UtshovChapter 18
18.1
अर्जुन उवाच
संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम्।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन।।18.1।।
Arjuna uvacha
Sannyasasya mahabaho tattvamichchhami veditum
Tyagasya cha hrishikesha prithakkeshinishudana
18.2
श्री भगवानुवाच
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः।।18.2।।
Shri bhagavanuvacha
Kamyanam karmanam nyasam sannyasam kavayo viduh
Sarvakarmaphalatyagam prahustyagam vichakshanah
18.3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे।।18.3।।
Tyajyam doshavadityeke karma prahurmanishinah
Yagyadanatapahkarma na tyajyamiti chapare
18.4
निश्चयं श्रृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम।त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः।।18.4।।
Nishchayam shrrinu me tatra tyage bharatasattama, tyago hi purushavyaghra trividhah samprakirtitah
18.5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत्।यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्।।18.5।।
Yagyadanatapahkarma na tyajyam karyameva tat, yagyo danam tapashchaiva pavanani manishinam
18.6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च।कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्िचतं मतमुत्तमम्।।18.6।।
Etanyapi tu karmani sangam tyaktva phalani cha, kartavyaniti me partha nishichatam matamuttamam
18.7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते।मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः।।18.7।।
Niyatasya tu sannyasah karmano nopapadyate, mohattasya parityagastamasah parikirtitah
18.8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत्।स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्।।18.8।।
Duhkhamityeva yatkarma kayakleshabhayattyajet, sa kritva rajasam tyagam naiva tyagaphalam labhet
18.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन।सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः।।18.9।।
Karyamityeva yatkarma niyatam kriyaterjuna, sangam tyaktva phalam chaiva sa tyagah sattviko matah
18.10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते।त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः।।18.10।।
Na dveshtyakushalam karma kushale nanushajjate, tyagi sattvasamavishto medhavi chhinnasanshayah
18.11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः।यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते।।18.11।।
Na hi dehabhrita shakyam tyaktum karmanyasheshatah, yastu karmaphalatyagi sa tyagityabhidhiyate
18.12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्।भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्।।18.12।।
Anishtamishtam mishram cha trividham karmanah phalam, bhavatyatyaginam pretya na tu sannyasinam kvachit
18.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे।सांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्।।18.13।।
Panchaitani mahabaho karanani nibodha me, sankhye kritante proktani siddhaye sarvakarmanam
18.14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम्।विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम्।।18.14।।
Adhishthanam tatha karta karanam cha prithagvidham, vividhashcha prithakcheshta daivam chaivatra panchamam
18.15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः।न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः।।18.15।।
Shariravanmanobhiryatkarma prarabhate narah, nyayyam va viparitam va panchaite tasya hetavah
18.16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः।पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः।।18.16।।
Tatraivam sati kartaramatmanam kevalam tu yah, pashyatyakritabuddhitvanna sa pashyati durmatih
18.17
यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते।हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते।।18.17।।
Yasya nahankrito bhavo buddhiryasya na lipyate, hatvapi sa imanllokanna hanti na nibadhyate
18.18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना।करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः।।18.18।।
Gyanam gyeyam parigyata trividha karmachodana, karanam karma karteti trividhah karmasangrahah
18.19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः।प्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि।।18.19।।
Gyanam karma cha karta cha tridhaiva gunabhedatah, prochyate gunasankhyane yathavachchhrinu tanyapi
18.20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते।अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम्।।18.20।।
Sarvabhuteshu yenaikam bhavamavyayamikshate, avibhaktam vibhakteshu tajgyanam viddhi sattvikam
18.21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान्।वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम्।।18.21।।
Prithaktvena tu yajgyanam nanabhavanprithagvidhan, vetti sarveshu bhuteshu tajgyanam viddhi rajasam
18.22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम्।अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्।।18.22।।
Yattu kritsnavadekasminkarye saktamahaitukam, atattvarthavadalpam cha tattamasamudahritam
18.23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम्।अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते।।18.23।।
Niyatam sangarahitamaragadveshatah kritam, aphalaprepsuna karma yattatsattvikamuchyate
18.24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः।क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्।।18.24।।
Yattu kamepsuna karma sahankarena va punah, kriyate bahulayasam tadrajasamudahritam
18.25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम्।मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते।।18.25।।
Anubandham kshayam hinsamanapekshya cha paurusham, mohadarabhyate karma yattattamasamuchyate
18.26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः।सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते।।18.26।।
Muktasangonahanvadi dhrityutsahasamanvitah, siddhyasiddhyornirvikarah karta sattvika uchyate
18.27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः।हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः।।18.27।।
Ragi karmaphalaprepsurlubdho hinsatmakoshuchih, harshashokanvitah karta rajasah parikirtitah
18.28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः।विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते।।18.28।।
Ayuktah prakritah stabdhah shatho naishkritikolasah, vishadi dirghasutri cha karta tamasa uchyate
18.29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं श्रृणु।प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय।।18.29।।
Buddherbhedam dhriteshchaiva gunatastrividham shrrinu, prochyamanamasheshena prithaktvena dhananjaya
18.30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये।बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी।।18.30।।
Pravrittim cha nivrittim cha karyakarye bhayabhaye, bandham moksham cha ya vetti buddhih sa partha sattviki
18.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च।अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी।।18.31।।
Yaya dharmamadharmam cha karyam chakaryameva cha, ayathavatprajanati buddhih sa partha rajasi
18.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता।सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी।।18.32।।
Adharmam dharmamiti ya manyate tamasavrita, sarvarthanviparitanshcha buddhih sa partha tamasi
18.33
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः।योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी।।18.33।।
Dhritya yaya dharayate manahpranendriyakriyah, yogenavyabhicharinya dhritih sa partha sattviki
18.34
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन।प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी।।18.34।।
Yaya tu dharmakamarthan dhritya dharayaterjuna, prasangena phalakankshi dhritih sa partha rajasi
18.35
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च।न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी।।18.35।।
Yaya svapnam bhayam shokam vishadam madameva cha, na vimunchati durmedha dhritih sa partha tamasi
18.36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं श्रृणु मे भरतर्षभ।अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति।।18.36।।
Sukham tvidanim trividham shrrinu me bharatarshabha, abhyasadramate yatra duhkhantam cha nigachchhati
18.37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम्।तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम्।।18.37।।
Yattadagre vishamiva parinamemritopamam, tatsukham sattvikam proktamatmabuddhiprasadajam
18.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम्।परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम्।।18.38।।
Vishayendriyasanyogadyattadagremritopamam, pariname vishamiva tatsukham rajasam smritam
18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः।निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्।।18.39।।
Yadagre chanubandhe cha sukham mohanamatmanah, nidralasyapramadottham tattamasamudahritam
18.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः।सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्ित्रभिर्गुणैः।।18.40।।
Na tadasti prithivyam va divi deveshu va punah, sattvam prakritijairmuktam yadebhih syatitrabhirgunaih
18.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप।कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः।।18.41।।
Brahmanakshatriyavisham shudranam cha parantapa, karmani pravibhaktani svabhavaprabhavairgunaih
18.42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च।ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्।।18.42।।
Shamo damastapah shaucham kshantirarjavameva cha, gyanam vigyanamastikyam brahmakarma svabhavajam
18.43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम्।दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्।।18.43।।
Shauryam tejo dhritirdakshyam yuddhe chapyapalayanam, danamishvarabhavashcha kshatram karma svabhavajam
18.44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम्।परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्।।18.44।।
Krishigaurakshyavanijyam vaishyakarma svabhavajam, paricharyatmakam karma shudrasyapi svabhavajam
18.45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः।स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु।।18.45।।
Sve sve karmanyabhiratah sansiddhim labhate narah, svakarmaniratah siddhim yatha vindati tachchhrinu
18.46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम्।स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः।।18.46।।
Yatah pravrittirbhutanam yena sarvamidam tatam, svakarmana tamabhyarchya siddhim vindati manavah
18.47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात्।स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्।।18.47।।
Shreyansvadharmo vigunah paradharmatsvanushthitat, svabhavaniyatam karma kurvannapnoti kilbisham
18.48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत्।सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः।।18.48।।
Sahajam karma kaunteya sadoshamapi na tyajet, sarvarambha hi doshena dhumenagnirivavritah
18.49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः।नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति।।18.49।।
Asaktabuddhih sarvatra jitatma vigatasprihah, naishkarmyasiddhim paramam sannyasenadhigachchhati
18.50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे।समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा।।18.50।।
Siddhim prapto yatha brahma tathapnoti nibodha me, samasenaiva kaunteya nishtha gyanasya ya para
18.51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च।शब्दादीन् विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च।।18.51।।
Buddhya vishuddhaya yukto dhrityatmanam niyamya cha, shabdadin vishayanstyaktva ragadveshau vyudasya cha
18.52
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः।ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः।।18.52।।
Viviktasevi laghvashi yatavakkayamanasah, dhyanayogaparo nityam vairagyam samupashritah
18.53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम्।विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते।।18.53।।
Ahankaram balam darpam kamam krodham parigraham, vimuchya nirmamah shanto brahmabhuyaya kalpate
18.54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति।समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्।।18.54।।
Brahmabhutah prasannatma na shochati na kankshati, samah sarveshu bhuteshu madbhaktim labhate param
18.55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः।ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्।।18.55।।
Bhaktya mamabhijanati yavanyashchasmi tattvatah, tato mam tattvato gyatva vishate tadanantaram
18.56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः।मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम्।।18.56।।
Sarvakarmanyapi sada kurvano madvyapashrayah, matprasadadavapnoti shashvatam padamavyayam
18.57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः।बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव।।18.57।।
Chetasa sarvakarmani mayi sannyasya matparah, buddhiyogamupashritya machchittah satatam bhava
18.58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि।अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि।।18.58।।
Machchittah sarvadurgani matprasadattarishyasi, atha chettvamahankaranna shroshyasi vinankshyasi
18.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे।मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति।।18.59।।
Yadahankaramashritya na yotsya iti manyase, mithyaisha vyavasayaste prakritistvam niyokshyati
18.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा।कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत्।।18.60।।
Svabhavajena kaunteya nibaddhah svena karmana, kartum nechchhasi yanmohatkarishyasyavashopi tat
18.61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति।भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया।।18.61।।
Ishvarah sarvabhutanam hriddesherjuna tishthati, bhramayansarvabhutani yantrarudhani mayaya
18.62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत।तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम्।।18.62।।
Tameva sharanam gachchha sarvabhavena bharata, tatprasadatparam shantim sthanam prapsyasi shashvatam
18.63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया।विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु।।18.63।।
Iti te gyanamakhyatam guhyadguhyataram maya, vimrishyaitadasheshena yathechchhasi tatha kuru
18.64
सर्वगुह्यतमं भूयः श्रृणु मे परमं वचः।इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्।।18.64।।
Sarvaguhyatamam bhuyah shrrinu me paramam vachah, ishtosi me dridhamiti tato vakshyami te hitam
18.65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु।मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे।।18.65।।
Manmana bhava madbhakto madyaji mam namaskuru, mamevaishyasi satyam te pratijane priyosi me
18.66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज।अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः।।18.66।।
Sarvadharmanparityajya mamekam sharanam vraja, aham tva sarvapapebhyo mokshayishyami ma shuchah
18.67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन।न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति।।18.67।।
Idam te natapaskaya nabhaktaya kadachana, na chashushrushave vachyam na cha mam yobhyasuyati
18.68
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति।भक्ितं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः।।18.68।।
Ya imam paramam guhyam madbhakteshvabhidhasyati, bhakitam mayi param kritva mamevaishyatyasanshayah
18.69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्िचन्मे प्रियकृत्तमः।भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि।।18.69।।
Na cha tasmanmanushyeshu kashichanme priyakrittamah, bhavita na cha me tasmadanyah priyataro bhuvi
18.70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः।ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः।।18.70।।
Adhyeshyate cha ya imam dharmyam sanvadamavayoh, gyanayagyena tenahamishtah syamiti me matih
18.71
श्रद्धावाननसूयश्च श्रृणुयादपि यो नरः।सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम्।।18.71।।
Shraddhavananasuyashcha shrrinuyadapi yo narah, sopi muktah shubhanllokanprapnuyatpunyakarmanam
18.72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा।कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय।।18.72।।
Kachchidetachchhrutam partha tvayaikagrena chetasa, kachchidagyanasammohah pranashtaste dhananjaya
18.73
अर्जुन उवाचनष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत।स्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव।।18.73।।
Arjuna uvachanashto mohah smritirlabdha tvatprasadanmayachyuta, sthitosmi gatasandehah karishye vachanam tava
18.74
सञ्जय उवाचइत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः।संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्।।18.74।।
Sanjaya uvachaityaham vasudevasya parthasya cha mahatmanah, sanvadamimamashraushamadbhutam romaharshanam
18.75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम्।योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम्।।18.75।।
Vyasaprasadachchhrutavanetadguhyamaham param, yogam yogeshvaratkrishnatsakshatkathayatah svayam
18.76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम्।केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः।।18.76।।
Rajansansmritya sansmritya sanvadamimamadbhutam, keshavarjunayoh punyam hrishyami cha muhurmuhuh
18.77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः।
विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः।।18.77।।
Tachcha sansmritya sansmritya rupamatyadbhutam hareh
Vismayo me mahan rajan hrishyami cha punah punah
18.78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।18.78।
Yatra yogeshvarah krishno yatra partho dhanurdharah
Tatra shrirvijayo bhutirdhruva nitirmatirmama