UtshovChapter 59
59.1
युधिष्ठिर उवाच
यौ तु स्यातां चरणेनोपपन्नौ; यौ विद्यया सदृशौ जन्मना च
ताभ्यां दानं कतरस्मै विशिष्ट;मयाचमानाय च याचते च
Yudhishthira uvacha
Yau tu syatam charanenopapannau; yau vidyaya sadrishau janmana cha
Tabhyam danam katarasmai vishishta;mayachamanaya cha yachate cha
59.2
भीष्म उवाच
श्रेयो वै याचतः पार्थ दत्तमाहुरयाचते
अर्हत्तमो वै धृतिमान्कृपणादधृतात्मनः
Bhishma uvacha
Shreyo vai yachatah partha dattamahurayachate
Arhattamo vai dhritimankripanadadhritatmanah
59.3
क्षत्रियो रक्षणधृतिर्ब्राह्मणोऽनर्थनाधृतिः
ब्राह्मणो धृतिमान्विद्वान्देवान्प्रीणाति तुष्टिमान्
Kshatriyo rakshanadhritirbrahmanonarthanadhritih
Brahmano dhritimanvidvandevanprinati tushtiman
59.4
याच्ञामाहुरनीशस्य अभिहारं च भारत
उद्वेजयति याचन्हि सदा भूतानि दस्युवत्
Yachnyamahuranishasya abhiharam cha bharata
Udvejayati yachanhi sada bhutani dasyuvat
59.5
म्रियते याचमानो वै तमनु म्रियते ददत्
ददत्संजीवयत्येनमात्मानं च युधिष्ठिर
Mriyate yachamano vai tamanu mriyate dadat
Dadatsanjivayatyenamatmanam cha yudhishthira
59.6
आनृशंस्यं परो धर्मो याचते यत्प्रदीयते
अयाचतः सीदमानान्सर्वोपायैर्निमन्त्रय
Anrishansyam paro dharmo yachate yatpradiyate
Ayachatah sidamanansarvopayairnimantraya
59.7
यदि वै तादृशा राष्ट्रे वसेयुस्ते द्विजोत्तमाः
भस्मच्छन्नानिवाग्नींस्तान्बुध्येथास्त्वं प्रयत्नतः
Yadi vai tadrisha rashtre vaseyuste dvijottamah
Bhasmachchhannanivagninstanbudhyethastvam prayatnatah
59.8
तपसा दीप्यमानास्ते दहेयुः पृथिवीमपि
पूज्या हि ज्ञानविज्ञानतपोयोगसमन्विताः
Tapasa dipyamanaste daheyuh prithivimapi
Pujya hi gyanavigyanatapoyogasamanvitah
59.9
तेभ्यः पूजां प्रयुञ्जीथा ब्राह्मणेभ्यः परंतप
ददद्बहुविधान्दायानुपच्छन्दानयाचताम्
Tebhyah pujam prayunjitha brahmanebhyah parantapa
Dadadbahuvidhandayanupachchhandanayachatam
59.10
यदग्निहोत्रे सुहुते सायंप्रातर्भवेत्फलम्
विद्यावेदव्रतवति तद्दानफलमुच्यते
Yadagnihotre suhute sayampratarbhavetphalam
Vidyavedavratavati taddanaphalamuchyate
59.11
विद्यावेदव्रतस्नातानव्यपाश्रयजीविनः
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्मणान्संशितव्रतान्
Vidyavedavratasnatanavyapashrayajivinah
Gudhasvadhyayatapaso brahmanansanshitavratan
59.12
कृतैरावसथैर्हृद्यैः सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः
निमन्त्रयेथाः कौन्तेय कामैश्चान्यैर्द्विजोत्तमान्
Kritairavasathairhridyaih sapreshyaih saparichchhadaih
Nimantrayethah kaunteya kamaishchanyairdvijottaman
59.13
अपि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धापूतं युधिष्ठिर
कार्यमित्येव मन्वाना धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः
Api te pratigrihniyuh shraddhaputam yudhishthira
Karyamityeva manvana dharmagyah sukshmadarshinah
59.14
अपि ते ब्राह्मणा भुक्त्वा गताः सोद्धरणान्गृहान्
येषां दाराः प्रतीक्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षकाः
Api te brahmana bhuktva gatah soddharanangrihan
Yesham darah pratikshante parjanyamiva karshakah
59.15
अन्नानि प्रातःसवने नियता ब्रह्मचारिणः
ब्राह्मणास्तात भुञ्जानास्त्रेताग्नीन्प्रीणयन्तु ते
Annani pratahsavane niyata brahmacharinah
Brahmanastata bhunjanastretagninprinayantu te
59.16
माध्यंदिनं ते सवनं ददतस्तात वर्तताम्
गा हिरण्यानि वासांसि तेनेन्द्रः प्रीयतां तव
Madhyandinam te savanam dadatastata vartatam
Ga hiranyani vasansi tenendrah priyatam tava
59.17
तृतीयं सवनं तत्ते वैश्वदेवं युधिष्ठिर
यद्देवेभ्यः पितृभ्यश्च विप्रेभ्यश्च प्रयच्छसि
Tritiyam savanam tatte vaishvadevam yudhishthira
Yaddevebhyah pitribhyashcha viprebhyashcha prayachchhasi
59.18
अहिंसा सर्वभूतेभ्यः संविभागश्च सर्वशः
दमस्त्यागो धृतिः सत्यं भवत्ववभृथाय ते
Ahinsa sarvabhutebhyah sanvibhagashcha sarvashah
Damastyago dhritih satyam bhavatvavabhrithaya te
59.19
एष ते विततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः
विशिष्टः सर्वयज्ञेभ्यो नित्यं तात प्रवर्तताम्
Esha te vitato yagyah shraddhaputah sadakshinah
Vishishtah sarvayagyebhyo nityam tata pravartatam