UtshovChapter 51
51.1
जनमेजय उवाच
बालो वाक्यं स्थविर इव प्रभाषते; नायं बालः स्थविरोऽयं मतो मे
इच्छाम्यहं वरमस्मै प्रदातुं; तन्मे विप्रा वितरध्वं समेताः
Janamejaya uvacha
Balo vakyam sthavira iva prabhashate; nayam balah sthaviroyam mato me
Ichchhamyaham varamasmai pradatum; tanme vipra vitaradhvam sametah
51.2
सदस्या ऊचुः
बालोऽपि विप्रो मान्य एवेह राज्ञां; यश्चाविद्वान्यश्च विद्वान्यथावत्
सर्वान्कामांस्त्वत्त एषोऽर्हतेऽद्य; यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम्
Sadasya uchuh
Balopi vipro manya eveha ragyam; yashchavidvanyashcha vidvanyathavat
Sarvankamanstvatta eshorhatedya; yatha cha nastakshaka eti shighram
51.3
सूत उवाच
व्याहर्तुकामे वरदे नृपे द्विजं; वरं वृणीष्वेति ततोऽभ्युवाच
होता वाक्यं नातिहृष्टान्तरात्मा; कर्मण्यस्मिंस्तक्षको नैति तावत्
Suta uvacha
Vyahartukame varade nripe dvijam; varam vrinishveti tatobhyuvacha
Hota vakyam natihrishtantaratma; karmanyasminstakshako naiti tavat
51.4
जनमेजय उवाच
यथा चेदं कर्म समाप्यते मे; यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम्
तथा भवन्तः प्रयतन्तु सर्वे; परं शक्त्या स हि मे विद्विषाणः
Janamejaya uvacha
Yatha chedam karma samapyate me; yatha cha nastakshaka eti shighram
Tatha bhavantah prayatantu sarve; param shaktya sa hi me vidvishanah
51.5
ऋत्विज ऊचुः
यथा शास्त्राणि नः प्राहुर्यथा शंसति पावकः
इन्द्रस्य भवने राजंस्तक्षको भयपीडितः
Ritvija uchuh
Yatha shastrani nah prahuryatha shansati pavakah
Indrasya bhavane rajanstakshako bhayapiditah
51.6
सूत उवाच
यथा सूतो लोहिताक्षो महात्मा; पौराणिको वेदितवान्पुरस्तात्
स राजानं प्राह पृष्टस्तदानीं; यथाहुर्विप्रास्तद्वदेतन्नृदेव
Suta uvacha
Yatha suto lohitaksho mahatma; pauraniko veditavanpurastat
Sa rajanam praha prishtastadanim; yathahurviprastadvadetannrideva
51.7
पुराणमागम्य ततो ब्रवीम्यहं; दत्तं तस्मै वरमिन्द्रेण राजन्
वसेह त्वं मत्सकाशे सुगुप्तो; न पावकस्त्वां प्रदहिष्यतीति
Puranamagamya tato bravimyaham; dattam tasmai varamindrena rajan
Vaseha tvam matsakashe sugupto; na pavakastvam pradahishyatiti
51.8
एतच्छ्रुत्वा दीक्षितस्तप्यमान; आस्ते होतारं चोदयन्कर्मकाले
होता च यत्तः स जुहाव मन्त्रै;रथो इन्द्रः स्वयमेवाजगाम
Etachchhrutva dikshitastapyamana; aste hotaram chodayankarmakale
Hota cha yattah sa juhava mantrai;ratho indrah svayamevajagama
51.9
विमानमारुह्य महानुभावः; सर्वैर्देवैः परिसंस्तूयमानः
बलाहकैश्चाप्यनुगम्यमानो; विद्याधरैरप्सरसां गणैश्च
Vimanamaruhya mahanubhavah; sarvairdevaih parisanstuyamanah
Balahakaishchapyanugamyamano; vidyadharairapsarasam ganaishcha
51.10
तस्योत्तरीये निहितः स नागो; भयोद्विग्नः शर्म नैवाभ्यगच्छत्
ततो राजा मन्त्रविदोऽब्रवीत्पुनः; क्रुद्धो वाक्यं तक्षकस्यान्तमिच्छन्
Tasyottariye nihitah sa nago; bhayodvignah sharma naivabhyagachchhat
Tato raja mantravidobravitpunah; kruddho vakyam takshakasyantamichchhan
51.11
इन्द्रस्य भवने विप्रा यदि नागः स तक्षकः
तमिन्द्रेणैव सहितं पातयध्वं विभावसौ
Indrasya bhavane vipra yadi nagah sa takshakah
Tamindrenaiva sahitam patayadhvam vibhavasau
51.12
ऋत्विज ऊचुः
अयमायाति वै तूर्णं तक्षकस्ते वशं नृप
श्रूयतेऽस्य महान्नादो रुवतो भैरवं भयात्
Ritvija uchuh
Ayamayati vai turnam takshakaste vasham nripa
Shruyatesya mahannado ruvato bhairavam bhayat
51.13
नूनं मुक्तो वज्रभृता स नागो; भ्रष्टश्चाङ्कान्मन्त्रविस्रस्तकायः
घूर्णन्नाकाशे नष्टसंज्ञोऽभ्युपैति; तीव्रान्निःश्वासान्निःश्वसन्पन्नगेन्द्रः
Nunam mukto vajrabhrita sa nago; bhrashtashchankanmantravisrastakayah
Ghurnannakashe nashtasangyobhyupaiti; tivrannihshvasannihshvasanpannagendrah
51.14
वर्तते तव राजेन्द्र कर्मैतद्विधिवत्प्रभो
अस्मै तु द्विजमुख्याय वरं त्वं दातुमर्हसि
Vartate tava rajendra karmaitadvidhivatprabho
Asmai tu dvijamukhyaya varam tvam datumarhasi
51.15
जनमेजय उवाच
बालाभिरूपस्य तवाप्रमेय; वरं प्रयच्छामि यथानुरूपम्
वृणीष्व यत्तेऽभिमतं हृदि स्थितं; तत्ते प्रदास्याम्यपि चेददेयम्
Janamejaya uvacha
Balabhirupasya tavaprameya; varam prayachchhami yathanurupam
Vrinishva yattebhimatam hridi sthitam; tatte pradasyamyapi chedadeyam
51.16
सूत उवाच
पतिष्यमाणे नागेन्द्रे तक्षके जातवेदसि
इदमन्तरमित्येवं तदास्तीकोऽभ्यचोदयत्
Suta uvacha
Patishyamane nagendre takshake jatavedasi
Idamantaramityevam tadastikobhyachodayat
51.17
वरं ददासि चेन्मह्यं वृणोमि जनमेजय
सत्रं ते विरमत्वेतन्न पतेयुरिहोरगाः
Varam dadasi chenmahyam vrinomi janamejaya
Satram te viramatvetanna pateyurihoragah
51.18
एवमुक्तस्ततो राजा ब्रह्मन्पारिक्षितस्तदा
नातिहृष्टमना वाक्यमास्तीकमिदमब्रवीत्
Evamuktastato raja brahmanparikshitastada
Natihrishtamana vakyamastikamidamabravit
51.19
सुवर्णं रजतं गाश्च यच्चान्यन्मन्यसे विभो
तत्ते दद्यां वरं विप्र न निवर्तेत्क्रतुर्मम
Suvarnam rajatam gashcha yachchanyanmanyase vibho
Tatte dadyam varam vipra na nivartetkraturmama
51.20
आस्तीक उवाच
सुवर्णं रजतं गाश्च न त्वां राजन्वृणोम्यहम्
सत्रं ते विरमत्वेतत्स्वस्ति मातृकुलस्य नः
Astika uvacha
Suvarnam rajatam gashcha na tvam rajanvrinomyaham
Satram te viramatvetatsvasti matrikulasya nah
51.21
सूत उवाच
आस्तीकेनैवमुक्तस्तु राजा पारिक्षितस्तदा
पुनः पुनरुवाचेदमास्तीकं वदतां वरम्
Suta uvacha
Astikenaivamuktastu raja parikshitastada
Punah punaruvachedamastikam vadatam varam
51.22
अन्यं वरय भद्रं ते वरं द्विजवरोत्तम
अयाचत न चाप्यन्यं वरं स भृगुनन्दन
Anyam varaya bhadram te varam dvijavarottama
Ayachata na chapyanyam varam sa bhrigunandana
51.23
ततो वेदविदस्तत्र सदस्याः सर्व एव तम्
राजानमूचुः सहिता लभतां ब्राह्मणो वरम्
Tato vedavidastatra sadasyah sarva eva tam
Rajanamuchuh sahita labhatam brahmano varam