UtshovChapter 105
105.1
वैशंपायन उवाच
रूपसत्त्वगुणोपेता धर्मारामा महाव्रता
दुहिता कुन्तिभोजस्य कृते पित्रा स्वयंवरे
Vaishampayana uvacha
Rupasattvagunopeta dharmarama mahavrata
Duhita kuntibhojasya krite pitra svayanvare
105.2
सिंहदंष्ट्रं गजस्कन्धमृषभाक्षं महाबलम्
भूमिपालसहस्राणां मध्ये पाण्डुमविन्दत
Sinhadanshtram gajaskandhamrishabhaksham mahabalam
Bhumipalasahasranam madhye pandumavindata
105.3
स तया कुन्तिभोजस्य दुहित्रा कुरुनन्दनः
युयुजेऽमितसौभाग्यः पौलोम्या मघवानिव
Sa taya kuntibhojasya duhitra kurunandanah
Yuyujemitasaubhagyah paulomya maghavaniva
105.4
यात्वा देवव्रतेनापि मद्राणां पुटभेदनम्
विश्रुता त्रिषु लोकेषु माद्री मद्रपतेः सुता
Yatva devavratenapi madranam putabhedanam
Vishruta trishu lokeshu madri madrapateh suta
105.5
सर्वराजसु विख्याता रूपेणासदृशी भुवि
पाण्डोरर्थे परिक्रीता धनेन महता तदा
विवाहं कारयामास भीष्मः पाण्डोर्महात्मनः
Sarvarajasu vikhyata rupenasadrishi bhuvi
Pandorarthe parikrita dhanena mahata tada
Vivaham karayamasa bhishmah pandormahatmanah
105.6
सिंहोरस्कं गजस्कन्धमृषभाक्षं मनस्विनम्
पाण्डुं दृष्ट्वा नरव्याघ्रं व्यस्मयन्त नरा भुवि
Sinhoraskam gajaskandhamrishabhaksham manasvinam
Pandum drishtva naravyaghram vyasmayanta nara bhuvi
105.7
कृतोद्वाहस्ततः पाण्डुर्बलोत्साहसमन्वितः
जिगीषमाणो वसुधां ययौ शत्रूननेकशः
Kritodvahastatah pandurbalotsahasamanvitah
Jigishamano vasudham yayau shatrunanekashah
105.8
पूर्वमागस्कृतो गत्वा दशार्णाः समरे जिताः
पाण्डुना नरसिंहेन कौरवाणां यशोभृता
Purvamagaskrito gatva dasharnah samare jitah
Panduna narasinhena kauravanam yashobhrita
105.9
ततः सेनामुपादाय पाण्डुर्नानाविधध्वजाम्
प्रभूतहस्त्यश्वरथां पदातिगणसंकुलाम्
Tatah senamupadaya pandurnanavidhadhvajam
Prabhutahastyashvaratham padatiganasankulam
105.10
आगस्कृत्सर्ववीराणां वैरी सर्वमहीभृताम्
गोप्ता मगधराष्ट्रस्य दार्वो राजगृहे हतः
Agaskritsarvaviranam vairi sarvamahibhritam
Gopta magadharashtrasya darvo rajagrihe hatah
105.11
ततः कोशं समादाय वाहनानि बलानि च
पाण्डुना मिथिलां गत्वा विदेहाः समरे जिताः
Tatah kosham samadaya vahanani balani cha
Panduna mithilam gatva videhah samare jitah
105.12
तथा काशिषु सुह्मेषु पुण्ड्रेषु भरतर्षभ
स्वबाहुबलवीर्येण कुरूणामकरोद्यशः
Tatha kashishu suhmeshu pundreshu bharatarshabha
Svabahubalaviryena kurunamakarodyashah
105.13
तं शरौघमहाज्वालमस्त्रार्चिषमरिंदमम्
पाण्डुपावकमासाद्य व्यदह्यन्त नराधिपाः
Tam sharaughamahajvalamastrarchishamarindamam
Pandupavakamasadya vyadahyanta naradhipah
105.14
ते ससेनाः ससेनेन विध्वंसितबला नृपाः
पाण्डुना वशगाः कृत्वा करकर्मसु योजिताः
Te sasenah sasenena vidhvansitabala nripah
Panduna vashagah kritva karakarmasu yojitah
105.15
तेन ते निर्जिताः सर्वे पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः
तमेकं मेनिरे शूरं देवेष्विव पुरंदरम्
Tena te nirjitah sarve prithivyam sarvaparthivah
Tamekam menire shuram deveshviva purandaram
105.16
तं कृताञ्जलयः सर्वे प्रणता वसुधाधिपाः
उपाजग्मुर्धनं गृह्य रत्नानि विविधानि च
Tam kritanjalayah sarve pranata vasudhadhipah
Upajagmurdhanam grihya ratnani vividhani cha
105.17
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्णं रजतं तथा
गोरत्नान्यश्वरत्नानि रथरत्नानि कुञ्जरान्
Manimuktapravalam cha suvarnam rajatam tatha
Goratnanyashvaratnani ratharatnani kunjaran
105.18
खरोष्ट्रमहिषांश्चैव यच्च किंचिदजाविकम्
तत्सर्वं प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिपः
Kharoshtramahishanshchaiva yachcha kinchidajavikam
Tatsarvam pratijagraha raja nagapuradhipah
105.19
तदादाय ययौ पाण्डुः पुनर्मुदितवाहनः
हर्षयिष्यन्स्वराष्ट्राणि पुरं च गजसाह्वयम्
Tadadaya yayau panduh punarmuditavahanah
Harshayishyansvarashtrani puram cha gajasahvayam
105.20
शंतनो राजसिंहस्य भरतस्य च धीमतः
प्रनष्टः कीर्तिजः शब्दः पाण्डुना पुनरुद्धृतः
Shantano rajasinhasya bharatasya cha dhimatah
Pranashtah kirtijah shabdah panduna punaruddhritah
105.21
ये पुरा कुरुराष्ट्राणि जह्रुः कुरुधनानि च
ते नागपुरसिंहेन पाण्डुना करदाः कृताः
Ye pura kururashtrani jahruh kurudhanani cha
Te nagapurasinhena panduna karadah kritah
105.22
इत्यभाषन्त राजानो राजामात्याश्च संगताः
प्रतीतमनसो हृष्टाः पौरजानपदैः सह
Ityabhashanta rajano rajamatyashcha sangatah
Pratitamanaso hrishtah paurajanapadaih saha
105.23
प्रत्युद्ययुस्तं संप्राप्तं सर्वे भीष्मपुरोगमाः
ते नदूरमिवाध्वानं गत्वा नागपुरालयाः
आवृतं ददृशुर्लोकं हृष्टा बहुविधैर्जनैः
Pratyudyayustam sampraptam sarve bhishmapurogamah
Te naduramivadhvanam gatva nagapuralayah
Avritam dadrishurlokam hrishta bahuvidhairjanaih
105.24
नानायानसमानीतै रत्नैरुच्चावचैस्तथा
हस्त्यश्वरथरत्नैश्च गोभिरुष्ट्रैरथाविकैः
नान्तं ददृशुरासाद्य भीष्मेण सह कौरवाः
Nanayanasamanitai ratnairuchchavachaistatha
Hastyashvaratharatnaishcha gobhirushtrairathavikaih
Nantam dadrishurasadya bhishmena saha kauravah
105.25
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ कौसल्यानन्दवर्धनः
यथार्हं मानयामास पौरजानपदानपि
Sobhivadya pituh padau kausalyanandavardhanah
Yatharham manayamasa paurajanapadanapi
105.26
प्रमृद्य परराष्ट्राणि कृतार्थं पुनरागतम्
पुत्रमासाद्य भीष्मस्तु हर्षादश्रूण्यवर्तयत्
Pramridya pararashtrani kritartham punaragatam
Putramasadya bhishmastu harshadashrunyavartayat
105.27
स तूर्यशतसंघानां भेरीणां च महास्वनैः
हर्षयन्सर्वशः पौरान्विवेश गजसाह्वयम्
Sa turyashatasanghanam bherinam cha mahasvanaih
Harshayansarvashah pauranvivesha gajasahvayam