya uchuh
Sarva eva kshudhartah sma na chanyatkinchidasti nah
Bhavatyah sammate sarve grihnimahi bisanyuta
95.23
यातुधान्युवाच
समयेन बिसानीतो गृह्णीध्वं कामकारतः
एकैको नाम मे प्रोक्त्वा ततो गृह्णीत माचिरम्
Yatudhanyuvacha
Samayena bisanito grihnidhvam kamakaratah
Ekaiko nama me proktva tato grihnita machiram
95.24
भीष्म उवाच
विज्ञाय यातुधानीं तां कृत्यामृषिवधैषिणीम्
अत्रिः क्षुधापरीतात्मा ततो वचनमब्रवीत्
Bhishma uvacha
Vigyaya yatudhanim tam krityamrishivadhaishinim
Atrih kshudhaparitatma tato vachanamabravit
95.25
अरात्रिरत्रेः सा रात्रिर्यां नाधीते त्रिरद्य वै
अरात्रिरत्रिरित्येव नाम मे विद्धि शोभने
Aratriratreh sa ratriryam nadhite triradya vai
Aratriratrirityeva nama me viddhi shobhane
95.26
यातुधान्युवाच
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने
दुर्धार्यमेतन्मनसा गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Yathodahritametatte mayi nama mahamune
Durdharyametanmanasa gachchhavatara padminim
95.27
वसिष्ठ उवाच
वसिष्ठोऽस्मि वरिष्ठोऽस्मि वसे वासं गृहेष्वपि
वरिष्ठत्वाच्च वासाच्च वसिष्ठ इति विद्धि माम्
Vasishtha uvacha
Vasishthosmi varishthosmi vase vasam griheshvapi
Varishthatvachcha vasachcha vasishtha iti viddhi mam
95.28
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.29
कश्यप उवाच
कुलं कुलं च कुपपः कुपयः कश्यपो द्विजः
काश्यः काशनिकाशत्वादेतन्मे नाम धारय
Kashyapa uvacha
Kulam kulam cha kupapah kupayah kashyapo dvijah
Kashyah kashanikashatvadetanme nama dharaya
95.30
यातुधान्युवाच
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने
दुर्धार्यमेतन्मनसा गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Yathodahritametatte mayi nama mahamune
Durdharyametanmanasa gachchhavatara padminim
95.31
भरद्वाज उवाच
भरे सुतान्भरे शिष्यान्भरे देवान्भरे द्विजान्
भरे भार्यामनव्याजो भरद्वाजोऽस्मि शोभने
Bharadvaja uvacha
Bhare sutanbhare shishyanbhare devanbhare dvijan
Bhare bharyamanavyajo bharadvajosmi shobhane
95.32
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.33
गौतम उवाच
गोदमो दमगोऽधूमो दमो दुर्दर्शनश्च ते
विद्धि मां गौतमं कृत्ये यातुधानि निबोध मे
Gautama uvacha
Godamo damagodhumo damo durdarshanashcha te
Viddhi mam gautamam kritye yatudhani nibodha me
95.34
यातुधान्युवाच
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Yathodahritametatte mayi nama mahamune
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.35
विश्वामित्र उवाच
विश्वेदेवाश्च मे मित्रं मित्रमस्मि गवां तथा
विश्वामित्रमिति ख्यातं यातुधानि निबोध मे
Vishvamitra uvacha
Vishvedevashcha me mitram mitramasmi gavam tatha
Vishvamitramiti khyatam yatudhani nibodha me
95.36
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.37
जमदग्निरुवाच
जाजमद्यजजा नाम मृजा माह जिजायिषे
जमदग्निरिति ख्यातमतो मां विद्धि शोभने
Jamadagniruvacha
Jajamadyajaja nama mrija maha jijayishe
Jamadagniriti khyatamato mam viddhi shobhane
95.38
यातुधान्युवाच
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Yathodahritametatte mayi nama mahamune
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.39
अरुन्धत्युवाच
धरां धरित्रीं वसुधां भर्तुस्तिष्ठाम्यनन्तरम्
मनोऽनुरुन्धती भर्तुरिति मां विद्ध्यरुन्धतीम्
Arundhatyuvacha
Dharam dharitrim vasudham bhartustishthamyanantaram
Manonurundhati bharturiti mam viddhyarundhatim
95.40
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.41
गण्डोवाच
गण्डं गण्डं गतवती गण्डगण्डेति संज्ञिता
गण्डगण्डेव गण्डेति विद्धि मानलसंभवे
Gandovacha
Gandam gandam gatavati gandagandeti sangyita
Gandagandeva gandeti viddhi manalasambhave
95.42
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.43
पशुसख उवाच
सखा सखे यः सख्येयः पशूनां च सखा सदा
गौणं पशुसखेत्येवं विद्धि मामग्निसंभवे
Pashusakha uvacha
Sakha sakhe yah sakhyeyah pashunam cha sakha sada
Gaunam pashusakhetyevam viddhi mamagnisambhave
95.44
यातुधान्युवाच
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम्
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम्
Yatudhanyuvacha
Namanairuktametatte duhkhavyabhashitaksharam
Naitaddharayitum shakyam gachchhavatara padminim
95.45
शुनःसख उवाच
एभिरुक्तं यथा नाम नाहं वक्तुमिहोत्सहे
शुनःसखसखायं मां यातुधान्युपधारय
Shunahsakha uvacha
Ebhiruktam yatha nama naham vaktumihotsahe
Shunahsakhasakhayam mam yatudhanyupadharaya
95.46
यातुधान्युवाच
नाम तेऽव्यक्तमुक्तं वै वाक्यं संदिग्धया गिरा
तस्मात्सकृदिदानीं त्वं ब्रूहि यन्नाम ते द्विज
Yatudhanyuvacha
Nama tevyaktamuktam vai vakyam sandigdhaya gira
Tasmatsakrididanim tvam bruhi yannama te dvija
95.47
शुनःसख उवाच
सकृदुक्तं मया नाम न गृहीतं यदा त्वया
तस्मात्त्रिदण्डाभिहता गच्छ भस्मेति माचिरम्
Shunahsakha uvacha
Sakriduktam maya nama na grihitam yada tvaya
Tasmattridandabhihata gachchha bhasmeti machiram
95.48
भीष्म उवाच
सा ब्रह्मदण्डकल्पेन तेन मूर्ध्नि हता तदा
कृत्या पपात मेदिन्यां भस्मसाच्च जगाम ह
Bhishma uvacha
Sa brahmadandakalpena tena murdhni hata tada
Kritya papata medinyam bhasmasachcha jagama ha
95.49
शुनःसखश्च हत्वा तां यातुधानीं महाबलाम्
भुवि त्रिदण्डं विष्टभ्य शाद्वले समुपाविशत्
Shunahsakhashcha hatva tam yatudhanim mahabalam
Bhuvi tridandam vishtabhya shadvale samupavishat
95.50
ततस्ते मुनयः सर्वे पुष्कराणि बिसानि च
यथाकाममुपादाय समुत्तस्थुर्मुदान्विताः
Tataste munayah sarve pushkarani bisani cha
Yathakamamupadaya samuttasthurmudanvitah
95.51
श्रमेण महता युक्तास्ते बिसानि कलापशः
तीरे निक्षिप्य पद्मिन्यास्तर्पणं चक्रुरम्भसा
Shramena mahata yuktaste bisani kalapashah
Tire nikshipya padminyastarpanam chakrurambhasa
95.52
अथोत्थाय जलात्तस्मात्सर्वे ते वै समागमन्
नापश्यंश्चापि ते तानि बिसानि पुरुषर्षभ
Athotthaya jalattasmatsarve te vai samagaman
Napashyanshchapi te tani bisani purusharshabha
95.53
ऋषय ऊचुः
केन क्षुधाभिभूतानामस्माकं पापकर्मणा
नृशंसेनापनीतानि बिसान्याहारकाङ्क्षिणाम्
Rishaya uchuh
Kena kshudhabhibhutanamasmakam papakarmana
Nrishansenapanitani bisanyaharakankshinam
95.54
ते शङ्कमानास्त्वन्योन्यं पप्रच्छुर्द्विजसत्तमाः
त ऊचुः शपथं सर्वे कुर्म इत्यरिकर्शन
Te shankamanastvanyonyam paprachchhurdvijasattamah
Ta uchuh shapatham sarve kurma ityarikarshana
95.55
त उक्त्वा बाढमित्येव सर्व एव शुनःसखम्
क्षुधार्ताः सुपरिश्रान्ताः शपथायोपचक्रमुः
Ta uktva badhamityeva sarva eva shunahsakham
Kshudhartah suparishrantah shapathayopachakramuh
95.56
अत्रिरुवाच
स गां स्पृशतु पादेन सूर्यं च प्रतिमेहतु
अनध्यायेष्वधीयीत बिसस्तैन्यं करोति यः
Atriruvacha
Sa gam sprishatu padena suryam cha pratimehatu
Anadhyayeshvadhiyita bisastainyam karoti yah
95.57
वसिष्ठ उवाच
अनध्यायपरो लोके शुनः स परिकर्षतु
परिव्राट्कामवृत्तोऽस्तु बिसस्तैन्यं करोति यः
Vasishtha uvacha
Anadhyayaparo loke shunah sa parikarshatu
Parivratkamavrittostu bisastainyam karoti yah
95.58
शरणागतं हन्तु मित्रं स्वसुतां चोपजीवतु
अर्थान्काङ्क्षतु कीनाशाद्बिसस्तैन्यं करोति यः
Sharanagatam hantu mitram svasutam chopajivatu
Arthankankshatu kinashadbisastainyam karoti yah
95.59
कश्यप उवाच
सर्वत्र सर्वं पणतु न्यासलोपं करोतु च
कूटसाक्षित्वमभ्येतु बिसस्तैन्यं करोति यः
Kashyapa uvacha
Sarvatra sarvam panatu nyasalopam karotu cha
Kutasakshitvamabhyetu bisastainyam karoti yah
95.60
वृथामांसं समश्नातु वृथादानं करोतु च
यातु स्त्रियं दिवा चैव बिसस्तैन्यं करोति यः
Vrithamansam samashnatu vrithadanam karotu cha
Yatu striyam diva chaiva bisastainyam karoti yah
95.61
भरद्वाज उवाच
नृशंसस्त्यक्तधर्मास्तु स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु च
ब्राह्मणं चापि जयतां बिसस्तैन्यं करोति यः
Bharadvaja uvacha
Nrishansastyaktadharmastu strishu gyatishu goshu cha
Brahmanam chapi jayatam bisastainyam karoti yah
95.62
उपाध्यायमधः कृत्वा ऋचोऽध्येतु यजूंषि च
जुहोतु च स कक्षाग्नौ बिसस्तैन्यं करोति यः
Upadhyayamadhah kritva richodhyetu yajunshi cha
Juhotu cha sa kakshagnau bisastainyam karoti yah
95.63
जमदग्निरुवाच
पुरीषमुत्सृजत्वप्सु हन्तु गां चापि दोहिनीम्
अनृतौ मैथुनं यातु बिसस्तैन्यं करोति यः
Jamadagniruvacha
Purishamutsrijatvapsu hantu gam chapi dohinim
Anritau maithunam yatu bisastainyam karoti yah
95.64
द्वेष्यो भार्योपजीवी स्याद्दूरबन्धुश्च वैरवान्
अन्योन्यस्यातिथिश्चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः
Dveshyo bharyopajivi syaddurabandhushcha vairavan
Anyonyasyatithishchastu bisastainyam karoti yah
95.65
गौतम उवाच
अधीत्य वेदांस्त्यजतु त्रीनग्नीनपविध्यतु
विक्रीणातु तथा सोमं बिसस्तैन्यं करोति यः
Gautama uvacha
Adhitya vedanstyajatu trinagninapavidhyatu
Vikrinatu tatha somam bisastainyam karoti yah
95.66
उदपानप्लवे ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपतिः
तस्य सालोक्यतां यातु बिसस्तैन्यं करोति यः
Udapanaplave grame brahmano vrishalipatih
Tasya salokyatam yatu bisastainyam karoti yah
95.67
विश्वामित्र उवाच
जीवतो वै गुरून्भृत्यान्भरन्त्वस्य परे जनाः
अगतिर्बहुपुत्रः स्याद्बिसस्तैन्यं करोति यः
Vishvamitra uvacha
Jivato vai gurunbhrityanbharantvasya pare janah
Agatirbahuputrah syadbisastainyam karoti yah
95.68
अशुचिर्ब्रह्मकूटोऽस्तु ऋद्ध्या चैवाप्यहंकृतः
कर्षको मत्सरी चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः
Ashuchirbrahmakutostu riddhya chaivapyahankritah
Karshako matsari chastu bisastainyam karoti yah
95.69
वर्षान्करोतु भृतको राज्ञश्चास्तु पुरोहितः
अयाज्यस्य भवेदृत्विग्बिसस्तैन्यं करोति यः
Varshankarotu bhritako ragyashchastu purohitah
Ayajyasya bhavedritvigbisastainyam karoti yah
95.70
अरुन्धत्युवाच
नित्यं परिवदेच्छ्वश्रूं भर्तुर्भवतु दुर्मनाः
एका स्वादु समश्नातु बिसस्तैन्यं करोति या
Arundhatyuvacha
Nityam parivadechchhvashrum bharturbhavatu durmanah
Eka svadu samashnatu bisastainyam karoti ya
95.71
ज्ञातीनां गृहमध्यस्था सक्तूनत्तु दिनक्षये
अभाग्यावीरसूरस्तु बिसस्तैन्यं करोति या
Gyatinam grihamadhyastha saktunattu dinakshaye
Abhagyavirasurastu bisastainyam karoti ya
95.72
गण्डोवाच
अनृतं भाषतु सदा साधुभिश्च विरुध्यतु
ददातु कन्यां शुल्केन बिसस्तैन्यं करोति या
Gandovacha
Anritam bhashatu sada sadhubhishcha virudhyatu
Dadatu kanyam shulkena bisastainyam karoti ya
95.73
साधयित्वा स्वयं प्राशेद्दास्ये जीवतु चैव ह
विकर्मणा प्रमीयेत बिसस्तैन्यं करोति या
Sadhayitva svayam prasheddasye jivatu chaiva ha
Vikarmana pramiyeta bisastainyam karoti ya
95.74
पशुसख उवाच
दास्य एव प्रजायेत सोऽप्रसूतिरकिंचनः
दैवतेष्वनमस्कारो बिसस्तैन्यं करोति यः
Pashusakha uvacha
Dasya eva prajayeta soprasutirakinchanah
Daivateshvanamaskaro bisastainyam karoti yah
95.75
शुनःसख उवाच
अध्वर्यवे दुहितरं ददातु; च्छन्दोगे वा चरितब्रह्मचर्ये
आथर्वणं वेदमधीत्य विप्रः; स्नायीत यो वै हरते बिसानि
Shunahsakha uvacha
Adhvaryave duhitaram dadatu; chchhandoge va charitabrahmacharye
Atharvanam vedamadhitya viprah; snayita yo vai harate bisani
95.76
ऋषय ऊचुः
इष्टमेतद्द्विजातीनां योऽयं ते शपथः कृतः
त्वया कृतं बिसस्तैन्यं सर्वेषां नः शुनःसख
Rishaya uchuh
Ishtametaddvijatinam yoyam te shapathah kritah
Tvaya kritam bisastainyam sarvesham nah shunahsakha
95.77
शुनःसख उवाच
न्यस्तमाद्यमपश्यद्भिर्यदुक्तं कृतकर्मभिः
सत्यमेतन्न मिथ्यैतद्बिसस्तैन्यं कृतं मया
Shunahsakha uvacha
Nyastamadyamapashyadbhiryaduktam kritakarmabhih
Satyametanna mithyaitadbisastainyam kritam maya
95.78
मया ह्यन्तर्हितानीह बिसानीमानि पश्यत
परीक्षार्थं भगवतां कृतमेतन्मयानघाः
रक्षणार्थं च सर्वेषां भवतामहमागतः
Maya hyantarhitaniha bisanimani pashyata
Parikshartham bhagavatam kritametanmayanaghah
Rakshanartham cha sarvesham bhavatamahamagatah
95.79
यातुधानी ह्यतिक्रुद्धा कृत्यैषा वो वधैषिणी
वृषादर्भिप्रयुक्तैषा निहता मे तपोधनाः
Yatudhani hyatikruddha krityaisha vo vadhaishini
Vrishadarbhiprayuktaisha nihata me tapodhanah
95.80
दुष्टा हिंस्यादियं पापा युष्मान्प्रत्यग्निसंभवा
तस्मादस्म्यागतो विप्रा वासवं मां निबोधत
Dushta hinsyadiyam papa yushmanpratyagnisambhava
Tasmadasmyagato vipra vasavam mam nibodhata
95.81
अलोभादक्षया लोकाः प्राप्ता वः सार्वकामिकाः
उत्तिष्ठध्वमितः क्षिप्रं तानवाप्नुत वै द्विजाः
Alobhadakshaya lokah prapta vah sarvakamikah
Uttishthadhvamitah kshipram tanavapnuta vai dvijah
95.82
भीष्म उवाच
ततो महर्षयः प्रीतास्तथेत्युक्त्वा पुरंदरम्
सहैव त्रिदशेन्द्रेण सर्वे जग्मुस्त्रिविष्टपम्
Bhishma uvacha
Tato maharshayah pritastathetyuktva purandaram
Sahaiva tridashendrena sarve jagmustrivishtapam
95.83
एवमेते महात्मानो भोगैर्बहुविधैरपि
क्षुधा परमया युक्ताश्छन्द्यमाना महात्मभिः
नैव लोभं तदा चक्रुस्ततः स्वर्गमवाप्नुवन्
Evamete mahatmano bhogairbahuvidhairapi
Kshudha paramaya yuktashchhandyamana mahatmabhih
Naiva lobham tada chakrustatah svargamavapnuvan
95.84
तस्मात्सर्वास्ववस्थासु नरो लोभं विवर्जयेत्
एष धर्मः परो राजन्नलोभ इति विश्रुतः
Tasmatsarvasvavasthasu naro lobham vivarjayet
Esha dharmah paro rajannalobha iti vishrutah
95.85
इदं नरः सच्चरितं समवायेषु कीर्तयेत्
सुखभागी च भवति न च दुर्गाण्यवाप्नुते
Idam narah sachcharitam samavayeshu kirtayet
Sukhabhagi cha bhavati na cha durganyavapnute
95.86
प्रीयन्ते पितरश्चास्य ऋषयो देवतास्तथा
यशोधर्मार्थभागी च भवति प्रेत्य मानवः
Priyante pitarashchasya rishayo devatastatha
Yashodharmarthabhagi cha bhavati pretya manavah