Chapter 158
158.1
युधिष्ठिर उवाच
आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा
नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत
Yudhishthira uvacha
Anrishansyam vijanami darshanena satam sada
Nrishansanna vijanami tesham karma cha bharata
158.2
कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः
तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम्
Kantakankupamagnim cha varjayanti yatha narah
Tatha nrishansakarmanam varjayanti nara naram
158.3
नृशंसो ह्यधमो नित्यं प्रेत्य चेह च भारत
तस्माद्ब्रवीहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम्
Nrishanso hyadhamo nityam pretya cheha cha bharata
Tasmadbravihi kauravya tasya dharmavinishchayam
158.4
भीष्म उवाच
स्पृहास्यान्तर्हिता चैव विदितार्था च कर्मणा
आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते च यः
Bhishma uvacha
Sprihasyantarhita chaiva viditartha cha karmana
Akroshta krushyate chaiva bandhita badhyate cha yah
158.5
दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः
असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः
Dattanukirtirvishamah kshudro naikritikah shathah
Asambhogi cha mani cha tatha sangi vikatthanah
158.6
सर्वातिशङ्की परुषो बालिशः कृपणस्तथा
वर्गप्रशंसी सततमाश्रमद्वेषसंकरी
Sarvatishanki parusho balishah kripanastatha
Vargaprashansi satatamashramadveshasankari
158.7
हिंसाविहारी सततमविशेषगुणागुणः
बह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत्
Hinsavihari satatamavisheshagunagunah
Bahvaliko manasvi cha lubdhotyartham nrishansakrit
158.8
धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति
आत्मशीलानुमानेन न विश्वसिति कस्यचित्
Dharmashilam gunopetam papa ityavagachchhati
Atmashilanumanena na vishvasiti kasyachit
158.9
परेषां यत्र दोषः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत्
समानेष्वेव दोषेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत्
Paresham yatra doshah syattadguhyam samprakashayet
Samaneshveva dosheshu vrittyarthamupaghatayet
158.10
तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम्
दत्त्वापि च धनं काले संतपत्युपकारिणे
Tathopakarinam chaiva manyate vanchitam param
Dattvapi cha dhanam kale santapatyupakarine
158.11
भक्ष्यं भोज्यमथो लेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम्
प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंस इति तं विदुः
Bhakshyam bhojyamatho lehyam yachchanyatsadhu bhojanam
Prekshamaneshu yoshniyannrishansa iti tam viduh
158.12
ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते
स प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते
Brahmanebhyah pradayagram yah suhridbhih sahashnute
Sa pretya labhate svargamiha chanantyamashnute
158.13
एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः
सदा विवर्जनीयो वै पुरुषेण बुभूषता
Esha te bharatashreshtha nrishansah parikirtitah
Sada vivarjaniyo vai purushena bubhushata