Sukta 5

5.1

Brahmagavi, 1-72 (kashyapah?) atharvacharyah, brahmagavi, (sapta paryayah) (1-6) 1 prajapatyanushtup, 2, 6 bhurik samyanushtup, 3 chatushpada svaradushnik, 4 asuryanushtup, 5 samni panktih

श्रमे॑ण॒ तप॑सा सृ॒ष्टा ब्रह्म॑णा वि॒त्तर्ते श्रि॒ता ॥१॥

Shramena tapasa srishta brahmana vittarte shrita

5.2

स॒त्येनावृ॑ता श्रि॒या प्रावृ॑ता॒ यश॑सा॒ परी॑वृता ॥२॥

Satyenavrita shriya pravrita yashasa parivrita

5.3

स्व॒धया॒ परि॑हिता श्र॒द्धया॒ पर्यू॑ढा दी॒क्षया॑ गु॒प्ता य॒ज्ञे प्रति॑ष्ठिता लो॒को नि॒धन॑म् ॥३॥

Svadhaya parihita shraddhaya paryudha dikshaya gupta yagye pratishthita loko nidhanam

5.4

ब्रह्म॑ पदवा॒यं ब्रा॑ह्म॒णोऽधि॑पतिः ॥४॥

Brahma padavayam brahmanodhipatih

5.5

तामा॒ददा॑नस्य ब्रह्मग॒वीं जि॑न॒तो ब्रा॑ह्म॒णं क्ष॒त्रिय॑स्य ॥५॥

Tamadadanasya brahmagavim jinato brahmanam kshatriyasya

5.6

अप॑ क्रामति सू॒नृता॑ वी॒र्यं॑१ पुण्या॑ ल॒क्ष्मीः ॥६॥

Apa kramati sunrita viryan1 punya lakshmih

5.7

(2)
(७-११) ७-९ आर्च्यनुष्टुप् (७ भुरिक्), १० उष्णिक्, (७-१७ एकपदा), ११ आर्ची निचृत्पङ्क्तिः।
ओज॑श्च॒ तेज॑श्च॒ सह॑श्च॒ बलं॑ च॒ वाक् चे॑न्द्रि॒यं च॒ श्रीश्च॒ धर्म॑श्च ॥७॥

(2)
(7-11) 7-9 archyanushtup (7 bhurik), 10 ushnik, (7-17 ekapada), 11 archi nichritpanktih
Ojashcha tejashcha sahashcha balam cha vak chendriyam cha shrishcha dharmashcha

5.8

ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ रा॒ष्ट्रं च॒ विश॑श्च॒ त्विषि॑श्च॒ यश॑श्च॒ वर्च॑श्च॒ द्रवि॑णं च ॥८॥

Brahma cha kshatram cha rashtram cha vishashcha tvishishcha yashashcha varchashcha dravinam cha

5.9

आयु॑श्च रू॒पं च॒ नाम॑ च की॒र्तिश्च॑ प्रा॒णश्चा॑पा॒नश्च॒ चक्षु॑श्च॒ श्रोत्रं॑ च ॥९॥

Ayushcha rupam cha nama cha kirtishcha pranashchapanashcha chakshushcha shrotram cha

5.10

पय॑श्च॒ रस॒श्चान्नं॑ चा॒न्नाद्यं॑ च॒र्तं च॑ स॒त्यं चे॒ष्टं च॑ पू॒र्तं च॑ प्र॒जा च॑ प॒शव॑श्च ॥१०॥

Payashcha rasashchannam channadyam chartam cha satyam cheshtam cha purtam cha praja cha pashavashcha

5.11

तानि॒ सर्वा॒ण्यप॑ क्रामन्ति ब्रह्मग॒वीमा॒ददा॑नस्य जिन॒तो ब्रा॑ह्म॒णं क्ष॒त्रिय॑स्य ॥११॥

Tani sarvanyapa kramanti brahmagavimadadanasya jinato brahmanam kshatriyasya

(3)
(१२-२७) १२ विराड् विषमा गायत्री, १३ आसुर्यनुष्टुप्, १४, २५ साम्नी उष्णिक्, १५ गायत्री, १६-१७,
१९-२० प्राजापत्याऽनुष्टुप्, १८ याजुषी जगती, २१,२५ साम्न्यनुष्टुप्, २२ साम्नी बृहती, २३ याजुषी त्रिष्टुप्,
२४ आसुरी गायत्री, २७ आर्च्युष्णिक्।
सैषा भी॒मा ब्र॑ह्मग॒व्य॑१घवि॑षा सा॒क्षात् कृ॒त्या कूल्ब॑ज॒मावृ॑ता ॥१२॥

(3)
(12-27) 12 virad vishama gayatri, 13 asuryanushtup, 14, 25 samni ushnik, 15 gayatri, 16-17
19-20 prajapatyanushtup, 18 yajushi jagati, 21, 25 samnyanushtup, 22 samni brihati, 23 yajushi trishtup
24 asuri gayatri, 27 archyushnik
Saisha bhima brahmagavya1ghavisha sakshat kritya kulbajamavrita

5.13

सर्वा॑ण्यस्यां घो॒राणि॒ सर्वे॑ च मृ॒त्यवः॑ ॥१३॥

Sarvanyasyam ghorani sarve cha mrityavah

5.14

सर्वा॑ण्यस्यां क्रू॒राणि॒ सर्वे॑ पुरुषव॒धाः ॥१४॥

Sarvanyasyam krurani sarve purushavadhah

5.15

सा ब्र॑ह्म॒ज्यं दे॑वपी॒युं ब्र॑ह्मग॒व्याऽदी॒यमा॑ना मृ॒त्योः पद्वी॑श॒ आ द्य॑ति ॥१५॥

Sa brahmajyam devapiyum brahmagavyadiyamana mrityoh padvisha a dyati

5.16

मे॒निः श॒तव॑धा॒ हि सा ब्र॑ह्म॒ज्यस्य॒ क्षिति॒र्हि सा ॥१६॥

Menih shatavadha hi sa brahmajyasya kshitirhi sa

5.17

तस्मा॒द् वै ब्रा॑ह्म॒णानां॒ गौर्दु॑रा॒धर्षा॑ विजान॒ता ॥१७॥

Tasmad vai brahmananam gaurduradharsha vijanata

5.18

वज्रो॒ धाव॑न्ती वैश्वान॒र उद्वी॑ता ॥१८॥

Vajro dhavanti vaishvanara udvita

5.19

हे॒तिः श॒फानु॑त्खि॒दन्ती॑ महादे॒वो॒३ऽपेक्ष॑माणा ॥१९॥

Hetih shaphanutkhidanti mahadevo3pekshamana

5.20

क्षु॒रप॑वि॒रीक्ष॑माणा॒ वाश्य॑माना॒भि स्फू॑र्जति ॥२०॥

Kshurapavirikshamana vashyamanabhi sphurjati

5.21

मृ॒त्युर्हि॑ङ्कृण्व॒त्यु॑१ग्रो दे॒वः पुच्छं॑ प॒र्यस्य॑न्ती ॥२१॥

Mrityurhinkrinvatyu1gro devah puchchham paryasyanti

5.22

स॒र्व॒ज्या॒निः कर्णौ॑ वरीव॒र्जय॑न्ती राजय॒क्ष्मो मेह॑न्ती ॥२२॥

Sarvajyanih karnau varivarjayanti rajayakshmo mehanti

5.23

मे॒निर्दु॒ह्यमा॑ना शीर्ष॒क्तिर्दु॒ग्धा ॥२३॥

Menirduhyamana shirshaktirdugdha

5.24

से॒दिरु॑प॒तिष्ठ॑न्ती मिथोयो॒धः परा॑मृष्टा ॥२४॥

Sedirupatishthanti mithoyodhah paramrishta

5.25

श॒र॒व्या॒३ मुखे॑ऽपिन॒ह्यमा॑न॒ ऋति॑र्ह॒न्यमा॑ना ॥२५॥

Sharavya3 mukhepinahyamana ritirhanyamana

5.26

अ॒घवि॑षा नि॒पत॑न्ती॒ तमो॒ निप॑तिता ॥२६॥

Aghavisha nipatanti tamo nipatita

5.27

अ॒नु॒गच्छ॑न्ती प्रा॒णानुप॑ दासयति ब्रह्मग॒वी ब्र॑ह्म॒ज्यस्य॑ ॥२७॥

Anugachchhanti prananupa dasayati brahmagavi brahmajyasya

5.28

(4)
(२८-३८) आसुरी गायत्री, २९, ३७ आसुर्यनुष्टुप्, ३० साम्न्यनुष्टुप्, ३१ याजषी त्रिष्टुप्, ३२ साम्नी गायत्री,
३३-३४ साम्नी बृहती, ३५ भुरिक्साम्न्यनुष्टुप्, ३६ साम्न्युष्णिक्, ३८ प्रतिष्ठा गायत्री।
वैरं॑ विकृ॒त्यमा॑ना॒ पौत्रा॑द्यं विभा॒ज्यमा॑ना ॥२८॥

(4)
(28-38) asuri gayatri, 29, 37 asuryanushtup, 30 samnyanushtup, 31 yajashi trishtup, 32 samni gayatri
33-34 samni brihati, 35 bhuriksamnyanushtup, 36 samnyushnik, 38 pratishtha gayatri
Vairam vikrityamana pautradyam vibhajyamana

5.29

दे॒व॒हे॒तिर्ह्रि॒यमा॑णा॒ व्यृद्धिर्हृ॒ता ॥२९॥

Devahetirhriyamana vyriddhirhrita

5.30

पा॒प्माधि॑धी॒यमा॑ना॒ पारु॑ष्यमवधी॒यमाना ॥३०॥

Papmadhidhiyamana parushyamavadhiyamana

5.31

वि॒षं प्र॒यस्य॑न्ती त॒क्मा प्रय॑स्ता ॥३१॥

Visham prayasyanti takma prayasta

5.32

अ॒घं प॒च्यमा॑ना दु॒ष्वप्न्यं॑ प॒क्वा ॥३२॥

Agham pachyamana dushvapnyam pakva

5.33

मू॒ल॒बर्ह॑णी पर्याक्रि॒यमा॑णा॒ क्षितिः॑ प॒र्याकृ॑ता ॥३३॥

Mulabarhani paryakriyamana kshitih paryakrita

5.34

असं॑ज्ञा ग॒न्धेन॒ शुगु॑द्ध्रि॒यमा॑णाशीवि॒ष उद्धृ॑ता ॥३४॥

Asangya gandhena shuguddhriyamanashivisha uddhrita

5.35

अभू॑तिरुपह्रि॒यमा॑णा॒ परा॑भूति॒रुप॑हृता ॥३५॥

Abhutirupahriyamana parabhutirupahrita

5.36

श॒र्व क्रु॒द्धः पि॒श्यमा॑ना॒ शिमि॑दा पिशि॒ता ॥३६॥

Sharva kruddhah pishyamana shimida pishita

5.37

अव॑र्तिर॒श्यमा॑ना॒ निरृ॑तिरशि॒ता ॥३७॥

Avartirashyamana nirritirashita

5.38

अ॒शि॒ता लो॒काच्छि॑नत्ति ब्रह्मग॒वी ब्र॑ह्म॒ज्यम॒स्माच्चा॒मुष्मा॑च्च ॥३८॥

Ashita lokachchhinatti brahmagavi brahmajyamasmachchamushmachcha

5.39

(5)
(३९-४६) ३९ साम्नी पङ्क्तिः, ४० याजुष्यनुष्टुप्, ४१, ४६ भुरिक् साम्न्यनुष्टुप्, ४२ आसुरी बृहती,
४३ साम्नी बृहती, ४४ पिपीलिकमध्याऽनुष्टुप्, ४५ आर्ची बृहती।
तस्या॑ आ॒हन॑नं कृ॒त्या मे॒निरा॒शस॑नं वल॒ग ऊब॑ध्यम् ॥३९॥

(5)
(39-46) 39 samni panktih, 40 yajushyanushtup, 41, 46 bhurik samnyanushtup, 42 asuri brihati
43 samni brihati, 44 pipilikamadhyanushtup, 45 archi brihati
Tasya ahananam kritya menirashasanam valaga ubadhyam

5.40

अ॒स्व॒गता॒ परि॑ह्णुता ॥४०॥

Asvagata parihnuta

5.41

अ॒ग्निः क्र॒व्याद् भू॒त्वा ब्र॑ह्मग॒वी ब्र॑ह्म॒ज्यं प्र॒विश्या॑त्ति ॥४१॥

Agnih kravyad bhutva brahmagavi brahmajyam pravishyatti

5.42

सर्वा॒स्याङ्गा॒ पर्वा॒ मूला॑नि वृश्चति ॥४२॥

Sarvasyanga parva mulani vrishchati

5.43

छि॒नत्त्य॑स्य पितृब॒न्धु परा॑ भावयति मातृब॒न्धु ॥४३॥

Chhinattyasya pitribandhu para bhavayati matribandhu

5.44

वि॒वा॒हां ज्ञा॒तीन्त्सर्वा॒नपि॑ क्षापयति ब्रह्मग॒वी ब्र॑ह्म॒ज्यस्य॑ क्ष॒त्रिये॒णापु॑नर्दीयमाना ॥४४॥

Vivaham gyatintsarvanapi kshapayati brahmagavi brahmajyasya kshatriyenapunardiyamana

5.45

अ॒वा॒स्तुमे॑न॒मस्व॑ग॒मप्र॑जसं करोत्यपरापर॒णो भ॑वति क्षी॒यते॑ ॥४५॥

Avastumenamasvagamaprajasam karotyaparaparano bhavati kshiyate

5.46

य ए॒वं वि॒दुषो॑ ब्राह्म॒णस्य॑ क्ष॒त्रियो॒ गामा॑द॒त्ते ॥४६॥

Ya evam vidusho brahmanasya kshatriyo gamadatte

5.47

(6)
(४७-६१) ४७, ४९, ५१-५३, ५७-५९, ६१ प्राजापत्याऽनुष्टुप्, ४८ आर्च्यनुष्टुप्, ५० साम्नी बृहती,
५४-५५ प्राजापत्योष्णिक्, ५६ आसुरी गायत्री, ६० गायत्री।
क्षि॒प्रं वै तस्या॒हन॑ने॒ गृध्राः॑ कुर्वत ऐल॒बम् ॥४७॥

(6)
(47-61) 47, 49, 51-53, 57-59, 61 prajapatyanushtup, 48 archyanushtup, 50 samni brihati
54-55 prajapatyoshnik, 56 asuri gayatri, 60 gayatri
Kshipram vai tasyahanane gridhrah kurvata ailabam

5.48

क्षि॒प्रं वै तस्या॒दह॑नं॒ परि॑ नृत्यन्ति के॒शनी॑राघ्ना॒नाः पा॒णिनोर॑सि कुर्वा॒णाः पा॒पमै॑ल॒बम् ॥४८॥

Kshipram vai tasyadahanam pari nrityanti keshaniraghnanah paninorasi kurvanah papamailabam

5.49

क्षि॒प्रं वै तस्य॒ वास्तु॑षु॒ वृकाः॑ कुर्वत ऐल॒बम् ॥४९॥

Kshipram vai tasya vastushu vrikah kurvata ailabam

5.50

क्षि॒प्रं वै तस्य॑ पृच्छन्ति॒ यत् तदासी॑३दि॒दं नु ता३दिति॑ ॥५०॥

Kshipram vai tasya prichchhanti yat tadasi3didam nu ta3diti

5.51

छि॒न्ध्या च्छि॑न्धि॒ प्र छि॒न्ध्यपि॑ क्षापय क्षा॒पय॑ ॥५१॥

Chhindhya chchhindhi pra chhindhyapi kshapaya kshapaya

5.52

आ॒ददा॑नमाङ्गिरसि ब्रह्म॒ज्यमुप॑ दासय ॥५२॥

Adadanamangirasi brahmajyamupa dasaya

5.53

वै॒श्व॒दे॒वी ह्यु॑१च्यसे॑ कृ॒त्या कूल्ब॑ज॒मावृ॑ता ॥५३॥

Vaishvadevi hyu1chyase kritya kulbajamavrita

5.54

ओष॑न्ती स॒मोष॑न्ती॒ ब्रह्म॑णो॒ वज्रः॑ ॥५४॥

Oshanti samoshanti brahmano vajrah

5.55

क्षु॒रप॑विर्मृ॒त्युर्भू॒त्वा वि धा॑व॒ त्वम् ॥५५॥

Kshurapavirmrityurbhutva vi dhava tvam

5.56

आ द॑त्से जिन॒तां वर्च॑ इ॒ष्टं पू॒र्तं चा॒शिषः॑ ॥५६॥

A datse jinatam varcha ishtam purtam chashishah

5.57

आ॒दाय॑ जी॒तं जी॒ताय॑ लो॒के॒३ऽमुष्मि॒न् प्र य॑च्छसि ॥५७॥

Adaya jitam jitaya loke3mushmin pra yachchhasi

5.58

अघ्न्ये॑ पद॒वीर्भ॑व ब्राह्म॒णस्या॒भिश॑स्त्या ॥५८॥

Aghnye padavirbhava brahmanasyabhishastya

5.59

मे॒निः श॑र॒व्याऽ भवा॒घाद॒घवि॑षा भव ॥५९॥

Menih sharavya bhavaghadaghavisha bhava

5.60

अघ्न्ये॒ प्र शिरो॑ जहि ब्रह्म॒ज्यस्य॑ कृ॒ताग॑सो देवपी॒योर॑रा॒धसः॑ ॥६०॥

Aghnye pra shiro jahi brahmajyasya kritagaso devapiyoraradhasah

5.61

त्वया॒ प्रमू॑र्णं मृदि॒तम॒ग्निर्द॑हतु दु॒श्चित॑म् ॥६१॥

Tvaya pramurnam mriditamagnirdahatu dushchitam

5.62

(7)
(६२-७३) ६२-६४, ६६,६८-७० प्राजापत्याऽनुष्टुप्, ६५ गायत्री, ६७ प्राजापत्या गायत्री, ७१ आसुरी पङ्क्तिः,
७२ प्राजापत्या त्रिष्टुप् ७३ आसुर्युष्णिक्।
वृ॒श्च प्र वृ॑श्च॒ सं वृ॑श्च॒ दह॒ प्र द॑ह॒ सं द॑ह ॥६२॥

(7)
(62-73) 62-64, 66, 68-70 prajapatyanushtup, 65 gayatri, 67 prajapatya gayatri, 71 asuri panktih
72 prajapatya trishtup 73 asuryushnik
Vrishcha pra vrishcha sam vrishcha daha pra daha sam daha