UtshovChapter 35
35.1
युधिष्ठिर उवाच
कानि कृत्वेह कर्माणि प्रायश्चित्तीयते नरः
किं कृत्वा चैव मुच्येत तन्मे ब्रूहि पितामह
Yudhishthira uvacha
Kani kritveha karmani prayashchittiyate narah
Kim kritva chaiva muchyeta tanme bruhi pitamaha
35.2
व्यास उवाच
अकुर्वन्विहितं कर्म प्रतिषिद्धानि चाचरन्
प्रायश्चित्तीयते ह्येवं नरो मिथ्या च वर्तयन्
Vyasa uvacha
Akurvanvihitam karma pratishiddhani chacharan
Prayashchittiyate hyevam naro mithya cha vartayan
35.3
सूर्येणाभ्युदितो यश्च ब्रह्मचारी भवत्युत
तथा सूर्याभिनिर्मुक्तः कुनखी श्यावदन्नपि
Suryenabhyudito yashcha brahmachari bhavatyuta
Tatha suryabhinirmuktah kunakhi shyavadannapi
35.4
परिवित्तिः परिवेत्ता ब्रह्मोज्झो यश्च कुत्सकः
दिधिषूपतिस्तथा यः स्यादग्रेदिधिषुरेव च
Parivittih parivetta brahmojjho yashcha kutsakah
Didhishupatistatha yah syadagredidhishureva cha
35.5
अवकीर्णी भवेद्यश्च द्विजातिवधकस्तथा
अतीर्थे ब्रह्मणस्त्यागी तीर्थे चाप्रतिपादकः
Avakirni bhavedyashcha dvijativadhakastatha
Atirthe brahmanastyagi tirthe chapratipadakah
35.6
ग्रामयाजी च कौन्तेय राज्ञश्च परिविक्रयी
शूद्रस्त्रीवधको यश्च पूर्वः पूर्वस्तु गर्हितः
Gramayaji cha kaunteya ragyashcha parivikrayi
Shudrastrivadhako yashcha purvah purvastu garhitah
35.7
वृथापशुसमालम्भी वनदाहस्य कारकः
अनृतेनोपचर्ता च प्रतिरोद्धा गुरोस्तथा
Vrithapashusamalambhi vanadahasya karakah
Anritenopacharta cha pratiroddha gurostatha
35.8
यश्चाग्नीनपविध्येत तथैव ब्रह्मविक्रयी
एतान्येनांसि सर्वाणि व्युत्क्रान्तसमयश्च यः
Yashchagninapavidhyeta tathaiva brahmavikrayi
Etanyenansi sarvani vyutkrantasamayashcha yah
35.9
अकार्याण्यपि वक्ष्यामि यानि तानि निबोध मे
लोकवेदविरुद्धानि तान्येकाग्रमनाः शृणु
Akaryanyapi vakshyami yani tani nibodha me
Lokavedaviruddhani tanyekagramanah shrinu
35.10
स्वधर्मस्य परित्यागः परधर्मस्य च क्रिया
अयाज्ययाजनं चैव तथाभक्ष्यस्य भक्षणम्
Svadharmasya parityagah paradharmasya cha kriya
Ayajyayajanam chaiva tathabhakshyasya bhakshanam
35.11
शरणागतसंत्यागो भृत्यस्याभरणं तथा
रसानां विक्रयश्चापि तिर्यग्योनिवधस्तथा
Sharanagatasantyago bhrityasyabharanam tatha
Rasanam vikrayashchapi tiryagyonivadhastatha
35.12
आधानादीनि कर्माणि शक्तिमान्न करोति यः
अप्रयच्छंश्च सर्वाणि नित्यं देयानि भारत
Adhanadini karmani shaktimanna karoti yah
Aprayachchhanshcha sarvani nityam deyani bharata
35.13
दक्षिणानामदानं च ब्राह्मणस्वाभिमर्शनम्
सर्वाण्येतान्यकार्याणि प्राहुर्धर्मविदो जनाः
Dakshinanamadanam cha brahmanasvabhimarshanam
Sarvanyetanyakaryani prahurdharmavido janah
35.14
पित्रा विभजते पुत्रो यश्च स्याद्गुरुतल्पगः
अप्रजायन्नधर्मेण भवत्याधर्मिको जनः
Pitra vibhajate putro yashcha syadgurutalpagah
Aprajayannadharmena bhavatyadharmiko janah
35.15
उक्तान्येतानि कर्माणि विस्तरेणेतरेण च
यानि कुर्वन्नकुर्वंश्च प्रायश्चित्तीयते जनः
Uktanyetani karmani vistarenetarena cha
Yani kurvannakurvanshcha prayashchittiyate janah
35.16
एतान्येव तु कर्माणि क्रियमाणानि मानवान्
येषु येषु निमित्तेषु न लिम्पन्त्यथ तच्छृणु
Etanyeva tu karmani kriyamanani manavan
Yeshu yeshu nimitteshu na limpantyatha tachchhrinu
35.17
प्रगृह्य शस्त्रमायान्तमपि वेदान्तगं रणे
जिघांसन्तं निहत्याजौ न तेन ब्रह्महा भवेत्
Pragrihya shastramayantamapi vedantagam rane
Jighansantam nihatyajau na tena brahmaha bhavet
35.18
अपि चाप्यत्र कौन्तेय मन्त्रो वेदेषु पठ्यते
वेदप्रमाणविहितं तं धर्मं प्रब्रवीमि ते
Api chapyatra kaunteya mantro vedeshu pathyate
Vedapramanavihitam tam dharmam prabravimi te
35.19
अपेतं ब्राह्मणं वृत्ताद्यो हन्यादाततायिनम्
न तेन ब्रह्महा स स्यान्मन्युस्तं मन्युमृच्छति
Apetam brahmanam vrittadyo hanyadatatayinam
Na tena brahmaha sa syanmanyustam manyumrichchhati
35.20
प्राणात्यये तथाज्ञानादाचरन्मदिरामपि
अचोदितो धर्मपरः पुनः संस्कारमर्हति
Pranatyaye tathagyanadacharanmadiramapi
Achodito dharmaparah punah sanskaramarhati
35.21
एतत्ते सर्वमाख्यातं कौन्तेयाभक्ष्यभक्षणम्
प्रायश्चित्तविधानेन सर्वमेतेन शुध्यति
Etatte sarvamakhyatam kaunteyabhakshyabhakshanam
Prayashchittavidhanena sarvametena shudhyati
35.22
गुरुतल्पं हि गुर्वर्थे न दूषयति मानवम्
उद्दालकः श्वेतकेतुं जनयामास शिष्यतः
Gurutalpam hi gurvarthe na dushayati manavam
Uddalakah shvetaketum janayamasa shishyatah
35.23
स्तेयं कुर्वंस्तु गुर्वर्थमापत्सु न निबध्यते
बहुशः कामकारेण न चेद्यः संप्रवर्तते
Steyam kurvanstu gurvarthamapatsu na nibadhyate
Bahushah kamakarena na chedyah sampravartate
35.24
अन्यत्र ब्राह्मणस्वेभ्य आददानो न दुष्यति
स्वयमप्राशिता यश्च न स पापेन लिप्यते
Anyatra brahmanasvebhya adadano na dushyati
Svayamaprashita yashcha na sa papena lipyate
35.25
प्राणत्राणेऽनृतं वाच्यमात्मनो वा परस्य वा
गुर्वर्थे स्त्रीषु चैव स्याद्विवाहकरणेषु च
Pranatranenritam vachyamatmano va parasya va
Gurvarthe strishu chaiva syadvivahakaraneshu cha
35.26
नावर्तते व्रतं स्वप्ने शुक्रमोक्षे कथंचन
आज्यहोमः समिद्धेऽग्नौ प्रायश्चित्तं विधीयते
Navartate vratam svapne shukramokshe kathanchana
Ajyahomah samiddhegnau prayashchittam vidhiyate
35.27
पारिवित्त्यं च पतिते नास्ति प्रव्रजिते तथा
भिक्षिते पारदार्यं च न तद्धर्मस्य दूषकम्
Parivittyam cha patite nasti pravrajite tatha
Bhikshite paradaryam cha na taddharmasya dushakam
35.28
वृथापशुसमालम्भं नैव कुर्यान्न कारयेत्
अनुग्रहः पशूणां हि संस्कारो विधिचोदितः
Vrithapashusamalambham naiva kuryanna karayet
Anugrahah pashunam hi sanskaro vidhichoditah
35.29
अनर्हे ब्राह्मणे दत्तमज्ञानात्तन्न दूषकम्
सकारणं तथा तीर्थेऽतीर्थे वा प्रतिपादनम्
Anarhe brahmane dattamagyanattanna dushakam
Sakaranam tatha tirthetirthe va pratipadanam
35.30
स्त्रियस्तथापचारिण्यो निष्कृतिः स्याददूषिका
अपि सा पूयते तेन न तु भर्ता प्रदुष्यते
Striyastathapacharinyo nishkritih syadadushika
Api sa puyate tena na tu bharta pradushyate
35.31
तत्त्वं ज्ञात्वा तु सोमस्य विक्रयः स्याददूषकः
असमर्थस्य भृत्यस्य विसर्गः स्याददोषवान्
वनदाहो गवामर्थे क्रियमाणो न दूषकः
Tattvam gyatva tu somasya vikrayah syadadushakah
Asamarthasya bhrityasya visargah syadadoshavan
Vanadaho gavamarthe kriyamano na dushakah
35.32
उक्तान्येतानि कर्माणि यानि कुर्वन्न दुष्यति
प्रायश्चित्तानि वक्ष्यामि विस्तरेणैव भारत
Uktanyetani karmani yani kurvanna dushyati
Prayashchittani vakshyami vistarenaiva bharata