UtshovSarga 119
119.1
अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् ।
पर्य्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्याघ्राय मैथिलीम् ॥ २.११९.१॥
Anasuya tu dharmagya shrutva tam mahatim katham
Paryyashvajata bahubhyam shirasyaghraya maithilim
119.2
व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया ।
यथा स्वयम्वरं वृत्तं तत्सर्वं हि श्रुतं मया ।रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि ॥ २.११९.२॥
Vyaktaksharapadam chitram bhashitam madhuram tvaya
Yatha svayamvaram vrittam tatsarvam hi shrutam maya, rame ham kathaya te tu dridham madhurabhashini
119.3
रविरस्तं गतः श्रीमानुपोह्य रजनीं शिवाम् ।
दिवसं प्रतिकीर्णानामाहारार्थं पतत्ित्रणाम् ।सन्ध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥ २.११९.३॥
Ravirastam gatah shrimanupohya rajanim shivam
Divasam pratikirnanamaharartham patatitranam, sandhyakale nilinanam nidrartham shruyate dhvanih
119.4
एते चाप्यभिषेकार्द्रा मुनयः कलशोद्यताः ।
सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥ २.११९.४॥
Ete chapyabhishekardra munayah kalashodyatah
Sahita upavartante salilaplutavalkalah
119.5
ऋषीणामग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम् ।
कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥ २.११९.५॥
Rishinamagnihotreshu huteshu vidhipurvakam
Kapotangaruno dhumo drishyate pavanoddhatah
119.6
अल्पपर्णाहि तरवो घनीभूताः समन्ततः ।
विप्रकृष्टेपि देशे ऽस्मिन्न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥ २.११९.६॥
Alpaparnahi taravo ghanibhutah samantatah
Viprakrishtepi deshe sminna prakashanti vai dishah
119.7
रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः ।
तपोवनमृगा ह्येते वेदितीर्थेषु शेरते ॥ २.११९.७॥
Rajanicharasattvani pracharanti samantatah
Tapovanamriga hyete veditirtheshu sherate
119.8
सम्प्रवृद्धा निशा सीते नक्षत्रसमलङ्कृता ।
जोत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥ २.११९.८॥
Sampravriddha nisha site nakshatrasamalankrita
Jotsnapravaranashchandro drishyate bhyudito mbare
119.9
गम्यतामनुजानामि रामस्यानुचरी भव ।
कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥ २.११९.९॥
Gamyatamanujanami ramasyanuchari bhava
Kathayantya hi madhuram tvayaham paritoshita
119.10
अलङ्कुरु च तावत्त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि ।
प्रीतिं जनय मे वत्से दिव्यालङ्कारशोभिता ॥ २.११९.१०॥
Alankuru cha tavattvam pratyaksham mama maithili
Pritim janaya me vatse divyalankarashobhita
119.11
सा तथा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा ।
प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्वभिमुखी ययौ ॥ २.११९.११॥
Sa tatha samalankritya sita surasutopama
Pranamya shirasa tasyai ramam tvabhimukhi yayau
119.12
तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः ।
राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च ॥ २.११९.१२॥
Tatha tu bhushitam sitam dadarsha vadatam varah
Raghavah pritidanena tapasvinya jaharsha cha
119.13
न्यवेदयत्ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली ।
प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजम् ॥ २.११९.१३॥
Nyavedayattatah sarvam sita ramaya maithili
Pritidanam tapasvinya vasanabharanasrajam
119.14
प्रहृष्टस्त्वभवद्रामो लक्ष्मणश्च महारथः ।
मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम् ॥ २.११९.१४॥
Prahrishtastvabhavadramo lakshmanashcha maharathah
Maithilyah satkriyam drishtva manusheshu sudurlabham
119.15
ततस्तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः ।
अर्चितस्तापसैः सिद्धैरुवास रघुनन्दनः ॥ २.११९.१५॥
Tatastam sharvarim pritah punyam shashinibhananah
Architastapasaih siddhairuvasa raghunandanah
119.16
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामभिषिच्य हुताग्निकान् ।
आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान् ॥ २.११९.१६॥
Tasyam ratryam vyatitayamabhishichya hutagnikan
Aprichchhetam naravyaghrau tapasan vanagocharan
119.17
तावूचुस्ते वनचरास्तापसा धर्मचारिणः ।
वनस्य तस्य सञ्चारं राक्षसैः समभिप्लुतम् ॥ २.११९.१७॥
Tavuchuste vanacharastapasa dharmacharinah
Vanasya tasya sancharam rakshasaih samabhiplutam
119.18
रक्षांसि पुरुषादानि नानारूपाणि राघव ।
वसन्त्यस्मिन् महारण्ये व्यालाश्च रुधिराशनाः ॥ २.११९.१८॥
Rakshansi purushadani nanarupani raghava
Vasantyasmin maharanye vyalashcha rudhirashanah
119.19
उच्छिष्टं वा प्रमत्तं वा तापसं धर्मचारिणम् ।
अदन्त्यस्मिन् महारण्ये तान्निवारय राघव ॥ २.११९.१९॥
Uchchhishtam va pramattam va tapasam dharmacharinam
Adantyasmin maharanye tannivaraya raghava
119.20
एष पन्था महर्षीणां फलान्याहरतां वने ।
अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम् ॥ २.११९.२०॥
Esha pantha maharshinam phalanyaharatam vane
Anena tu vanam durgam gantum raghava te kshamam
119.21
इतीव तैः प्राञ्जलिभिस्तपस्विभिर्द्विजैः कृतः स्वस्त्ययनः परं तपः ।
वनं सभार्य्यः प्रविवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य्यमिवाभ्रमण्डलम् ॥ २.११९.२१ ॥
Itiva taih pranjalibhistapasvibhirdvijaih kritah svastyayanah param tapah
Vanam sabharyyah pravivesha raghavah salakshmanah suryyamivabhramandalam