UtshovChapter 27
27.1
वैशंपायन उवाच
ते समासाद्य गङ्गां तु शिवां पुण्यजनोचिताम्
ह्रदिनीं वप्रसंपन्नां महानूपां महावनाम्
Vaishampayana uvacha
Te samasadya gangam tu shivam punyajanochitam
Hradinim vaprasampannam mahanupam mahavanam
27.2
भूषणान्युत्तरीयाणि वेष्टनान्यवमुच्य च
ततः पितॄणां पौत्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च
Bhushananyuttariyani veshtananyavamuchya cha
Tatah pitrinam pautranam bhratrinam svajanasya cha
27.3
पुत्राणामार्यकाणां च पतीनां च कुरुस्त्रियः
उदकं चक्रिरे सर्वा रुदन्त्यो भृशदुःखिताः
सुहृदां चापि धर्मज्ञाः प्रचक्रुः सलिलक्रियाः
Putranamaryakanam cha patinam cha kurustriyah
Udakam chakrire sarva rudantyo bhrishaduhkhitah
Suhridam chapi dharmagyah prachakruh salilakriyah
27.4
उदके क्रियमाणे तु वीराणां वीरपत्निभिः
सूपतीर्थाभवद्गङ्गा भूयो विप्रससार च
Udake kriyamane tu viranam virapatnibhih
Supatirthabhavadganga bhuyo viprasasara cha
27.5
तन्महोदधिसंकाशं निरानन्दमनुत्सवम्
वीरपत्नीभिराकीर्णं गङ्गातीरमशोभत
Tanmahodadhisankasham niranandamanutsavam
Virapatnibhirakirnam gangatiramashobhata
27.6
ततः कुन्ती महाराज सहसा शोककर्शिता
रुदती मन्दया वाचा पुत्रान्वचनमब्रवीत्
Tatah kunti maharaja sahasa shokakarshita
Rudati mandaya vacha putranvachanamabravit
27.7
यः स शूरो महेष्वासो रथयूथपयूथपः
अर्जुनेन हतः संख्ये वीरलक्षणलक्षितः
Yah sa shuro maheshvaso rathayuthapayuthapah
Arjunena hatah sankhye viralakshanalakshitah
27.8
यं सूतपुत्रं मन्यध्वं राधेयमिति पाण्डवाः
यो व्यराजच्चमूमध्ये दिवाकर इव प्रभुः
Yam sutaputram manyadhvam radheyamiti pandavah
Yo vyarajachchamumadhye divakara iva prabhuh
27.9
प्रत्ययुध्यत यः सर्वान्पुरा वः सपदानुगान्
दुर्योधनबलं सर्वं यः प्रकर्षन्व्यरोचत
Pratyayudhyata yah sarvanpura vah sapadanugan
Duryodhanabalam sarvam yah prakarshanvyarochata
27.10
यस्य नास्ति समो वीर्ये पृथिव्यामपि कश्चन
सत्यसंधस्य शूरस्य संग्रामेष्वपलायिनः
Yasya nasti samo virye prithivyamapi kashchana
Satyasandhasya shurasya sangrameshvapalayinah
27.11
कुरुध्वमुदकं तस्य भ्रातुरक्लिष्टकर्मणः
स हि वः पूर्वजो भ्राता भास्करान्मय्यजायत
कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभः
Kurudhvamudakam tasya bhraturaklishtakarmanah
Sa hi vah purvajo bhrata bhaskaranmayyajayata
Kundali kavachi shuro divakarasamaprabhah
27.12
श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वे मातुर्वचनमप्रियम्
कर्णमेवानुशोचन्त भूयश्चार्ततराभवन्
Shrutva tu pandavah sarve maturvachanamapriyam
Karnamevanushochanta bhuyashchartatarabhavan
27.13
ततः स पुरुषव्याघ्रः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
उवाच मातरं वीरो निःश्वसन्निव पन्नगः
Tatah sa purushavyaghrah kuntiputro yudhishthirah
Uvacha mataram viro nihshvasanniva pannagah
27.14
यस्येषुपातमासाद्य नान्यस्तिष्ठेद्धनंजयात्
कथं पुत्रो भवत्यां स देवगर्भः पुराभवत्
Yasyeshupatamasadya nanyastishtheddhananjayat
Katham putro bhavatyam sa devagarbhah purabhavat
27.15
यस्य बाहुप्रतापेन तापिताः सर्वतो वयम्
तमग्निमिव वस्त्रेण कथं छादितवत्यसि
यस्य बाहुबलं घोरं धार्तराष्ट्रैरुपासितम्
Yasya bahupratapena tapitah sarvato vayam
Tamagnimiva vastrena katham chhaditavatyasi
Yasya bahubalam ghoram dhartarashtrairupasitam
27.16
नान्यः कुन्तीसुतात्कर्णादगृह्णाद्रथिनां रथी
स नः प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वरः
असूत तं भवत्यग्रे कथमद्भुतविक्रमम्
Nanyah kuntisutatkarnadagrihnadrathinam rathi
Sa nah prathamajo bhrata sarvashastrabhritam varah
Asuta tam bhavatyagre kathamadbhutavikramam
27.17
अहो भवत्या मन्त्रस्य पिधानेन वयं हताः
निधनेन हि कर्णस्य पीडिताः स्म सबान्धवाः
Aho bhavatya mantrasya pidhanena vayam hatah
Nidhanena hi karnasya piditah sma sabandhavah
27.18
अभिमन्योर्विनाशेन द्रौपदेयवधेन च
पाञ्चालानां च नाशेन कुरूणां पतनेन च
Abhimanyorvinashena draupadeyavadhena cha
Panchalanam cha nashena kurunam patanena cha
27.19
ततः शतगुणं दुःखमिदं मामस्पृशद्भृशम्
कर्णमेवानुशोचन्हि दह्याम्यग्नाविवाहितः
Tatah shatagunam duhkhamidam mamasprishadbhrisham
Karnamevanushochanhi dahyamyagnavivahitah
27.20
न हि स्म किंचिदप्राप्यं भवेदपि दिवि स्थितम्
न च स्म वैशसं घोरं कौरवान्तकरं भवेत्
Na hi sma kinchidaprapyam bhavedapi divi sthitam
Na cha sma vaishasam ghoram kauravantakaram bhavet
27.21
एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिरः
विनदञ्शनकै राजंश्चकारास्योदकं प्रभुः
Evam vilapya bahulam dharmarajo yudhishthirah
Vinadanshanakai rajanshchakarasyodakam prabhuh
27.22
ततो विनेदुः सहसा स्त्रीपुंसास्तत्र सर्वशः
अभितो ये स्थितास्तत्र तस्मिन्नुदककर्मणि
Tato vineduh sahasa stripunsastatra sarvashah
Abhito ye sthitastatra tasminnudakakarmani
27.23
तत आनाययामास कर्णस्य सपरिच्छदम्
स्त्रियः कुरुपतिर्धीमान्भ्रातुः प्रेम्णा युधिष्ठिरः
Tata anayayamasa karnasya saparichchhadam
Striyah kurupatirdhimanbhratuh premna yudhishthirah
27.24
स ताभिः सह धर्मात्मा प्रेतकृत्यमनन्तरम्
कृत्वोत्ततार गङ्गायाः सलिलादाकुलेन्द्रियः
Sa tabhih saha dharmatma pretakrityamanantaram
Kritvottatara gangayah saliladakulendriyah