UtshovChapter 43
43.1
संजय उवाच
सैन्धवेन निरुद्धेषु जयगृद्धिषु पाण्डुषु
सुघोरमभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह
Sanjaya uvacha
Saindhavena niruddheshu jayagriddhishu pandushu
Sughoramabhavadyuddham tvadiyanam paraih saha
43.2
प्रविश्य त्वार्जुनिः सेनां सत्यसंधो दुरासदाम्
व्यक्षोभयत तेजस्वी मकरः सागरं यथा
Pravishya tvarjunih senam satyasandho durasadam
Vyakshobhayata tejasvi makarah sagaram yatha
43.3
तं तथा शरवर्षेण क्षोभयन्तमरिंदमम्
यथाप्रधानाः सौभद्रमभ्ययुः कुरुसत्तमाः
Tam tatha sharavarshena kshobhayantamarindamam
Yathapradhanah saubhadramabhyayuh kurusattamah
43.4
तेषां तस्य च संमर्दो दारुणः समपद्यत
सृजतां शरवर्षाणि प्रसक्तममितौजसाम्
Tesham tasya cha sammardo darunah samapadyata
Srijatam sharavarshani prasaktamamitaujasam
43.5
रथव्रजेन संरुद्धस्तैरमित्रैरथार्जुनिः
वृषसेनस्य यन्तारं हत्वा चिच्छेद कार्मुकम्
Rathavrajena sanruddhastairamitrairatharjunih
Vrishasenasya yantaram hatva chichchheda karmukam
43.6
तस्य विव्याध बलवाञ्शरैरश्वानजिह्मगैः
वातायमानैरथ तैरश्वैरपहृतो रणात्
Tasya vivyadha balavansharairashvanajihmagaih
Vatayamanairatha tairashvairapahrito ranat
43.7
तेनान्तरेणाभिमन्योर्यन्तापासारयद्रथम्
रथव्रजास्ततो हृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः
Tenantarenabhimanyoryantapasarayadratham
Rathavrajastato hrishtah sadhu sadhviti chukrushuh
43.8
तं सिंहमिव संक्रुद्धं प्रमथ्नन्तं शरैररीन्
आरादायान्तमभ्येत्य वसातीयोऽभ्ययाद्द्रुतम्
Tam sinhamiva sankruddham pramathnantam sharairarin
Aradayantamabhyetya vasatiyobhyayaddrutam
43.9
सोऽभिमन्युं शरैः षष्ट्या रुक्मपुङ्खैरवाकिरत्
अब्रवीच्च न मे जीवञ्जीवतो युधि मोक्ष्यसे
Sobhimanyum sharaih shashtya rukmapunkhairavakirat
Abravichcha na me jivanjivato yudhi mokshyase
43.10
तमयस्मयवर्माणमिषुणा आशुपातिना
विव्याध हृदि सौभद्रः स पपात व्यसुः क्षितौ
Tamayasmayavarmanamishuna ashupatina
Vivyadha hridi saubhadrah sa papata vyasuh kshitau
43.11
वसात्यं निहतं दृष्ट्वा क्रुद्धाः क्षत्रियपुंगवाः
परिवव्रुस्तदा राजंस्तव पौत्रं जिघांसवः
Vasatyam nihatam drishtva kruddhah kshatriyapungavah
Parivavrustada rajanstava pautram jighansavah
43.12
विस्फारयन्तश्चापानि नानारूपाण्यनेकशः
तद्युद्धमभवद्रौद्रं सौभद्रस्यारिभिः सह
Vispharayantashchapani nanarupanyanekashah
Tadyuddhamabhavadraudram saubhadrasyaribhih saha
43.13
तेषां शरान्सेष्वसनाञ्शरीराणि शिरांसि च
सकुण्डलानि स्रग्वीणि क्रुद्धश्चिच्छेद फाल्गुनिः
Tesham sharanseshvasanansharirani shiransi cha
Sakundalani sragvini kruddhashchichchheda phalgunih
43.14
सखड्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टिशपरश्वधाः
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः
Sakhadgah sangulitranah sapattishaparashvadhah
Adrishyanta bhujashchhinna hemabharanabhushitah
43.15
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैर्मुकुटैश्छत्रचामरैः
Sragbhirabharanairvastraih patitaishcha mahadhvajaih
Varmabhishcharmabhirharairmukutaishchhatrachamaraih
43.16
अपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः
अक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः
Apaskarairadhishthanairishadandakabandhuraih
Akshairvimathitaishchakrairbhagnaishcha bahudha yugaih
43.17
अनुकर्षैः पताकाभिस्तथा सारथिवाजिभिः
रथैश्च भग्नैर्नागैश्च हतैः कीर्णाभवन्मही
Anukarshaih patakabhistatha sarathivajibhih
Rathaishcha bhagnairnagaishcha hataih kirnabhavanmahi
43.18
निहतैः क्षत्रियैः शूरैर्नानाजनपदेश्वरैः
जयगृद्धैर्वृता भूमिर्दारुणा समपद्यत
Nihataih kshatriyaih shurairnanajanapadeshvaraih
Jayagriddhairvrita bhumirdaruna samapadyata
43.19
दिशो विचरतस्तस्य सर्वाश्च प्रदिशस्तथा
रणेऽभिमन्योः क्रुद्धस्य रूपमन्तरधीयत
Disho vicharatastasya sarvashcha pradishastatha
Ranebhimanyoh kruddhasya rupamantaradhiyata
43.20
काञ्चनं यद्यदस्यासीद्वर्म चाभरणानि च
धनुषश्च शराणां च तदपश्याम केवलम्
Kanchanam yadyadasyasidvarma chabharanani cha
Dhanushashcha sharanam cha tadapashyama kevalam
43.21
तं तदा नाशकत्कश्चिच्चक्षुर्भ्यामभिवीक्षितुम्
आददानं शरैर्योधान्मध्ये सूर्यमिव स्थितम्
Tam tada nashakatkashchichchakshurbhyamabhivikshitum
Adadanam sharairyodhanmadhye suryamiva sthitam