Sukta 19

19.1

Brahmagavi 1-15 mayobhuh, brahmagavi, anushtup, 2 virat-purastadbribati, 7 uparishtadbrihati

अ॒ति॒मा॒त्रम॑वर्धन्त॒ नोदि॑व॒ दिव॑मस्पृशन्।
भृगुं॑ हिंसि॒त्वा सृञ्ज॑या वैतह॒व्याः परा॑भवन् ॥१॥

Atimatramavardhanta nodiva divamasprishan
Bhrigum hinsitva srinjaya vaitahavyah parabhavan

ये बृ॒हत्सा॑मानमाङ्गिर॒समार्प॑यन् ब्राह्म॒णं जनाः॑ ।
पेत्व॒स्तेषा॑मुभ॒याद॒मवि॑स्तो॒कान्या॑वयत् ॥२॥

Ye brihatsamanamangirasamarpayan brahmanam janah
Petvasteshamubhayadamavistokanyavayat

ये ब्रा॑ह्म॒णं प्र॒त्यष्ठी॑व॒न् ये वा॑स्मिञ्छु॒ल्कमी॑षि॒रे।
अ॒स्नस्ते मध्ये॑ कु॒ल्यायाः॒ केशा॒न् खाद॑न्त आसते ॥३॥

Ye brahmanam pratyashthivan ye vasminchhulkamishire
Asnaste madhye kulyayah keshan khadanta asate

ब्र॒ह्म॒ग॒वी प॒च्यमा॑ना॒ याव॒त् साभि वि॒जङ्ग॑हे ।
तेजो॑ रा॒ष्ट्रस्य॒ निर्ह॑न्ति॒ न वी॒रो जा॑यते॒ वृषा॑ ॥४॥

Brahmagavi pachyamana yavat sabhi vijangahe
Tejo rashtrasya nirhanti na viro jayate vrisha

क्रू॒रम॑स्या आ॒शस॑नं तृ॒ष्टं पि॑शि॒तम॑स्यते ।
क्षी॒रं यद॑स्याः पी॒यते॒ तद् वै पि॒तृषु॒ किल्बि॑षम् ॥५॥

Kruramasya ashasanam trishtam pishitamasyate
Kshiram yadasyah piyate tad vai pitrishu kilbisham

उ॒ग्रो राजा॒ मन्य॑मानो ब्राह्म॒णं यो जिघ॑त्सति ।
परा॑ तत् सि॑च्यते रा॒ष्ट्रं ब्रा॑ह्म॒णो यत्र॑ जी॒यते॑ ॥६॥

Ugro raja manyamano brahmanam yo jighatsati
Para tat sichyate rashtram brahmano yatra jiyate

अ॒ष्टाप॑दी चतुर॒क्षी चतुः॑श्रोत्रा॒ चतु॑र्हनुः ।
द्व्याऽस्या॒ द्विजि॑ह्वा भू॒त्वा सा रा॒ष्ट्रमव॑ धूनुते ब्रह्म॒ज्यस्य॑ ॥७॥

Ashtapadi chaturakshi chatuhshrotra chaturhanuh
Dvyasya dvijihva bhutva sa rashtramava dhunute brahmajyasya

तद् वै रा॒ष्ट्रमा स्र॑वति॒ नावं॑ भि॒न्नामि॑वोद॒कम्।
ब्र॒ह्माणं॒ यत्र॒ हिंस॑न्ति॒ तद् रा॒ष्ट्रं ह॑न्ति दु॒च्छुना॑ ॥८॥

Tad vai rashtrama sravati navam bhinnamivodakam
Brahmanam yatra hinsanti tad rashtram hanti duchchhuna

तं वृ॒क्षा अप॑ सेधन्ति छा॒यां नो॒ मोप॑गा॒ इति॑ ।
यो ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ सद् धन॑म॒भि ना॑रद॒ मन्य॑ते ॥९॥

Tam vriksha apa sedhanti chhayam no mopaga iti
Yo brahmanasya sad dhanamabhi narada manyate

वि॒षमे॒तद् दे॒वकृ॑तं॒ राजा॒ वरु॑णोऽब्रवीत्।
न ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गां ज॒ग्ध्वा रा॒ष्ट्रे जा॑गार॒ कश्च॒न ॥१०॥

Vishametad devakritam raja varunobravit
Na brahmanasya gam jagdhva rashtre jagara kashchana

नवै॒व ता न॑व॒तयो॒ या भूमि॒र्व्यऽधूनुत ।
प्र॒जां हिं॑सि॒त्वा ब्राह्म॑णीमसंभ॒व्यं परा॑भवन् ॥११॥

Navaiva ta navatayo ya bhumirvyadhunuta
Prajam hinsitva brahmanimasambhavyam parabhavan

यां मृ॒ताया॑नुब॒ध्नन्ति॑ कू॒द्यंऽ पद॒योप॑नीम्।
तद् वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा उ॑प॒स्तर॑णमब्रुवन् ॥१२॥

Yam mritayanubadhnanti kudyan padayopanim
Tad vai brahmajya te deva upastaranamabruvan

अश्रू॑णि॒ कृप॑मानस्य॒ यानि॑ जी॒तस्य॑ वावृ॒तुः ।
तं वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा अ॒पां भा॒गम॑धारयन् ॥१३॥

Ashruni kripamanasya yani jitasya vavrituh
Tam vai brahmajya te deva apam bhagamadharayan

येन॑ मृ॒तं स्न॒पय॑न्ति॒ श्मश्रू॑णि॒ येनोन्दते॑ ।
तं वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा अ॒पां भा॒गम॑धारयन् ॥१४॥

Yena mritam snapayanti shmashruni yenondate
Tam vai brahmajya te deva apam bhagamadharayan

न व॒र्षं मै॑त्रावरु॒णं ब्र॑ह्म॒ज्यम॒भि व॑र्षति ।
नास्मै॒ समि॑तिः कल्पते॒ न मि॒त्रं न॑यते॒ वश॑म् ॥१५॥

Na varsham maitravarunam brahmajyamabhi varshati
Nasmai samitih kalpate na mitram nayate vasham