UtshovChapter 86
86.1
अष्टक उवाच
चरन्गृहस्थः कथमेति देवा;न्कथं भिक्षुः कथमाचार्यकर्मा
वानप्रस्थः सत्पथे संनिविष्टो; बहून्यस्मिन्संप्रति वेदयन्ति
Ashtaka uvacha
Charangrihasthah kathameti deva;nkatham bhikshuh kathamacharyakarma
Vanaprasthah satpathe sannivishto; bahunyasminsamprati vedayanti
86.2
ययातिरुवाच
आहूताध्यायी गुरुकर्मस्वचोद्यः; पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी
मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः; स्वाध्यायशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी
Yayatiruvacha
Ahutadhyayi gurukarmasvachodyah; purvotthayi charamam chopashayi
Mridurdanto dhritimanapramattah; svadhyayashilah sidhyati brahmachari
86.3
धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत; दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च
अनाददानश्च परैरदत्तं; सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी
Dharmagatam prapya dhanam yajeta; dadyatsadaivatithinbhojayechcha
Anadadanashcha parairadattam; saisha grihasthopanishatpurani
86.4
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो; दाता परेभ्यो न परोपतापी
तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां; वसन्नरण्ये नियताहारचेष्टः
Svaviryajivi vrijinannivritto; data parebhyo na paropatapi
Tadrinmunih siddhimupaiti mukhyam; vasannaranye niyataharacheshtah
86.5
अशिल्पजीवी नगृहश्च नित्यं; जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रमुक्तः
अनोकसारी लघुरल्पचार;श्चरन्देशानेकचरः स भिक्षुः
Ashilpajivi nagrihashcha nityam; jitendriyah sarvato vipramuktah
Anokasari laghuralpachara;shcharandeshanekacharah sa bhikshuh
86.6
रात्र्या यया चाभिजिताश्च लोका; भवन्ति कामा विजिताः सुखाश्च
तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वा;नरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा
Ratrya yaya chabhijitashcha loka; bhavanti kama vijitah sukhashcha
Tameva ratrim prayateta vidva;naranyasanstho bhavitum yatatma
86.7
दशैव पूर्वान्दश चापरांस्तु; ज्ञातीन्सहात्मानमथैकविंशम्
अरण्यवासी सुकृते दधाति; विमुच्यारण्ये स्वशरीरधातून्
Dashaiva purvandasha chaparanstu; gyatinsahatmanamathaikavinsham
Aranyavasi sukrite dadhati; vimuchyaranye svashariradhatun
86.8
अष्टक उवाच
कति स्विदेव मुनयो मौनानि कति चाप्युत
भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुमिच्छामहे वयम्
Ashtaka uvacha
Kati svideva munayo maunani kati chapyuta
Bhavantiti tadachakshva shrotumichchhamahe vayam
86.9
ययातिरुवाच
अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप
Yayatiruvacha
Aranye vasato yasya gramo bhavati prishthatah
Grame va vasatoranyam sa munih syajjanadhipa
86.10
अष्टक उवाच
कथं स्विद्वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः
Ashtaka uvacha
Katham svidvasatoranye gramo bhavati prishthatah
Grame va vasatoranyam katham bhavati prishthatah
86.11
ययातिरुवाच
न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत्
तथास्य वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः
Yayatiruvacha
Na gramyamupayunjita ya aranyo munirbhavet
Tathasya vasatoranye gramo bhavati prishthatah
86.12
अनग्निरनिकेतश्च अगोत्रचरणो मुनिः
कौपीनाच्छादनं यावत्तावदिच्छेच्च चीवरम्
Anagniraniketashcha agotracharano munih
Kaupinachchhadanam yavattavadichchhechcha chivaram
86.13
यावत्प्राणाभिसंधानं तावदिच्छेच्च भोजनम्
तथास्य वसतो ग्रामेऽरण्यं भवति पृष्ठतः
Yavatpranabhisandhanam tavadichchhechcha bhojanam
Tathasya vasato grameranyam bhavati prishthatah
86.14
यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः
आतिष्ठेत मुनिर्मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात्
Yastu kamanparityajya tyaktakarma jitendriyah
Atishtheta munirmaunam sa loke siddhimapnuyat
86.15
धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलंकृतम्
असितं सितकर्मस्थं कस्तं नार्चितुमर्हति
Dhautadantam krittanakham sada snatamalankritam
Asitam sitakarmastham kastam narchitumarhati
86.16
तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः
यदा भवति निर्द्वन्द्वो मुनिर्मौनं समास्थितः
अथ लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम्
Tapasa karshitah kshamah kshinamansasthishonitah
Yada bhavati nirdvandvo munirmaunam samasthitah
Atha lokamimam jitva lokam vijayate param
86.17
आस्येन तु यदाहारं गोवन्मृगयते मुनिः
अथास्य लोकः पूर्वो यः सोऽमृतत्वाय कल्पते
Asyena tu yadaharam govanmrigayate munih
Athasya lokah purvo yah somritatvaya kalpate