UtshovChapter 151
151.1
वैशंपायन उवाच
ततो रात्र्यां व्यतीतायामन्नमादाय पाण्डवः
भीमसेनो ययौ तत्र यत्रासौ पुरुषादकः
Vaishampayana uvacha
Tato ratryam vyatitayamannamadaya pandavah
Bhimaseno yayau tatra yatrasau purushadakah
151.2
आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बली
आजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपयोजयन्
Asadya tu vanam tasya rakshasah pandavo bali
Ajuhava tato namna tadannamupayojayan
151.3
ततः स राक्षसः श्रुत्वा भीमसेनस्य तद्वचः
आजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः
Tatah sa rakshasah shrutva bhimasenasya tadvachah
Ajagama susankruddho yatra bhimo vyavasthitah
151.4
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्
त्रिशिखां भृकुटिं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम्
Mahakayo mahavego darayanniva medinim
Trishikham bhrikutim kritva sandashya dashanachchhadam
151.5
भुञ्जानमन्नं तं दृष्ट्वा भीमसेनं स राक्षसः
विवृत्य नयने क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत्
Bhunjanamannam tam drishtva bhimasenam sa rakshasah
Vivritya nayane kruddha idam vachanamabravit
151.6
कोऽयमन्नमिदं भुङ्क्ते मदर्थमुपकल्पितम्
पश्यतो मम दुर्बुद्धिर्यियासुर्यमसादनम्
Koyamannamidam bhunkte madarthamupakalpitam
Pashyato mama durbuddhiryiyasuryamasadanam
151.7
भीमसेनस्तु तच्छ्रुत्वा प्रहसन्निव भारत
राक्षसं तमनादृत्य भुङ्क्त एव पराङ्मुखः
Bhimasenastu tachchhrutva prahasanniva bharata
Rakshasam tamanadritya bhunkta eva paranmukhah
151.8
ततः स भैरवं कृत्वा समुद्यम्य करावुभौ
अभ्यद्रवद्भीमसेनं जिघांसुः पुरुषादकः
Tatah sa bhairavam kritva samudyamya karavubhau
Abhyadravadbhimasenam jighansuh purushadakah
151.9
तथापि परिभूयैनं नेक्षमाणो वृकोदरः
राक्षसं भुङ्क्त एवान्नं पाण्डवः परवीरहा
Tathapi paribhuyainam nekshamano vrikodarah
Rakshasam bhunkta evannam pandavah paraviraha
151.10
अमर्षेण तु संपूर्णः कुन्तीपुत्रस्य राक्षसः
जघान पृष्ठं पाणिभ्यामुभाभ्यां पृष्ठतः स्थितः
Amarshena tu sampurnah kuntiputrasya rakshasah
Jaghana prishtham panibhyamubhabhyam prishthatah sthitah
151.11
तथा बलवता भीमः पाणिभ्यां भृशमाहतः
नैवावलोकयामास राक्षसं भुङ्क्त एव सः
Tatha balavata bhimah panibhyam bhrishamahatah
Naivavalokayamasa rakshasam bhunkta eva sah
151.12
ततः स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः
ताडयिष्यंस्तदा भीमं पुनरभ्यद्रवद्बली
Tatah sa bhuyah sankruddho vrikshamadaya rakshasah
Tadayishyanstada bhimam punarabhyadravadbali
151.13
ततो भीमः शनैर्भुक्त्वा तदन्नं पुरुषर्षभः
वार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ युधि महाबलः
Tato bhimah shanairbhuktva tadannam purusharshabhah
Varyupasprishya sanhrishtastasthau yudhi mahabalah
151.14
क्षिप्तं क्रुद्धेन तं वृक्षं प्रतिजग्राह वीर्यवान्
सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत
Kshiptam kruddhena tam vriksham pratijagraha viryavan
Savyena panina bhimah prahasanniva bharata
151.15
ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बली
प्राहिणोद्भीमसेनाय तस्मै भीमश्च पाण्डवः
Tatah sa punarudyamya vrikshanbahuvidhanbali
Prahinodbhimasenaya tasmai bhimashcha pandavah
151.16
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम्
घोररूपं महाराज बकपाण्डवयोर्महत्
Tadvrikshayuddhamabhavanmahiruhavinashanam
Ghorarupam maharaja bakapandavayormahat
151.17
नाम विश्राव्य तु बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम्
भुजाभ्यां परिजग्राह भीमसेनं महाबलम्
Nama vishravya tu bakah samabhidrutya pandavam
Bhujabhyam parijagraha bhimasenam mahabalam
151.18
भीमसेनोऽपि तद्रक्षः परिरभ्य महाभुजः
विस्फुरन्तं महावेगं विचकर्ष बलाद्बली
Bhimasenopi tadrakshah parirabhya mahabhujah
Visphurantam mahavegam vichakarsha baladbali
151.19
स कृष्यमाणो भीमेन कर्षमाणश्च पाण्डवम्
समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः
Sa krishyamano bhimena karshamanashcha pandavam
Samayujyata tivrena shramena purushadakah
151.20
तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पत
पादपांश्च महाकायांश्चूर्णयामासतुस्तदा
Tayorvegena mahata prithivi samakampata
Padapanshcha mahakayanshchurnayamasatustada
151.21
हीयमानं तु तद्रक्षः समीक्ष्य भरतर्षभ
निष्पिष्य भूमौ पाणिभ्यां समाजघ्ने वृकोदरः
Hiyamanam tu tadrakshah samikshya bharatarshabha
Nishpishya bhumau panibhyam samajaghne vrikodarah
151.22
ततोऽस्य जानुना पृष्ठमवपीड्य बलादिव
बाहुना परिजग्राह दक्षिणेन शिरोधराम्
Tatosya januna prishthamavapidya baladiva
Bahuna parijagraha dakshinena shirodharam
151.23
सव्येन च कटीदेशे गृह्य वाससि पाण्डवः
तद्रक्षो द्विगुणं चक्रे नदन्तं भैरवान्रवान्
Savyena cha katideshe grihya vasasi pandavah
Tadraksho dvigunam chakre nadantam bhairavanravan
151.24
ततोऽस्य रुधिरं वक्त्रात्प्रादुरासीद्विशां पते
भज्यमानस्य भीमेन तस्य घोरस्य रक्षसः
Tatosya rudhiram vaktratpradurasidvisham pate
Bhajyamanasya bhimena tasya ghorasya rakshasah