अध्याय 19

19.1

सूत उवाच
ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभात उदिते रवौ
कद्रूश्च विनता चैव भगिन्यौ ते तपोधन

अमर्षिते सुसंरब्धे दास्ये कृतपणे तदा
जग्मतुस्तुरगं द्रष्टुमुच्चैःश्रवसमन्तिकात्

ददृशाते तदा तत्र समुद्रं निधिमम्भसाम्
तिमिंगिलझषाकीर्णं मकरैरावृतं तथा

सत्त्वैश्च बहुसाहस्रैर्नानारूपैः समावृतम्
उग्रैर्नित्यमनाधृष्यं कूर्मग्राहसमाकुलम्

आकरं सर्वरत्नानामालयं वरुणस्य च
नागानामालयं रम्यमुत्तमं सरितां पतिम्

पातालज्वलनावासमसुराणां च बन्धनम्
भयंकरं च सत्त्वानां पयसां निधिमर्णवम्

शुभं दिव्यममर्त्यानाममृतस्याकरं परम्
अप्रमेयमचिन्त्यं च सुपुण्यजलमद्भुतम्

घोरं जलचरारावरौद्रं भैरवनिस्वनम्
गम्भीरावर्तकलिलं सर्वभूतभयंकरम्

वेलादोलानिलचलं क्षोभोद्वेगसमुत्थितम्
वीचीहस्तैः प्रचलितैर्नृत्यन्तमिव सर्वशः

चन्द्रवृद्धिक्षयवशादुद्वृत्तोर्मिदुरासदम्
पाञ्चजन्यस्य जननं रत्नाकरमनुत्तमम्

गां विन्दता भगवता गोविन्देनामितौजसा
वराहरूपिणा चान्तर्विक्षोभितजलाविलम्

ब्रह्मर्षिणा च तपता वर्षाणां शतमत्रिणा
अनासादितगाधं च पातालतलमव्ययम्

अध्यात्मयोगनिद्रां च पद्मनाभस्य सेवतः
युगादिकालशयनं विष्णोरमिततेजसः

वडवामुखदीप्ताग्नेस्तोयहव्यप्रदं शुभम्
अगाधपारं विस्तीर्णमप्रमेयं सरित्पतिम्

महानदीभिर्बह्वीभिः स्पर्धयेव सहस्रशः
अभिसार्यमाणमनिशं ददृशाते महार्णवम्

गम्भीरं तिमिमकरोग्रसंकुलं तं; गर्जन्तं जलचररावरौद्रनादैः
विस्तीर्णं ददृशतुरम्बरप्रकाशं; तेऽगाधं निधिमुरुमम्भसामनन्तम्

इत्येवं झषमकरोर्मिसंकुलं तं; गम्भीरं विकसितमम्बरप्रकाशम्
पातालज्वलनशिखाविदीपितं तं; पश्यन्त्यौ द्रुतमभिपेततुस्तदानीम्