UtshovChapter 135
135.1
वैशंपायन उवाच
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः
युधिष्ठिरः शांतनवं पुनरेवाभ्यभाषत
Vaishampayana uvacha
Shrutva dharmanasheshena pavanani cha sarvashah
Yudhishthirah shantanavam punarevabhyabhashata
135.2
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम्
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्
Kimekam daivatam loke kim vapyekam parayanam
Stuvantah kam kamarchantah prapnuyurmanavah shubham
135.3
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्
Ko dharmah sarvadharmanam bhavatah paramo matah
Kim japanmuchyate janturjanmasansarabandhanat
135.4
भीष्म उवाच
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्
स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः
Bhishma uvacha
Jagatprabhum devadevamanantam purushottamam
Stuvannamasahasrena purushah satatotthitah
135.5
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम्
ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च
Tameva charchayannityam bhaktya purushamavyayam
Dhyayanstuvannamasyanshcha yajamanastameva cha
135.6
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम्
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्
Anadinidhanam vishnum sarvalokamaheshvaram
Lokadhyaksham stuvannityam sarvaduhkhatigo bhavet
135.7
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम्
लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम्
Brahmanyam sarvadharmagyam lokanam kirtivardhanam
Lokanatham mahadbhutam sarvabhutabhavodbhavam
135.8
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा
Esha me sarvadharmanam dharmodhikatamo matah
Yadbhaktya pundarikaksham stavairarchennarah sada
135.9
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः
परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम्
Paramam yo mahattejah paramam yo mahattapah
Paramam yo mahadbrahma paramam yah parayanam
135.10
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम्
दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता
Pavitranam pavitram yo mangalanam cha mangalam
Daivatam devatanam cha bhutanam yovyayah pita
135.11
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये
Yatah sarvani bhutani bhavantyadiyugagame
Yasminshcha pralayam yanti punareva yugakshaye
135.12
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम्
Tasya lokapradhanasya jagannathasya bhupate
Vishnornamasahasram me shrinu papabhayapaham
135.13
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये
Yani namani gaunani vikhyatani mahatmanah
Rishibhih parigitani tani vakshyami bhutaye
135.14
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः
Vishvam vishnurvashatkaro bhutabhavyabhavatprabhuh
Bhutakridbhutabhridbhavo bhutatma bhutabhavanah
135.15
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च
Putatma paramatma cha muktanam parama gatih
Avyayah purushah sakshi kshetragyokshara eva cha
135.16
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः
नारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः
Yogo yogavidam neta pradhanapurusheshvarah
Narasinhavapuh shrimankeshavah purushottamah
135.17
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः
संभवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः
Sarvah sharvah shivah sthanurbhutadirnidhiravyayah
Sambhavo bhavano bharta prabhavah prabhurishvarah
135.18
स्वयंभूः शंभुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः
Svayambhuh shambhuradityah pushkaraksho mahasvanah
Anadinidhano dhata vidhata dhaturuttamah
135.19
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः
Aprameyo hrishikeshah padmanabhomaraprabhuh
Vishvakarma manustvashta sthavishthah sthaviro dhruvah
135.20
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्
Agrahyah shashvatah krishno lohitakshah pratardanah
Prabhutastrikakubdhama pavitram mangalam param
135.21
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः
Ishanah pranadah prano jyeshthah shreshthah prajapatih
Hiranyagarbho bhugarbho madhavo madhusudanah
135.22
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्
Ishvaro vikrami dhanvi medhavi vikramah kramah
Anuttamo duradharshah kritagyah kritiratmavan
135.23
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः
Sureshah sharanam sharma vishvaretah prajabhavah
Ahah sanvatsaro vyalah pratyayah sarvadarshanah
135.24
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः
Ajah sarveshvarah siddhah siddhih sarvadirachyutah
Vrishakapirameyatma sarvayogavinihsritah
135.25
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः
Vasurvasumanah satyah samatma sammitah samah
Amoghah pundarikaksho vrishakarma vrishakritih
135.26
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः
Rudro bahushira babhrurvishvayonih shuchishravah
Amritah shashvatah sthanurvararoho mahatapah
135.27
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः
Sarvagah sarvavidbhanurvishvakseno janardanah
Vedo vedavidavyango vedango vedavitkavih
135.28
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः
Lokadhyakshah suradhyaksho dharmadhyakshah kritakritah
Chaturatma chaturvyuhashchaturdanshtrashchaturbhujah
135.29
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः
Bhrajishnurbhojanam bhokta sahishnurjagadadijah
Anagho vijayo jeta vishvayonih punarvasuh
135.30
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः
Upendro vamanah pranshuramoghah shuchirurjitah
Atindrah sangrahah sargo dhritatma niyamo yamah
135.31
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः
Vedyo vaidyah sadayogi viraha madhavo madhuh
Atindriyo mahamayo mahotsaho mahabalah
135.32
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्
Mahabuddhirmahaviryo mahashaktirmahadyutih
Anirdeshyavapuh shrimanameyatma mahadridhrik
135.33
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः
Maheshvaso mahibharta shrinivasah satam gatih
Aniruddhah suranando govindo govidam patih
135.34
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः
Marichirdamano hansah suparno bhujagottamah
Hiranyanabhah sutapah padmanabhah prajapatih
135.35
अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः संधाता संधिमान्स्थिरः
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा
Amrityuh sarvadriksinhah sandhata sandhimansthirah
Ajo durmarshanah shasta vishrutatma surariha
135.36
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः
Gururgurutamo dhama satyah satyaparakramah
Nimishonimishah sragvi vachaspatirudaradhih
135.37
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणः
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्
Agranirgramanih shrimannyayo neta samiranah
Sahasramurdha vishvatma sahasrakshah sahasrapat
135.38
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः संप्रमर्दनः
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः
Avartano nivrittatma sanvritah sampramardanah
Ahah sanvartako vahniranilo dharanidharah
135.39
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः
Suprasadah prasannatma vishvadhrigvishvabhugvibhuh
Satkarta satkritah sadhurjahnurnarayano narah
135.40
असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः
सिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः
Asankhyeyoprameyatma vishishtah shishtakrichchhuchih
Siddharthah siddhasankalpah siddhidah siddhisadhanah
135.41
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः
Vrishahi vrishabho vishnurvrishaparva vrishodarah
Vardhano vardhamanashcha viviktah shrutisagarah
135.42
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः
Subhujo durdharo vagmi mahendro vasudo vasuh
Naikarupo brihadrupah shipivishtah prakashanah
135.43
ओजस्तेजो द्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः
Ojastejo dyutidharah prakashatma pratapanah
Riddhah spashtaksharo mantrashchandranshurbhaskaradyutih
135.44
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः
Amritanshudbhavo bhanuh shashabinduh sureshvarah
Aushadham jagatah setuh satyadharmaparakramah
135.45
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनिलः
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः
Bhutabhavyabhavannathah pavanah pavanonilah
Kamaha kamakritkantah kamah kamapradah prabhuh
135.46
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्
Yugadikridyugavarto naikamayo mahashanah
Adrishyo vyaktarupashcha sahasrajidanantajit
135.47
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः
Ishto vishishtah shishteshtah shikhandi nahusho vrishah
Krodhaha krodhakritkarta vishvabahurmahidharah
135.48
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः
Achyutah prathitah pranah pranado vasavanujah
Apam nidhiradhishthanamapramattah pratishthitah
135.49
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरंदरः
Skandah skandadharo dhuryo varado vayuvahanah
Vasudevo brihadbhanuradidevah purandarah
135.50
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः
Ashokastaranastarah shurah shaurirjaneshvarah
Anukulah shatavartah padmi padmanibhekshanah
135.51
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः
Padmanabhoravindakshah padmagarbhah sharirabhrit
Maharddhirriddho vriddhatma mahaksho garudadhvajah
135.52
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिंजयः
Atulah sharabho bhimah samayagyo havirharih
Sarvalakshanalakshanyo lakshmivansamitinjayah
135.53
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः
Viksharo rohito margo heturdamodarah sahah
Mahidharo mahabhago vegavanamitashanah
135.54
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः
Udbhavah kshobhano devah shrigarbhah parameshvarah
Karanam karanam karta vikarta gahano guhah
135.55
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः
परर्द्धिः परमः स्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः
Vyavasayo vyavasthanah sansthanah sthanado dhruvah
Pararddhih paramah spashtastushtah pushtah shubhekshanah
135.56
रामो विरामो विरतो मार्गो नेयो नयोऽनयः
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः
Ramo viramo virato margo neyo nayonayah
Virah shaktimatam shreshtho dharmo dharmaviduttamah
135.57
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः
Vaikunthah purushah pranah pranadah pranavah prithuh
Hiranyagarbhah shatrughno vyapto vayuradhokshajah
135.58
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः
Rituh sudarshanah kalah parameshthi parigrahah
Ugrah sanvatsaro daksho vishramo vishvadakshinah
135.59
विस्तारः स्थावरः स्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः
Vistarah sthavarah sthanuh pramanam bijamavyayam
Arthonartho mahakosho mahabhogo mahadhanah
135.60
अनिर्विण्णः स्थविष्ठो भूर्धर्मयूपो महामखः
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः
Anirvinnah sthavishtho bhurdharmayupo mahamakhah
Nakshatranemirnakshatri kshamah kshamah samihanah
135.61
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्
Yagya ijyo mahejyashcha kratuh satram satam gatih
Sarvadarshi vimuktatma sarvagyo gyanamuttamam
135.62
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः
Suvratah sumukhah sukshmah sughoshah sukhadah suhrit
Manoharo jitakrodho virabahurvidaranah
135.63
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः
Svapanah svavasho vyapi naikatma naikakarmakrit
Vatsaro vatsalo vatsi ratnagarbho dhaneshvarah
135.64
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः
Dharmagubdharmakriddharmi sadasatksharamaksharam
Avigyata sahasranshurvidhata kritalakshanah
135.65
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः
Gabhastinemih sattvasthah sinho bhutamaheshvarah
Adidevo mahadevo devesho devabhridguruh
135.66
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः
Uttaro gopatirgopta gyanagamyah puratanah
Sharirabhutabhridbhokta kapindro bhuridakshinah
135.67
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः
विनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्वतां पतिः
Somapomritapah somah purujitpurusattamah
Vinayo jayah satyasandho dasharhah satvatam patih
135.68
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः
Jivo vinayita sakshi mukundomitavikramah
Ambhonidhiranantatma mahodadhishayontakah
135.69
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः
Ajo maharhah svabhavyo jitamitrah pramodanah
Anando nandano nandah satyadharma trivikramah
135.70
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्
Maharshih kapilacharyah kritagyo medinipatih
Tripadastridashadhyaksho mahashringah kritantakrit
135.71
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः
Mahavaraho govindah sushenah kanakangadi
Guhyo gabhiro gahano guptashchakragadadharah
135.72
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतः
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः
Vedhah svangojitah krishno dridhah sankarshanochyutah
Varuno varuno vrikshah pushkaraksho mahamanah
135.73
भगवान्भगहा नन्दी वनमाली हलायुधः
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः
Bhagavanbhagaha nandi vanamali halayudhah
Adityo jyotiradityah sahishnurgatisattamah
135.74
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः
दिवःस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः
Sudhanva khandaparashurdaruno dravinapradah
Divahspriksarvadrigvyaso vachaspatirayonijah
135.75
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्
Trisama samagah sama nirvanam bheshajam bhishak
Sannyasakrichchhamah shanto nishtha shantih parayanam
135.76
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः
Shubhangah shantidah srashta kumudah kuvaleshayah
Gohito gopatirgopta vrishabhaksho vrishapriyah
135.77
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः
Anivarti nivrittatma sankshepta kshemakrichchhivah
Shrivatsavakshah shrivasah shripatih shrimatam varah
135.78
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः
Shridah shrishah shrinivasah shrinidhih shrivibhavanah
Shridharah shrikarah shreyah shrimanllokatrayashrayah
135.79
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः
Svakshah svangah shatanando nandirjyotirganeshvarah
Vijitatma vidheyatma satkirtishchhinnasanshayah
135.80
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः
Udirnah sarvatashchakshuranishah shashvatah sthirah
Bhushayo bhushano bhutirvishokah shokanashanah
135.81
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः
Archishmanarchitah kumbho vishuddhatma vishodhanah
Aniruddhopratirathah pradyumnomitavikramah
135.82
कालनेमिनिहा वीरः शूरः शौरिर्जनेश्वरः
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः
Kalaneminiha virah shurah shaurirjaneshvarah
Trilokatma trilokeshah keshavah keshiha harih
135.83
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः
Kamadevah kamapalah kami kantah kritagamah
Anirdeshyavapurvishnurvironanto dhananjayah
135.84
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः
Brahmanyo brahmakridbrahma brahma brahmavivardhanah
Brahmavidbrahmano brahmi brahmagyo brahmanapriyah
135.85
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः
Mahakramo mahakarma mahateja mahoragah
Mahakraturmahayajva mahayagyo mahahavih
135.86
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः
Stavyah stavapriyah stotram stutih stota ranapriyah
Purnah purayita punyah punyakirtiranamayah
135.87
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः
Manojavastirthakaro vasureta vasupradah
Vasuprado vasudevo vasurvasumana havih
135.88
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः
Sadgatih satkritih satta sadbhutih satparayanah
Shuraseno yadushreshthah sannivasah suyamunah
135.89
भूतावासो वासुदेवो सर्वासुनिलयोऽनलः
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः
Bhutavaso vasudevo sarvasunilayonalah
Darpaha darpado dripto durdharothaparajitah
135.90
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः
Vishvamurtirmahamurtirdiptamurtiramurtiman
Anekamurtiravyaktah shatamurtih shatananah
135.91
एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम्
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः
Eko naikah savah kah kim yattatpadamanuttamam
Lokabandhurlokanatho madhavo bhaktavatsalah
135.92
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः
Suvarnavarno hemango varangashchandanangadi
Viraha vishamah shunyo ghritashirachalashchalah
135.93
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः
Amani manado manyo lokasvami trilokadhrik
Sumedha medhajo dhanyah satyamedha dharadharah
135.94
तेजो वृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः
प्रग्रहो निग्रहोऽव्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः
Tejo vrisho dyutidharah sarvashastrabhritam varah
Pragraho nigrahovyagro naikashringo gadagrajah
135.95
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्
Chaturmurtishchaturbahushchaturvyuhashchaturgatih
Chaturatma chaturbhavashchaturvedavidekapat
135.96
समावर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा
Samavarto nivrittatma durjayo duratikramah
Durlabho durgamo durgo duravaso durariha
135.97
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः
Shubhango lokasarangah sutantustantuvardhanah
Indrakarma mahakarma kritakarma kritagamah
135.98
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी
Udbhavah sundarah sundo ratnanabhah sulochanah
Arko vajasanah shringi jayantah sarvavijjayi
135.99
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः
Suvarnabindurakshobhyah sarvavagishvareshvarah
Mahahrado mahagarto mahabhuto mahanidhih
135.100
कुमुदः कुंदरः कुन्दः पर्जन्यः पवनोऽनिलः
अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः
Kumudah kundarah kundah parjanyah pavanonilah
Amritanshomritavapuh sarvagyah sarvatomukhah
135.101
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः
न्यग्रोधोदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः
Sulabhah suvratah siddhah shatrujichchhatrutapanah
Nyagrodhodumbaroshvatthashchanurandhranishudanah
135.102
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः
Sahasrarchih saptajihvah saptaidhah saptavahanah
Amurtiranaghochintyo bhayakridbhayanashanah
135.103
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः
Anurbrihatkrishah sthulo gunabhrinnirguno mahan
Adhritah svadhritah svasyah pragvansho vanshavardhanah
135.104
भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः
Bharabhritkathito yogi yogishah sarvakamadah
Ashramah shramanah kshamah suparno vayuvahanah
135.105
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः
अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः
Dhanurdharo dhanurvedo dando damayita damah
Aparajitah sarvasaho niyanta niyamo yamah
135.106
सत्त्ववान्सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः
Sattvavansattvikah satyah satyadharmaparayanah
Abhiprayah priyarhorhah priyakritpritivardhanah
135.107
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः
Vihayasagatirjyotih suruchirhutabhugvibhuh
Ravirvirochanah suryah savita ravilochanah
135.108
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतम्
Ananto hutabhugbhokta sukhado naikadograjah
Anirvinnah sadamarshi lokadhishthanamadbhutam
135.109
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः
Sanatsanatanatamah kapilah kapiravyayah
Svastidah svastikritsvasti svastibhuksvastidakshinah
135.110
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः
Araudrah kundali chakri vikramyurjitashasanah
Shabdatigah shabdasahah shishirah sharvarikarah
135.111
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरः
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः
Akrurah peshalo daksho dakshinah kshaminam varah
Vidvattamo vitabhayah punyashravanakirtanah
135.112
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः
Uttarano dushkritiha punyo duhsvapnanashanah
Viraha rakshanah santo jivanah paryavasthitah
135.113
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः
चतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः
Anantaruponantashrirjitamanyurbhayapahah
Chaturasro gabhiratma vidisho vyadisho dishah
135.114
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः
Anadirbhurbhuvo lakshmih suviro ruchirangadah
Janano janajanmadirbhimo bhimaparakramah
135.115
आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः
Adharanilayo dhata pushpahasah prajagarah
Urdhvagah satpathacharah pranadah pranavah panah
135.116
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणकृत्प्राणजीवनः
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः
Pramanam prananilayah pranakritpranajivanah
Tattvam tattvavidekatma janmamrityujaratigah
135.117
भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः
Bhurbhuvah svastarustarah savita prapitamahah
Yagyo yagyapatiryajva yagyango yagyavahanah
135.118
यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनः
यज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च
Yagyabhridyagyakridyagyi yagyabhugyagyasadhanah
Yagyantakridyagyaguhyamannamannada eva cha
135.119
आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः
Atmayonih svayanjato vaikhanah samagayanah
Devakinandanah srashta kshitishah papanashanah
135.120
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः
Shankhabhrinnandaki chakri sharngadhanva gadadharah
Rathangapanirakshobhyah sarvapraharanayudhah
135.121
इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्
Itidam kirtaniyasya keshavasya mahatmanah
Namnam sahasram divyanamasheshena prakirtitam
135.122
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत्
नाशुभं प्राप्नुयात्किंचित्सोऽमुत्रेह च मानवः
Ya idam shrinuyannityam yashchapi parikirtayet
Nashubham prapnuyatkinchitsomutreha cha manavah
135.123
वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत्
वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्
Vedantago brahmanah syatkshatriyo vijayi bhavet
Vaishyo dhanasamriddhah syachchhudrah sukhamavapnuyat
135.124
धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात्
कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाः
Dharmarthi prapnuyaddharmamartharthi charthamapnuyat
Kamanavapnuyatkami prajarthi chapnuyatprajah
135.125
भक्तिमान्यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः
सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत्
Bhaktimanyah sadotthaya shuchistadgatamanasah
Sahasram vasudevasya namnametatprakirtayet
135.126
यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च
अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयश्चाप्नोत्यनुत्तमम्
Yashah prapnoti vipulam gyatipradhanyameva cha
Achalam shriyamapnoti shreyashchapnotyanuttamam
135.127
न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति
भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः
Na bhayam kvachidapnoti viryam tejashcha vindati
Bhavatyarogo dyutimanbalarupagunanvitah
135.128
रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्
भयान्मुच्येत भीतश्च मुच्येतापन्न आपदः
Rogarto muchyate rogadbaddho muchyeta bandhanat
Bhayanmuchyeta bhitashcha muchyetapanna apadah
135.129
दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम्
स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः
Durganyatitaratyashu purushah purushottamam
Stuvannamasahasrena nityam bhaktisamanvitah
135.130
वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः
सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्
Vasudevashrayo martyo vasudevaparayanah
Sarvapapavishuddhatma yati brahma sanatanam
135.131
न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं वाप्युपजायते
Na vasudevabhaktanamashubham vidyate kvachit
Janmamrityujaravyadhibhayam vapyupajayate
135.132
इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः
युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः
Imam stavamadhiyanah shraddhabhaktisamanvitah
Yujyetatmasukhakshantishridhritismritikirtibhih
135.133
न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः
भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे
Na krodho na cha matsaryam na lobho nashubha matih
Bhavanti kritapunyanam bhaktanam purushottame
135.134
द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः
वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः
Dyauh sachandrarkanakshatra kham disho bhurmahodadhih
Vasudevasya viryena vidhritani mahatmanah
135.135
ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम्
जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम्
Sasurasuragandharvam sayakshoragarakshasam
Jagadvashe vartatedam krishnasya sacharacharam
135.136
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च
Indriyani mano buddhih sattvam tejo balam dhritih
Vasudevatmakanyahuh kshetram kshetragya eva cha
135.137
सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते
आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः
Sarvagamanamacharah prathamam parikalpyate
Acharaprabhavo dharmo dharmasya prabhurachyutah
135.138
ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः
जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम्
Rishayah pitaro deva mahabhutani dhatavah
Jangamajangamam chedam jagannarayanodbhavam
135.139
योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्याः शिल्पानि कर्म च
वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात्
Yogo gyanam tatha sankhyam vidyah shilpani karma cha
Vedah shastrani vigyanametatsarvam janardanat
135.140
एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः
त्रीँल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः
Eko vishnurmahadbhutam prithagbhutanyanekashah
Trinllokanvyapya bhutatma bhunkte vishvabhugavyayah
135.141
इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम्
पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च
Imam stavam bhagavato vishnorvyasena kirtitam
Pathedya ichchhetpurushah shreyah praptum sukhani cha
135.142
विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम्
भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्
Vishveshvaramajam devam jagatah prabhavapyayam
Bhajanti ye pushkaraksham na te yanti parabhavam