Chapter 346

346.1

भीष्म उवाच
अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना
निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजंगमाः

Bhishma uvacha
Atha tena narashreshtha brahmanena tapasvina
Niraharena vasata duhkhitaste bhujangamah

सर्वे संभूय सहितास्तस्य नागस्य बान्धवाः
भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति

Sarve sambhuya sahitastasya nagasya bandhavah
Bhratarastanaya bharya yayustam brahmanam prati

तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम्
समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम्

Tepashyanpuline tam vai vivikte niyatavratam
Samasinam niraharam dvijam japyaparayanam

ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत्
ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः

Te sarve samabhikramya vipramabhyarchya chasakrit
Uchurvakyamasandigdhamatitheyasya bandhavah

षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन
न चाभिलषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल

Shashtho hi divasastedya praptasyeha tapodhana
Na chabhilashase kinchidaharam dharmavatsala

अस्मानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः
कार्यं चातिथ्यमस्माभिर्वयं सर्वे कुटुम्बिनः

Asmanabhigatashchasi vayam cha tvamupasthitah
Karyam chatithyamasmabhirvayam sarve kutumbinah

मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम
आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण

Mulam phalam va parnam va payo va dvijasattama
Aharahetorannam va bhoktumarhasi brahmana

त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता सता
बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकटात्

Tyaktaharena bhavata vane nivasata sata
Balavriddhamidam sarvam pidyate dharmasankatat

न हि नो भ्रूणहा कश्चिद्राजापथ्योऽनृतोऽपि वा
पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु

Na hi no bhrunaha kashchidrajapathyonritopi va
Purvashi va kule hyasmindevatatithibandhushu

ब्राह्मण उवाच
उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं मया वृतः
द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति

Brahmana uvacha
Upadeshena yushmakamaharoyam maya vritah
Dvirunam dasharatram vai nagasyagamanam prati

यद्यष्टरात्रे निर्याते नागमिष्यति पन्नगः
तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिदं व्रतम्

Yadyashtaratre niryate nagamishyati pannagah
Tadaharam karishyami tannimittamidam vratam

कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम्
तन्निमित्तं व्रतं मह्यं नैतद्भेत्तुमिहार्हथ

Kartavyo na cha santapo gamyatam cha yathagatam
Tannimittam vratam mahyam naitadbhettumiharhatha

भीष्म उवाच
तेन ते समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजंगमाः
स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ

Bhishma uvacha
Tena te samanugyata brahmanena bhujangamah
Svameva bhavanam jagmurakritartha nararshabha