UtshovChapter 257
257.1
भीष्म उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
प्रजानामनुकम्पार्थं गीतं राज्ञा विचख्नुना
Bhishma uvacha
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Prajanamanukampartham gitam ragya vichakhnuna
257.2
छिन्नस्थूणं वृषं दृष्ट्वा विरावं च गवां भृशम्
गोग्रहे यज्ञवाटस्य प्रेक्षमाणः स पार्थिवः
Chhinnasthunam vrisham drishtva viravam cha gavam bhrisham
Gograhe yagyavatasya prekshamanah sa parthivah
257.3
स्वस्ति गोभ्योऽस्तु लोकेषु ततो निर्वचनं कृतम्
हिंसायां हि प्रवृत्तायामाशीरेषानुकल्पिता
Svasti gobhyostu lokeshu tato nirvachanam kritam
Hinsayam hi pravrittayamashireshanukalpita
257.4
अव्यवस्थितमर्यादैर्विमूढैर्नास्तिकैर्नरैः
संशयात्मभिरव्यक्तैर्हिंसा समनुकीर्तिता
Avyavasthitamaryadairvimudhairnastikairnaraih
Sanshayatmabhiravyaktairhinsa samanukirtita
257.5
सर्वकर्मस्वहिंसा हि धर्मात्मा मनुरब्रवीत्
कामरागाद्विहिंसन्ति बहिर्वेद्यां पशून्नराः
Sarvakarmasvahinsa hi dharmatma manurabravit
Kamaragadvihinsanti bahirvedyam pashunnarah
257.6
तस्मात्प्रमाणतः कार्यो धर्मः सूक्ष्मो विजानता
अहिंसैव हि सर्वेभ्यो धर्मेभ्यो ज्यायसी मता
Tasmatpramanatah karyo dharmah sukshmo vijanata
Ahinsaiva hi sarvebhyo dharmebhyo jyayasi mata
257.7
उपोष्य संशितो भूत्वा हित्वा वेदकृताः श्रुतीः
आचार इत्यनाचाराः कृपणाः फलहेतवः
Uposhya sanshito bhutva hitva vedakritah shrutih
Achara ityanacharah kripanah phalahetavah
257.8
यदि यज्ञांश्च वृक्षांश्च यूपांश्चोद्दिश्य मानवाः
वृथा मांसानि खादन्ति नैष धर्मः प्रशस्यते
Yadi yagyanshcha vrikshanshcha yupanshchoddishya manavah
Vritha mansani khadanti naisha dharmah prashasyate
257.9
मांसं मधु सुरा मत्स्या आसवं कृसरौदनम्
धूर्तैः प्रवर्तितं ह्येतन्नैतद्वेदेषु कल्पितम्
Mansam madhu sura matsya asavam krisaraudanam
Dhurtaih pravartitam hyetannaitadvedeshu kalpitam
257.10
कामान्मोहाच्च लोभाच्च लौल्यमेतत्प्रवर्तितम्
विष्णुमेवाभिजानन्ति सर्वयज्ञेषु ब्राह्मणाः
पायसैः सुमनोभिश्च तस्यापि यजनं स्मृतम्
Kamanmohachcha lobhachcha laulyametatpravartitam
Vishnumevabhijananti sarvayagyeshu brahmanah
Payasaih sumanobhishcha tasyapi yajanam smritam
257.11
यज्ञियाश्चैव ये वृक्षा वेदेषु परिकल्पिताः
यच्चापि किंचित्कर्तव्यमन्यच्चोक्षैः सुसंस्कृतम्
महासत्त्वैः शुद्धभावैः सर्वं देवार्हमेव तत्
Yagyiyashchaiva ye vriksha vedeshu parikalpitah
Yachchapi kinchitkartavyamanyachchokshaih susanskritam
Mahasattvaih shuddhabhavaih sarvam devarhameva tat
257.12
युधिष्ठिर उवाच
शरीरमापदश्चापि विवदन्त्यविहिंसतः
कथं यात्रा शरीरस्य निरारम्भस्य सेत्स्यति
Yudhishthira uvacha
Shariramapadashchapi vivadantyavihinsatah
Katham yatra sharirasya nirarambhasya setsyati
257.13
भीष्म उवाच
यथा शरीरं न ग्लायेन्नेयान्मृत्युवशं यथा
तथा कर्मसु वर्तेत समर्थो धर्ममाचरेत्
Bhishma uvacha
Yatha shariram na glayenneyanmrityuvasham yatha
Tatha karmasu varteta samartho dharmamacharet