UtshovChapter 44
44.1
सूत उवाच
गतमात्रं तु भर्तारं जरत्कारुरवेदयत्
भ्रातुस्त्वरितमागम्य यथातथ्यं तपोधन
Suta uvacha
Gatamatram tu bhartaram jaratkaruravedayat
Bhratustvaritamagamya yathatathyam tapodhana
44.2
ततः स भुजगश्रेष्ठः श्रुत्वा सुमहदप्रियम्
उवाच भगिनीं दीनां तदा दीनतरः स्वयम्
Tatah sa bhujagashreshthah shrutva sumahadapriyam
Uvacha bhaginim dinam tada dinatarah svayam
44.3
जानासि भद्रे यत्कार्यं प्रदाने कारणं च यत्
पन्नगानां हितार्थाय पुत्रस्ते स्यात्ततो यदि
Janasi bhadre yatkaryam pradane karanam cha yat
Pannaganam hitarthaya putraste syattato yadi
44.4
स सर्पसत्रात्किल नो मोक्षयिष्यति वीर्यवान्
एवं पितामहः पूर्वमुक्तवान्मां सुरैः सह
Sa sarpasatratkila no mokshayishyati viryavan
Evam pitamahah purvamuktavanmam suraih saha
44.5
अप्यस्ति गर्भः सुभगे तस्मात्ते मुनिसत्तमात्
न चेच्छाम्यफलं तस्य दारकर्म मनीषिणः
Apyasti garbhah subhage tasmatte munisattamat
Na chechchhamyaphalam tasya darakarma manishinah
44.6
कामं च मम न न्याय्यं प्रष्टुं त्वां कार्यमीदृशम्
किं तु कार्यगरीयस्त्वात्ततस्त्वाहमचूचुदम्
Kamam cha mama na nyayyam prashtum tvam karyamidrisham
Kim tu karyagariyastvattatastvahamachuchudam
44.7
दुर्वासतां विदित्वा च भर्तुस्तेऽतितपस्विनः
नैनमन्वागमिष्यामि कदाचिद्धि शपेत्स माम्
Durvasatam viditva cha bhartustetitapasvinah
Nainamanvagamishyami kadachiddhi shapetsa mam
44.8
आचक्ष्व भद्रे भर्तुस्त्वं सर्वमेव विचेष्टितम्
शल्यमुद्धर मे घोरं भद्रे हृदि चिरस्थितम्
Achakshva bhadre bhartustvam sarvameva vicheshtitam
Shalyamuddhara me ghoram bhadre hridi chirasthitam
44.9
जरत्कारुस्ततो वाक्यमित्युक्ता प्रत्यभाषत
आश्वासयन्ती संतप्तं वासुकिं पन्नगेश्वरम्
Jaratkarustato vakyamityukta pratyabhashata
Ashvasayanti santaptam vasukim pannageshvaram
44.10
पृष्टो मयापत्यहेतोः स महात्मा महातपाः
अस्तीत्युदरमुद्दिश्य ममेदं गतवांश्च सः
Prishto mayapatyahetoh sa mahatma mahatapah
Astityudaramuddishya mamedam gatavanshcha sah
44.11
स्वैरेष्वपि न तेनाहं स्मरामि वितथं क्वचित्
उक्तपूर्वं कुतो राजन्सांपराये स वक्ष्यति
Svaireshvapi na tenaham smarami vitatham kvachit
Uktapurvam kuto rajansamparaye sa vakshyati
44.12
न संतापस्त्वया कार्यः कार्यं प्रति भुजंगमे
उत्पत्स्यति हि ते पुत्रो ज्वलनार्कसमद्युतिः
Na santapastvaya karyah karyam prati bhujangame
Utpatsyati hi te putro jvalanarkasamadyutih
44.13
इत्युक्त्वा हि स मां भ्रातर्गतो भर्ता तपोवनम्
तस्माद्व्येतु परं दुःखं तवेदं मनसि स्थितम्
Ityuktva hi sa mam bhratargato bharta tapovanam
Tasmadvyetu param duhkham tavedam manasi sthitam
44.14
एतच्छ्रुत्वा स नागेन्द्रो वासुकिः परया मुदा
एवमस्त्विति तद्वाक्यं भगिन्याः प्रत्यगृह्णत
Etachchhrutva sa nagendro vasukih paraya muda
Evamastviti tadvakyam bhaginyah pratyagrihnata
44.15
सान्त्वमानार्थदानैश्च पूजया चानुरूपया
सोदर्यां पूजयामास स्वसारं पन्नगोत्तमः
Santvamanarthadanaishcha pujaya chanurupaya
Sodaryam pujayamasa svasaram pannagottamah
44.16
ततः स ववृधे गर्भो महातेजा रविप्रभः
यथा सोमो द्विजश्रेष्ठ शुक्लपक्षोदितो दिवि
Tatah sa vavridhe garbho mahateja raviprabhah
Yatha somo dvijashreshtha shuklapakshodito divi
44.17
यथाकालं तु सा ब्रह्मन्प्रजज्ञे भुजगस्वसा
कुमारं देवगर्भाभं पितृमातृभयापहम्
Yathakalam tu sa brahmanprajagye bhujagasvasa
Kumaram devagarbhabham pitrimatribhayapaham
44.18
ववृधे स च तत्रैव नागराजनिवेशने
वेदांश्चाधिजगे साङ्गान्भार्गवाच्च्यवनात्मजात्
Vavridhe sa cha tatraiva nagarajaniveshane
Vedanshchadhijage sanganbhargavachchyavanatmajat
44.19
चरितव्रतो बाल एव बुद्धिसत्त्वगुणान्वितः
नाम चास्याभवत्ख्यातं लोकेष्वास्तीक इत्युत
Charitavrato bala eva buddhisattvagunanvitah
Nama chasyabhavatkhyatam lokeshvastika ityuta
44.20
अस्तीत्युक्त्वा गतो यस्मात्पिता गर्भस्थमेव तम्
वनं तस्मादिदं तस्य नामास्तीकेति विश्रुतम्
Astityuktva gato yasmatpita garbhasthameva tam
Vanam tasmadidam tasya namastiketi vishrutam
44.21
स बाल एव तत्रस्थश्चरन्नमितबुद्धिमान्
गृहे पन्नगराजस्य प्रयत्नात्पर्यरक्ष्यत
Sa bala eva tatrasthashcharannamitabuddhiman
Grihe pannagarajasya prayatnatparyarakshyata
44.22
भगवानिव देवेशः शूलपाणिर्हिरण्यदः
विवर्धमानः सर्वांस्तान्पन्नगानभ्यहर्षयत्
Bhagavaniva deveshah shulapanirhiranyadah
Vivardhamanah sarvanstanpannaganabhyaharshayat