UtshovChapter 5
5.1
शौनक उवाच
पुराणमखिलं तात पिता तेऽधीतवान्पुरा
कच्चित्त्वमपि तत्सर्वमधीषे लोमहर्षणे
Shaunaka uvacha
Puranamakhilam tata pita tedhitavanpura
Kachchittvamapi tatsarvamadhishe lomaharshane
5.2
पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम्
कथ्यन्ते ताः पुरास्माभिः श्रुताः पूर्वं पितुस्तव
Purane hi katha divya adivanshashcha dhimatam
Kathyante tah purasmabhih shrutah purvam pitustava
5.3
तत्र वंशमहं पूर्वं श्रोतुमिच्छामि भार्गवम्
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्म श्रवणे तव
Tatra vanshamaham purvam shrotumichchhami bhargavam
Kathayasva kathametam kalyah sma shravane tava
5.4
सूत उवाच
यदधीतं पुरा सम्यग्द्विजश्रेष्ठ महात्मभिः
वैशंपायनविप्राद्यैस्तैश्चापि कथितं पुरा
Suta uvacha
Yadadhitam pura samyagdvijashreshtha mahatmabhih
Vaishampayanavipradyaistaishchapi kathitam pura
5.5
यदधीतं च पित्रा मे सम्यक्चैव ततो मया
तत्तावच्छृणु यो देवैः सेन्द्रैः साग्निमरुद्गणैः
पूजितः प्रवरो वंशो भृगूणां भृगुनन्दन
Yadadhitam cha pitra me samyakchaiva tato maya
Tattavachchhrinu yo devaih sendraih sagnimarudganaih
Pujitah pravaro vansho bhrigunam bhrigunandana
5.6
इमं वंशमहं ब्रह्मन्भार्गवं ते महामुने
निगदामि कथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम्
Imam vanshamaham brahmanbhargavam te mahamune
Nigadami kathayuktam puranashrayasanyutam
5.7
भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः
च्यवनस्यापि दायादः प्रमतिर्नाम धार्मिकः
प्रमतेरप्यभूत्पुत्रो घृताच्यां रुरुरित्युत
Bhrigoh sudayitah putrashchyavano nama bhargavah
Chyavanasyapi dayadah pramatirnama dharmikah
Pramaterapyabhutputro ghritachyam rururityuta
5.8
रुरोरपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः
प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहात्
Rurorapi suto jagye shunako vedaparagah
Pramadvarayam dharmatma tava purvapitamahat
5.9
तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान्ब्रह्मवित्तमः
धर्मिष्ठः सत्यवादी च नियतो नियतेन्द्रियः
Tapasvi cha yashasvi cha shrutavanbrahmavittamah
Dharmishthah satyavadi cha niyato niyatendriyah
5.10
शौनक उवाच
सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः
च्यवनत्वं परिख्यातं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः
Shaunaka uvacha
Sutaputra yatha tasya bhargavasya mahatmanah
Chyavanatvam parikhyatam tanmamachakshva prichchhatah
5.11
सूत उवाच
भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता
तस्यां गर्भः समभवद्भृगोर्वीर्यसमुद्भवः
Suta uvacha
Bhrigoh sudayita bharya pulometyabhivishruta
Tasyam garbhah samabhavadbhrigorviryasamudbhavah
5.12
तस्मिन्गर्भे संभृतेऽथ पुलोमायां भृगूद्वह
समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः
Tasmingarbhe sambhritetha pulomayam bhrigudvaha
Samaye samashilinyam dharmapatnyam yashasvinah
5.13
अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे
आश्रमं तस्य रक्षोऽथ पुलोमाभ्याजगाम ह
Abhishekaya nishkrante bhrigau dharmabhritam vare
Ashramam tasya rakshotha pulomabhyajagama ha
5.14
तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर्भार्यामनिन्दिताम्
हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत
Tam pravishyashramam drishtva bhrigorbharyamaninditam
Hrichchhayena samavishto vichetah samapadyata
5.15
अभ्यागतं तु तद्रक्षः पुलोमा चारुदर्शना
न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा
Abhyagatam tu tadrakshah puloma charudarshana
Nyamantrayata vanyena phalamuladina tada
5.16
तां तु रक्षस्ततो ब्रह्मन्हृच्छयेनाभिपीडितम्
दृष्ट्वा हृष्टमभूत्तत्र जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम्
Tam tu rakshastato brahmanhrichchhayenabhipiditam
Drishtva hrishtamabhuttatra jihirshustamaninditam
5.17
अथाग्निशरणेऽपश्यज्ज्वलितं जातवेदसम्
तमपृच्छत्ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा
Athagnisharanepashyajjvalitam jatavedasam
Tamaprichchhattato rakshah pavakam jvalitam tada
5.18
शंस मे कस्य भार्येयमग्ने पृष्ट ऋतेन वै
सत्यस्त्वमसि सत्यं मे वद पावक पृच्छते
Shansa me kasya bharyeyamagne prishta ritena vai
Satyastvamasi satyam me vada pavaka prichchhate
5.19
मया हीयं पूर्ववृता भार्यार्थे वरवर्णिनी
पश्चात्त्विमां पिता प्रादाद्भृगवेऽनृतकारिणे
Maya hiyam purvavrita bharyarthe varavarnini
Pashchattvimam pita pradadbhrigavenritakarine
5.20
सेयं यदि वरारोहा भृगोर्भार्या रहोगता
तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमादिमाम्
Seyam yadi vararoha bhrigorbharya rahogata
Tatha satyam samakhyahi jihirshamyashramadimam
5.21
मन्युर्हि हृदयं मेऽद्य प्रदहन्निव तिष्ठति
मत्पूर्वभार्यां यदिमां भृगुः प्राप सुमध्यमाम्
Manyurhi hridayam medya pradahanniva tishthati
Matpurvabharyam yadimam bhriguh prapa sumadhyamam
5.22
तद्रक्ष एवमामन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम्
शङ्कमानो भृगोर्भार्यां पुनः पुनरपृच्छत
Tadraksha evamamantrya jvalitam jatavedasam
Shankamano bhrigorbharyam punah punaraprichchhata
5.23
त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यदा
साक्षिवत्पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः
Tvamagne sarvabhutanamantashcharasi nityada
Sakshivatpunyapapeshu satyam bruhi kave vachah
5.24
मत्पूर्वभार्यापहृता भृगुणानृतकारिणा
सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यमाख्यातुमर्हसि
Matpurvabharyapahrita bhrigunanritakarina
Seyam yadi tatha me tvam satyamakhyatumarhasi
5.25
श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर्भार्यां हरिष्याम्यहमाश्रमात्
जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम
Shrutva tvatto bhrigorbharyam harishyamyahamashramat
Jatavedah pashyataste vada satyam giram mama
5.26
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर्दुःखितो भृशम्
भीतोऽनृताच्च शापाच्च भृगोरित्यब्रवीच्छनैः
Tasya tadvachanam shrutva saptarchirduhkhito bhrisham
Bhitonritachcha shapachcha bhrigorityabravichchhanaih