UtshovSarga 4
4.1
स निर्जत्य पुरीम् लण्का श्रेष्ठाम् ताम् कामरूपिणीम् ।
विक्रमेण महातेजा हनुमान् कपिसत्तमः ॥५-४-१॥
Sa nirjatya purim lanka shreshtham tam kamarupinim
Vikramena mahateja hanuman kapisattamah
4.2
अद्वारेण मःआतेजा हौमान् कपिसत्तमः ।
प्रविश्य नगरीम् लङ्काम् कपिराजहितम्करः ॥५-४-२॥
Advarena mahateja hauman kapisattamah
Pravishya nagarim lankam kapirajahitamkarah
4.3
चक्रेणाऽथ पदम् सव्यम् शत्रूणाम् स तु मूर्धनि ।
प्रविष्टः सत्त्वसंपन्नो विशायाम् मारुतात्मजः ॥५-४-३॥
Chakrenatha padam savyam shatrunam sa tu murdhani
Pravishtah sattvasampanno vishayam marutatmajah
4.4
स महापथमास्थाय मुक्तापुष्पविराजितम् ।
ततस्तु ताम् पुरीम् लङ्काम् रम्यामभिययौ कपिः ॥५-४-४॥
Sa mahapathamasthaya muktapushpavirajitam
Tatastu tam purim lankam ramyamabhiyayau kapih
4.5
हसित उद्घुष्ट निनदैः तूर्य घोष पुरः सरैः ।
वज्र अन्कुश निकाशैः च वज्र जाल विभूषितैः ॥५-४-५॥
Hasita udghushta ninadaih turya ghosha purah saraih
Vajra ankusha nikashaih cha vajra jala vibhushitaih
4.6
गृह मेधैः पुरी रम्या बभासे द्यौः इव अम्बुदैः ।
प्रजज्वाल तदा लन्का रक्षः गण गृहैः शुभैः ॥५-४-६॥
Griha medhaih puri ramya babhase dyauh iva ambudaih
Prajajvala tada lanka rakshah gana grihaih shubhaih
4.7
सित अभ्र सदृशैः चित्रैः पद्म स्वस्तिक सम्स्थितैः ।
वर्धमान गृहैः च अपि सर्वतः सुविभाषितैः ॥५-४-७॥
Sita abhra sadrishaih chitraih padma svastika samsthitaih
Vardhamana grihaih cha api sarvatah suvibhashitaih
4.8
ताम् चित्र माल्य आभरणाम् कपि राज हितम् करः ।
राघव अर्थम् चरन् श्रीमान् ददर्श च ननन्द च ॥५-४-८॥
Tam chitra malya abharanam kapi raja hitam karah
Raghava artham charan shriman dadarsha cha nananda cha
4.9
भवनाद्भवनं गच्छ्न् ददर्श पवनात्मजः ।
विविधाकृतिरूपाणि भवनानि ततस्ततः ॥५-४-९॥
Bhavanadbhavanam gachchhn dadarsha pavanatmajah
Vividhakritirupani bhavanani tatastatah
4.10
शुश्राव मधुरम् गीतम् त्रि स्थान स्वर भूषितम् ।
स्त्रीणाम् मद समृद्धानाम् दिवि च अप्सरसाम् इव ॥५-४-१०॥
Shushrava madhuram gitam tri sthana svara bhushitam
Strinam mada samriddhanam divi cha apsarasam iva
4.11
शुश्राव कान्ची निनदम् नूपुराणाम् च निह्स्वनम् ।
सोपान निनदामः चैव भवनेषु महात्मनम् ॥५-४-११॥
Shushrava kanchi ninadam nupuranam cha nihsvanam
Sopana ninadamah chaiva bhavaneshu mahatmanam
4.12
आस्फोटित निनादामः च क्ष्वेडितामः च ततः ततः ।
शुश्राव जपताम् तत्र मन्त्रन् रक्षोगृहेषु वै ॥५-४-१२॥
Asphotita ninadamah cha kshveditamah cha tatah tatah
Shushrava japatam tatra mantran rakshogriheshu vai
4.13
स्वाध्याय निरतामः चैव यातु धानान् ददर्श सः ।
रावण स्तव सम्युक्तान् गर्जतः राक्षसान् अपि ॥५-४-१३॥
Svadhyaya niratamah chaiva yatu dhanan dadarsha sah
Ravana stava samyuktan garjatah rakshasan api
4.14
राज मार्गम् समावृत्य स्थितम् रक्षः बलम् महत् ।
ददर्श मध्यमे गुल्मे राक्षसस्य चरान् बहून् ॥५-४-१४॥
Raja margam samavritya sthitam rakshah balam mahat
Dadarsha madhyame gulme rakshasasya charan bahun
4.15
दीक्षितान् जटिलान् मुण्डान् गः अजिन अम्बर वाससः ।
दर्भ मुष्टि प्रहरणान् अग्नि कुण्ड आयुधामः तथा ॥५-४-१५॥
Dikshitan jatilan mundan gah ajina ambara vasasah
Darbha mushti praharanan agni kunda ayudhamah tatha
4.16
कूट मुद्गर पाणीमः च दण्ड आयुध धरान् अपि ।
एक अक्ष अनेक कर्णामः च चलल् लम्ब पयः धरान् ॥५-४-१६॥
Kuta mudgara panimah cha danda ayudha dharan api
Eka aksha aneka karnamah cha chalal lamba payah dharan
4.17
करालान् भुग्न वक्त्रामः च विकटान् वामनामः तथा ।
धन्विनः खड्गिनः चैव शतघ्नी मुसल आयुधान् ॥५-४-१७॥
Karalan bhugna vaktramah cha vikatan vamanamah tatha
Dhanvinah khadginah chaiva shataghni musala ayudhan
4.18
परिघ उत्तम हस्तामः च विचित्र कवच उज्ज्वलान् ।
नातिस्थूलान् नातिकृशान् नातिदीर्घ अतिह्रस्वकान् ॥५-४-१८॥
Parigha uttama hastamah cha vichitra kavacha ujjvalan
Natisthulan natikrishan natidirgha atihrasvakan
4.19
नातिगौरान्नातिकृष्णान्नातिकुब्जान्न वामनान् ।
विरूपान् बहु रूपामः च सुरूपामः च सुवर्चसः ॥५-४-१९॥
Natigaurannatikrishnannatikubjanna vamanan
Virupan bahu rupamah cha surupamah cha suvarchasah
4.20
ध्वजीन् पताकिनश्चैव ददर्श विविधायुधान् ।
शक्ति वृक्ष आयुधामः चैव पट्टिश अशनि धारिणः ॥५-४-२०॥
Dhvajin patakinashchaiva dadarsha vividhayudhan
Shakti vriksha ayudhamah chaiva pattisha ashani dharinah
4.21
क्षेपणी पाश हस्तामः च ददर्श स महा कपिः ।
स्रग्विणः त्व् अनुलिप्तामः च वर आभरण भूषितान् ॥५-४-२१॥
Kshepani pasha hastamah cha dadarsha sa maha kapih
Sragvinah tv anuliptamah cha vara abharana bhushitan
4.22
नानावेषसमायुक्तान्यथास्वैरगतान् बहून् ।
तीक्ष्ण शूल धरामः चैव वज्रिणः च महा बलान् ॥५-४-२२॥
Nanaveshasamayuktanyathasvairagatan bahun
Tikshna shula dharamah chaiva vajrinah cha maha balan
4.23
शत साहस्रम् अव्यग्रम् आरक्षम् मध्यमम् कपिः ।
रक्षोधिपतिनिर्दिष्टम् ददर्शान्तःपुराग्रतः ॥५-४-२३॥
Shata sahasram avyagram araksham madhyamam kapih
Rakshodhipatinirdishtam dadarshantahpuragratah
4.24
स तदा तद्गृहम् दृष्ट्वा महाहाटकतोरणम् ।
राक्षसेन्द्रस्य विख्यातमद्रिमूर्ध्नि प्रतिष्ठितम् ॥५-४-२४॥
Sa tada tadgriham drishtva mahahatakatoranam
Rakshasendrasya vikhyatamadrimurdhni pratishthitam
4.25
पुण्डरीकावतम्साभिः परिखाभिरलम्कृतम् ।
प्राकार आवृतम् अत्यन्तम् ददर्श स महा कपिः ॥५-४-२५॥
Pundarikavatamsabhih parikhabhiralamkritam
Prakara avritam atyantam dadarsha sa maha kapih
4.26
त्रिविष्टप निभम् दिव्यम् दिव्य नाद विनादितम् ।
वाजि हेषित सम्घुष्टम् नादितम् भूषणैः तथा ॥५-४-२६॥
Trivishtapa nibham divyam divya nada vinaditam
Vaji heshita samghushtam naditam bhushanaih tatha
4.27
रथैः यानैः विमानैः च तथा गज हयैः शुभैः ।
वारणैः च चतुः दन्तैः श्वेत अभ्र निचय उपमैः ॥५-४-२७॥
Rathaih yanaih vimanaih cha tatha gaja hayaih shubhaih
Varanaih cha chatuh dantaih shveta abhra nichaya upamaih
4.28
भूषितम् रुचिर द्वारम् मत्तैः च मृग पक्षिभिः ।
राक्षस अधिपतेः गुप्तम् आविवेश गृहम् कपिः ॥५-४-२८॥
Bhushitam ruchira dvaram mattaih cha mriga pakshibhih
Rakshasa adhipateh guptam avivesha griham kapih
4.29
सहेमजाम्बूनदचक्रवाLअम् ।
महार्ह मुक्तामणिभूषितान्तम् ।परार्थ्यकालागुरुचन्दनाक्तं ।स रावणान्तःपुरमाविवेश ॥५-४-२९॥
SahemajambunadachakravaLam
Maharha muktamanibhushitantam, pararthyakalaguruchandanaktam, sa ravanantahpuramavivesha
4.30
॥ इति रामायने सुन्दरकाण्डे चतुर्थः सर्गः ॥
, Iti ramayane sundarakande chaturthah sargah