UtshovChapter 160
160.1
वैशंपायन उवाच
कथान्तरमथासाद्य खड्गयुद्धविशारदः
नकुलः शरतल्पस्थमिदमाह पितामहम्
Vaishampayana uvacha
Kathantaramathasadya khadgayuddhavisharadah
Nakulah sharatalpasthamidamaha pitamaham
160.2
धनुः प्रहरणं श्रेष्ठमिति वादः पितामह
मतस्तु मम धर्मज्ञ खड्ग एव सुसंशितः
Dhanuh praharanam shreshthamiti vadah pitamaha
Matastu mama dharmagya khadga eva susanshitah
160.3
विशीर्णे कार्मुके राजन्प्रक्षीणेषु च वाजिषु
खड्गेन शक्यते युद्धे साध्वात्मा परिरक्षितुम्
Vishirne karmuke rajanprakshineshu cha vajishu
Khadgena shakyate yuddhe sadhvatma parirakshitum
160.4
शरासनधरांश्चैव गदाशक्तिधरांस्तथा
एकः खड्गधरो वीरः समर्थः प्रतिबाधितुम्
Sharasanadharanshchaiva gadashaktidharanstatha
Ekah khadgadharo virah samarthah pratibadhitum
160.5
अत्र मे संशयश्चैव कौतूहलमतीव च
किं स्वित्प्रहरणं श्रेष्ठं सर्वयुद्धेषु पार्थिव
Atra me sanshayashchaiva kautuhalamativa cha
Kim svitpraharanam shreshtham sarvayuddheshu parthiva
160.6
कथं चोत्पादितः खड्गः कस्यार्थाय च केन वा
पूर्वाचार्यं च खड्गस्य प्रब्रूहि प्रपितामह
Katham chotpaditah khadgah kasyarthaya cha kena va
Purvacharyam cha khadgasya prabruhi prapitamaha
160.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य धीमतः
सर्वकौशलसंयुक्तं सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम्
Tasya tadvachanam shrutva madriputrasya dhimatah
Sarvakaushalasanyuktam sukshmachitrarthavachchhubham
160.8
ततस्तस्योत्तरं वाक्यं स्वरवर्णोपपादितम्
शिक्षान्यायोपसंपन्नं द्रोणशिष्याय पृच्छते
Tatastasyottaram vakyam svaravarnopapaditam
Shikshanyayopasampannam dronashishyaya prichchhate
160.9
उवाच सर्वधर्मज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः
शरतल्पगतो भीष्मो नकुलाय महात्मने
Uvacha sarvadharmagyo dhanurvedasya paragah
Sharatalpagato bhishmo nakulaya mahatmane
160.10
तत्त्वं शृणुष्व माद्रेय यदेतत्परिपृच्छसि
प्रबोधितोऽस्मि भवता धातुमानिव पर्वतः
Tattvam shrinushva madreya yadetatpariprichchhasi
Prabodhitosmi bhavata dhatumaniva parvatah
160.11
सलिलैकार्णवं तात पुरा सर्वमभूदिदम्
निष्प्रकम्पमनाकाशमनिर्देश्यमहीतलम्
Salilaikarnavam tata pura sarvamabhudidam
Nishprakampamanakashamanirdeshyamahitalam
160.12
तमःसंवृतमस्पर्शमतिगम्भीरदर्शनम्
निःशब्दं चाप्रमेयं च तत्र जज्ञे पितामहः
Tamahsanvritamasparshamatigambhiradarshanam
Nihshabdam chaprameyam cha tatra jagye pitamahah
160.13
सोऽसृजद्वायुमग्निं च भास्करं चापि वीर्यवान्
आकाशमसृजच्चोर्ध्वमधो भूमिं च नैरृतिम्
Sosrijadvayumagnim cha bhaskaram chapi viryavan
Akashamasrijachchordhvamadho bhumim cha nairritim
160.14
नभः सचन्द्रतारं च नक्षत्राणि ग्रहांस्तथा
संवत्सरानहोरात्रानृतूनथ लवान्क्षणान्
Nabhah sachandrataram cha nakshatrani grahanstatha
Sanvatsaranahoratranritunatha lavankshanan
160.15
ततः शरीरं लोकस्थं स्थापयित्वा पितामहः
जनयामास भगवान्पुत्रानुत्तमतेजसः
Tatah shariram lokastham sthapayitva pitamahah
Janayamasa bhagavanputranuttamatejasah
160.16
मरीचिमृषिमत्रिं च पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
वसिष्ठाङ्गिरसौ चोभौ रुद्रं च प्रभुमीश्वरम्
Marichimrishimatrim cha pulastyam pulaham kratum
Vasishthangirasau chobhau rudram cha prabhumishvaram
160.17
प्राचेतसस्तथा दक्षः कन्याः षष्टिमजीजनत्
ता वै ब्रह्मर्षयः सर्वाः प्रजार्थं प्रतिपेदिरे
Prachetasastatha dakshah kanyah shashtimajijanat
Ta vai brahmarshayah sarvah prajartham pratipedire
160.18
ताभ्यो विश्वानि भूतानि देवाः पितृगणास्तथा
गन्धर्वाप्सरसश्चैव रक्षांसि विविधानि च
Tabhyo vishvani bhutani devah pitriganastatha
Gandharvapsarasashchaiva rakshansi vividhani cha
160.19
पतत्रिमृगमीनाश्च प्लवंगाश्च महोरगाः
नानाकृतिबलाश्चान्ये जलक्षितिविचारिणः
Patatrimrigaminashcha plavangashcha mahoragah
Nanakritibalashchanye jalakshitivicharinah
160.20
औद्भिदाः स्वेदजाश्चैव अण्डजाश्च जरायुजाः
जज्ञे तात तथा सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्
Audbhidah svedajashchaiva andajashcha jarayujah
Jagye tata tatha sarvam jagatsthavarajangamam
160.21
भूतसर्गमिमं कृत्वा सर्वलोकपितामहः
शाश्वतं वेदपठितं धर्मं च युयुजे पुनः
Bhutasargamimam kritva sarvalokapitamahah
Shashvatam vedapathitam dharmam cha yuyuje punah
160.22
तस्मिन्धर्मे स्थिता देवाः सहाचार्यपुरोहिताः
आदित्या वसवो रुद्राः ससाध्या मरुदश्विनः
Tasmindharme sthita devah sahacharyapurohitah
Aditya vasavo rudrah sasadhya marudashvinah
160.23
भृग्वत्र्यङ्गिरसः सिद्धाः काश्यपश्च तपोधनः
वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा नारदपर्वतौ
Bhrigvatryangirasah siddhah kashyapashcha tapodhanah
Vasishthagautamagastyastatha naradaparvatau
160.24
ऋषयो वालखिल्याश्च प्रभासाः सिकतास्तथा
घृताचाः सोमवायव्या वैखानसमरीचिपाः
Rishayo valakhilyashcha prabhasah sikatastatha
Ghritachah somavayavya vaikhanasamarichipah
160.25
अकृष्टाश्चैव हंसाश्च ऋषयोऽथाग्नियोनिजाः
वानप्रस्थाः पृश्नयश्च स्थिता ब्रह्मानुशासने
Akrishtashchaiva hansashcha rishayothagniyonijah
Vanaprasthah prishnayashcha sthita brahmanushasane
160.26
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य तत्पितामहशासनम्
धर्मस्यापचयं चक्रुः क्रोधलोभसमन्विताः
Danavendrastvatikramya tatpitamahashasanam
Dharmasyapachayam chakruh krodhalobhasamanvitah
160.27
हिरण्यकशिपुश्चैव हिरण्याक्षो विरोचनः
शम्बरो विप्रचित्तिश्च प्रह्रादो नमुचिर्बलिः
Hiranyakashipushchaiva hiranyaksho virochanah
Shambaro viprachittishcha prahrado namuchirbalih
160.28
एते चान्ये च बहवः सगणा दैत्यदानवाः
धर्मसेतुमतिक्रम्य रेमिरेऽधर्मनिश्चयाः
Ete chanye cha bahavah sagana daityadanavah
Dharmasetumatikramya remiredharmanishchayah
160.29
सर्वे स्म तुल्यजातीया यथा देवास्तथा वयम्
इत्येवं हेतुमास्थाय स्पर्धमानाः सुरर्षिभिः
Sarve sma tulyajatiya yatha devastatha vayam
Ityevam hetumasthaya spardhamanah surarshibhih
160.30
न प्रियं नाप्यनुक्रोशं चक्रुर्भूतेषु भारत
त्रीनुपायानतिक्रम्य दण्डेन रुरुधुः प्रजाः
न जग्मुः संविदं तैश्च दर्पादसुरसत्तमाः
Na priyam napyanukrosham chakrurbhuteshu bharata
Trinupayanatikramya dandena rurudhuh prajah
Na jagmuh sanvidam taishcha darpadasurasattamah
160.31
अथ वै भगवान्ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिरुपस्थितः
तदा हिमवतः पृष्ठे सुरम्ये पद्मतारके
Atha vai bhagavanbrahma brahmarshibhirupasthitah
Tada himavatah prishthe suramye padmatarake
160.32
शतयोजनविस्तारे मणिमुक्ताचयाचिते
तस्मिन्गिरिवरे पुत्र पुष्पितद्रुमकानने
तस्थौ स विबुधश्रेष्ठो ब्रह्मा लोकार्थसिद्धये
Shatayojanavistare manimuktachayachite
Tasmingirivare putra pushpitadrumakanane
Tasthau sa vibudhashreshtho brahma lokarthasiddhaye
160.33
ततो वर्षसहस्रान्ते वितानमकरोत्प्रभुः
विधिना कल्पदृष्टेन यथोक्तेनोपपादितम्
Tato varshasahasrante vitanamakarotprabhuh
Vidhina kalpadrishtena yathoktenopapaditam
160.34
ऋषिभिर्यज्ञपटुभिर्यथावत्कर्मकर्तृभिः
मरुद्भिः परिसंस्तीर्णं दीप्यमानैश्च पावकैः
Rishibhiryagyapatubhiryathavatkarmakartribhih
Marudbhih parisanstirnam dipyamanaishcha pavakaih
160.35
काञ्चनैर्यज्ञभाण्डैश्च भ्राजिष्णुभिरलंकृतम्
वृतं देवगणैश्चैव प्रबभौ यज्ञमण्डलम्
Kanchanairyagyabhandaishcha bhrajishnubhiralankritam
Vritam devaganaishchaiva prababhau yagyamandalam
160.36
तथा ब्रह्मर्षिभिश्चैव सदस्यैरुपशोभितम्
तत्र घोरतमं वृत्तमृषीणां मे परिश्रुतम्
Tatha brahmarshibhishchaiva sadasyairupashobhitam
Tatra ghoratamam vrittamrishinam me parishrutam
160.37
चन्द्रमा विमलं व्योम यथाभ्युदिततारकम्
विदार्याग्निं तथा भूतमुत्थितं श्रूयते ततः
Chandrama vimalam vyoma yathabhyuditatarakam
Vidaryagnim tatha bhutamutthitam shruyate tatah
160.38
नीलोत्पलसवर्णाभं तीक्ष्णदंष्ट्रं कृशोदरम्
प्रांशु दुर्दर्शनं चैवाप्यतितेजस्तथैव च
Nilotpalasavarnabham tikshnadanshtram krishodaram
Pranshu durdarshanam chaivapyatitejastathaiva cha
160.39
तस्मिन्नुत्पतमाने च प्रचचाल वसुंधरा
तत्रोर्मिकलिलावर्तश्चुक्षुभे च महार्णवः
Tasminnutpatamane cha prachachala vasundhara
Tatrormikalilavartashchukshubhe cha maharnavah
160.40
पेतुरुल्का महोत्पाताः शाखाश्च मुमुचुर्द्रुमाः
अप्रसन्ना दिशः सर्वाः पवनश्चाशिवो ववौ
मुहुर्मुहुश्च भूतानि प्राव्यथन्त भयात्तथा
Peturulka mahotpatah shakhashcha mumuchurdrumah
Aprasanna dishah sarvah pavanashchashivo vavau
Muhurmuhushcha bhutani pravyathanta bhayattatha
160.41
ततः सुतुमुलं दृष्ट्वा तदद्भुतमुपस्थितम्
महर्षिसुरगन्धर्वानुवाचेदं पितामहः
Tatah sutumulam drishtva tadadbhutamupasthitam
Maharshisuragandharvanuvachedam pitamahah
160.42
मयैतच्चिन्तितं भूतमसिर्नामैष वीर्यवान्
रक्षणार्थाय लोकस्य वधाय च सुरद्विषाम्
Mayaitachchintitam bhutamasirnamaisha viryavan
Rakshanarthaya lokasya vadhaya cha suradvisham
160.43
ततस्तद्रूपमुत्सृज्य बभौ निस्त्रिंश एव सः
विमलस्तीक्ष्णधारश्च कालान्तक इवोद्यतः
Tatastadrupamutsrijya babhau nistrinsha eva sah
Vimalastikshnadharashcha kalantaka ivodyatah
160.44
ततस्तं शितिकण्ठाय रुद्रायर्षभकेतवे
ब्रह्मा ददावसिं दीप्तमधर्मप्रतिवारणम्
Tatastam shitikanthaya rudrayarshabhaketave
Brahma dadavasim diptamadharmaprativaranam
160.45
ततः स भगवान्रुद्रो ब्रह्मर्षिगणसंस्तुतः
प्रगृह्यासिममेयात्मा रूपमन्यच्चकार ह
Tatah sa bhagavanrudro brahmarshiganasanstutah
Pragrihyasimameyatma rupamanyachchakara ha
160.46
चतुर्बाहुः स्पृशन्मूर्ध्ना भूस्थितोऽपि नभस्तलम्
ऊर्ध्वदृष्टिर्महालिङ्गो मुखाज्ज्वालाः समुत्सृजन्
विकुर्वन्बहुधा वर्णान्नीलपाण्डुरलोहितान्
Chaturbahuh sprishanmurdhna bhusthitopi nabhastalam
Urdhvadrishtirmahalingo mukhajjvalah samutsrijan
Vikurvanbahudha varnannilapanduralohitan
160.47
बिभ्रत्कृष्णाजिनं वासो हेमप्रवरतारकम्
नेत्रं चैकं ललाटेन भास्करप्रतिमं महत्
शुशुभाते च विमले द्वे नेत्रे कृष्णपिङ्गले
Bibhratkrishnajinam vaso hemapravaratarakam
Netram chaikam lalatena bhaskarapratimam mahat
Shushubhate cha vimale dve netre krishnapingale
160.48
ततो देवो महादेवः शूलपाणिर्भगाक्षिहा
संप्रगृह्य तु निस्त्रिंशं कालार्कानलसंनिभम्
Tato devo mahadevah shulapanirbhagakshiha
Sampragrihya tu nistrinsham kalarkanalasannibham
160.49
त्रिकूटं चर्म चोद्यम्य सविद्युतमिवाम्बुदम्
चचार विविधान्मार्गान्महाबलपराक्रमः
विधुन्वन्नसिमाकाशे दानवान्तचिकीर्षया
Trikutam charma chodyamya savidyutamivambudam
Chachara vividhanmarganmahabalaparakramah
Vidhunvannasimakashe danavantachikirshaya
160.50
तस्य नादं विनदतो महाहासं च मुञ्चतः
बभौ प्रतिभयं रूपं तदा रुद्रस्य भारत
Tasya nadam vinadato mahahasam cha munchatah
Babhau pratibhayam rupam tada rudrasya bharata
160.51
तद्रूपधारिणं रुद्रं रौद्रकर्म चिकीर्षवः
निशम्य दानवाः सर्वे हृष्टाः समभिदुद्रुवुः
Tadrupadharinam rudram raudrakarma chikirshavah
Nishamya danavah sarve hrishtah samabhidudruvuh
160.52
अश्मभिश्चाप्यवर्षन्त प्रदीप्तैश्च तथोल्मुकैः
घोरैः प्रहरणैश्चान्यैः शितधारैरयोमुखैः
Ashmabhishchapyavarshanta pradiptaishcha tatholmukaih
Ghoraih praharanaishchanyaih shitadharairayomukhaih
160.53
ततस्तद्दानवानीकं संप्रणेतारमच्युतम्
रुद्रखड्गबलोद्धूतं प्रचचाल मुमोह च
Tatastaddanavanikam sampranetaramachyutam
Rudrakhadgabaloddhutam prachachala mumoha cha
160.54
चित्रं शीघ्रतरत्वाच्च चरन्तमसिधारिणम्
तमेकमसुराः सर्वे सहस्रमिति मेनिरे
Chitram shighrataratvachcha charantamasidharinam
Tamekamasurah sarve sahasramiti menire
160.55
छिन्दन्भिन्दन्रुजन्कृन्तन्दारयन्प्रमथन्नपि
अचरद्दैत्यसंघेषु रुद्रोऽग्निरिव कक्षगः
Chhindanbhindanrujankrintandarayanpramathannapi
Acharaddaityasangheshu rudrogniriva kakshagah
160.56
असिवेगप्ररुग्णास्ते छिन्नबाहूरुवक्षसः
संप्रकृत्तोत्तमाङ्गाश्च पेतुरुर्व्यां महासुराः
Asivegaprarugnaste chhinnabahuruvakshasah
Samprakrittottamangashcha petururvyam mahasurah
160.57
अपरे दानवा भग्ना रुद्रघातावपीडिताः
अन्योन्यमभिनर्दन्तो दिशः संप्रतिपेदिरे
Apare danava bhagna rudraghatavapiditah
Anyonyamabhinardanto dishah sampratipedire
160.58
भूमिं केचित्प्रविविशुः पर्वतानपरे तथा
अपरे जग्मुराकाशमपरेऽम्भः समाविशन्
Bhumim kechitpravivishuh parvatanapare tatha
Apare jagmurakashamaparembhah samavishan
160.59
तस्मिन्महति संवृत्ते समरे भृशदारुणे
बभौ भूमिः प्रतिभया तदा रुधिरकर्दमा
Tasminmahati sanvritte samare bhrishadarune
Babhau bhumih pratibhaya tada rudhirakardama
160.60
दानवानां शरीरैश्च महद्भिः शोणितोक्षितैः
समाकीर्णा महाबाहो शैलैरिव सकिंशुकैः
Danavanam shariraishcha mahadbhih shonitokshitaih
Samakirna mahabaho shailairiva sakinshukaih
160.61
रुधिरेण परिक्लिन्ना प्रबभौ वसुधा तदा
रक्तार्द्रवसना श्यामा नारीव मदविह्वला
Rudhirena pariklinna prababhau vasudha tada
Raktardravasana shyama nariva madavihvala
160.62
स रुद्रो दानवान्हत्वा कृत्वा धर्मोत्तरं जगत्
रौद्रं रूपं विहायाशु चक्रे रूपं शिवं शिवः
Sa rudro danavanhatva kritva dharmottaram jagat
Raudram rupam vihayashu chakre rupam shivam shivah
160.63
ततो महर्षयः सर्वे सर्वे देवगणास्तथा
जयेनाद्भुतकल्पेन देवदेवमथार्चयन्
Tato maharshayah sarve sarve devaganastatha
Jayenadbhutakalpena devadevamatharchayan
160.64
ततः स भगवान्रुद्रो दानवक्षतजोक्षितम्
असिं धर्मस्य गोप्तारं ददौ सत्कृत्य विष्णवे
Tatah sa bhagavanrudro danavakshatajokshitam
Asim dharmasya goptaram dadau satkritya vishnave
160.65
विष्णुर्मरीचये प्रादान्मरीचिर्भगवांश्च तम्
महर्षिभ्यो ददौ खड्गमृषयो वासवाय तु
Vishnurmarichaye pradanmarichirbhagavanshcha tam
Maharshibhyo dadau khadgamrishayo vasavaya tu
160.66
महेन्द्रो लोकपालेभ्यो लोकपालास्तु पुत्रक
मनवे सूर्यपुत्राय ददुः खड्गं सुविस्तरम्
Mahendro lokapalebhyo lokapalastu putraka
Manave suryaputraya daduh khadgam suvistaram
160.67
ऊचुश्चैनं तथैवाद्यं मानुषाणां त्वमीश्वरः
असिना धर्मगर्भेण पालयस्व प्रजा इति
Uchushchainam tathaivadyam manushanam tvamishvarah
Asina dharmagarbhena palayasva praja iti
160.68
धर्मसेतुमतिक्रान्ताः सूक्ष्मस्थूलार्थकारणात्
विभज्य दण्डं रक्ष्याः स्युर्धर्मतो न यदृच्छया
Dharmasetumatikrantah sukshmasthularthakaranat
Vibhajya dandam rakshyah syurdharmato na yadrichchhaya
160.69
दुर्वाचा निग्रहो दण्डो हिरण्यबहुलस्तथा
व्यङ्गनं च शरीरस्य वधो वानल्पकारणात्
Durvacha nigraho dando hiranyabahulastatha
Vyanganam cha sharirasya vadho vanalpakaranat
160.70
असेरेतानि रूपाणि दुर्वाचादीनि निर्दिशेत्
असेरेव प्रमाणानि परिमाणव्यतिक्रमात्
Aseretani rupani durvachadini nirdishet
Asereva pramanani parimanavyatikramat
160.71
अधिसृज्याथ पुत्रं स्वं प्रजानामधिपं ततः
मनुः प्रजानां रक्षार्थं क्षुपाय प्रददावसिम्
Adhisrijyatha putram svam prajanamadhipam tatah
Manuh prajanam rakshartham kshupaya pradadavasim
160.72
क्षुपाज्जग्राह चेक्ष्वाकुरिक्ष्वाकोश्च पुरूरवाः
आयुश्च तस्माल्लेभे तं नहुषश्च ततो भुवि
Kshupajjagraha chekshvakurikshvakoshcha pururavah
Ayushcha tasmallebhe tam nahushashcha tato bhuvi
160.73
ययातिर्नहुषाच्चापि पूरुस्तस्माच्च लब्धवान्
आमूर्तरयसस्तस्मात्ततो भूमिशयो नृपः
Yayatirnahushachchapi purustasmachcha labdhavan
Amurtarayasastasmattato bhumishayo nripah
160.74
भरतश्चापि दौःषन्तिर्लेभे भूमिशयादसिम्
तस्माच्च लेभे धर्मज्ञो राजन्नैडबिडस्तथा
Bharatashchapi dauhshantirlebhe bhumishayadasim
Tasmachcha lebhe dharmagyo rajannaidabidastatha
160.75
ततश्चैडबिडाल्लेभे धुन्धुमारो जनेश्वरः
धुन्धुमाराच्च काम्बोजो मुचुकुन्दस्ततोऽलभत्
Tatashchaidabidallebhe dhundhumaro janeshvarah
Dhundhumarachcha kambojo muchukundastatolabhat
160.76
मुचुकुन्दान्मरुत्तश्च मरुत्तादपि रैवतः
रैवताद्युवनाश्वश्च युवनाश्वात्ततो रघुः
Muchukundanmaruttashcha maruttadapi raivatah
Raivatadyuvanashvashcha yuvanashvattato raghuh
160.77
इक्ष्वाकुवंशजस्तस्माद्धरिणाश्वः प्रतापवान्
हरिणाश्वादसिं लेभे शुनकः शुनकादपि
Ikshvakuvanshajastasmaddharinashvah pratapavan
Harinashvadasim lebhe shunakah shunakadapi
160.78
उशीनरो वै धर्मात्मा तस्माद्भोजाः सयादवाः
यदुभ्यश्च शिबिर्लेभे शिबेश्चापि प्रतर्दनः
Ushinaro vai dharmatma tasmadbhojah sayadavah
Yadubhyashcha shibirlebhe shibeshchapi pratardanah
160.79
प्रतर्दनादष्टकश्च रुशदश्वोऽष्टकादपि
रुशदश्वाद्भरद्वाजो द्रोणस्तस्मात्कृपस्ततः
ततस्त्वं भ्रातृभिः सार्धं परमासिमवाप्तवान्
Pratardanadashtakashcha rushadashvoshtakadapi
Rushadashvadbharadvajo dronastasmatkripastatah
Tatastvam bhratribhih sardham paramasimavaptavan
160.80
कृत्तिकाश्चास्य नक्षत्रमसेरग्निश्च दैवतम्
रोहिण्यो गोत्रमस्याथ रुद्रश्च गुरुरुत्तमः
Krittikashchasya nakshatramaseragnishcha daivatam
Rohinyo gotramasyatha rudrashcha gururuttamah
160.81
असेरष्टौ च नामानि रहस्यानि निबोध मे
पाण्डवेय सदा यानि कीर्तयँल्लभते जयम्
Aserashtau cha namani rahasyani nibodha me
Pandaveya sada yani kirtayanllabhate jayam
160.82
असिर्विशसनः खड्गस्तीक्ष्णवर्त्मा दुरासदः
श्रीगर्भो विजयश्चैव धर्मपालस्तथैव च
Asirvishasanah khadgastikshnavartma durasadah
Shrigarbho vijayashchaiva dharmapalastathaiva cha
160.83
अग्र्यः प्रहरणानां च खड्गो माद्रवतीसुत
महेश्वरप्रणीतश्च पुराणे निश्चयं गतः
Agryah praharananam cha khadgo madravatisuta
Maheshvarapranitashcha purane nishchayam gatah
160.84
पृथुस्तूत्पादयामास धनुराद्यमरिंदम
तेनेयं पृथिवी पूर्वं वैन्येन परिरक्षिता
Prithustutpadayamasa dhanuradyamarindama
Teneyam prithivi purvam vainyena parirakshita
160.85
तदेतदार्षं माद्रेय प्रमाणं कर्तुमर्हसि
असेश्च पूजा कर्तव्या सदा युद्धविशारदैः
Tadetadarsham madreya pramanam kartumarhasi
Aseshcha puja kartavya sada yuddhavisharadaih
160.86
इत्येष प्रथमः कल्पो व्याख्यातस्ते सुविस्तरः
असेरुत्पत्तिसंसर्गो यथावद्भरतर्षभ
Ityesha prathamah kalpo vyakhyataste suvistarah
Aserutpattisansargo yathavadbharatarshabha
160.87
सर्वथैतदिह श्रुत्वा खड्गसाधनमुत्तमम्
लभते पुरुषः कीर्तिं प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते
Sarvathaitadiha shrutva khadgasadhanamuttamam
Labhate purushah kirtim pretya chanantyamashnute