UtshovChapter 3
3.1
संजय उवाच
शरतल्पे महात्मानं शयानममितौजसम्
महावातसमूहेन समुद्रमिव शोषितम्
Sanjaya uvacha
Sharatalpe mahatmanam shayanamamitaujasam
Mahavatasamuhena samudramiva shoshitam
3.2
दिव्यैरस्त्रैर्महेष्वासं पातितं सव्यसाचिना
जयाशां तव पुत्राणां संभग्नां शर्म वर्म च
Divyairastrairmaheshvasam patitam savyasachina
Jayasham tava putranam sambhagnam sharma varma cha
3.3
अपाराणामिव द्वीपमगाधे गाधमिच्छताम्
स्रोतसा यामुनेनेव शरौघेण परिप्लुतम्
Aparanamiva dvipamagadhe gadhamichchhatam
Srotasa yamuneneva sharaughena pariplutam
3.4
महान्तमिव मैनाकमसह्यं भुवि पातितम्
नभश्च्युतमिवादित्यं पतितं धरणीतले
Mahantamiva mainakamasahyam bhuvi patitam
Nabhashchyutamivadityam patitam dharanitale
3.5
शतक्रतोरिवाचिन्त्यं पुरा वृत्रेण निर्जयम्
मोहनं सर्वसैन्यस्य युधि भीष्मस्य पातनम्
Shatakratorivachintyam pura vritrena nirjayam
Mohanam sarvasainyasya yudhi bhishmasya patanam
3.6
ककुदं सर्वसैन्यानां लक्ष्म सर्वधनुष्मताम्
धनंजयशरव्याप्तं पितरं ते महाव्रतम्
Kakudam sarvasainyanam lakshma sarvadhanushmatam
Dhananjayasharavyaptam pitaram te mahavratam
3.7
तं वीरशयने वीरं शयानं पुरुषर्षभम्
भीष्ममाधिरथिर्दृष्ट्वा भरतानाममध्यमम्
Tam virashayane viram shayanam purusharshabham
Bhishmamadhirathirdrishtva bharatanamamadhyamam
3.8
अवतीर्य रथादार्तो बाष्पव्याकुलिताक्षरम्
अभिवाद्याञ्जलिं बद्ध्वा वन्दमानोऽभ्यभाषत
Avatirya rathadarto bashpavyakulitaksharam
Abhivadyanjalim baddhva vandamanobhyabhashata
3.9
कर्णोऽहमस्मि भद्रं ते अद्य मा वद भारत
पुण्यया क्षेमया वाचा चक्षुषा चावलोकय
Karnohamasmi bhadram te adya ma vada bharata
Punyaya kshemaya vacha chakshusha chavalokaya
3.10
न नूनं सुकृतस्येह फलं कश्चित्समश्नुते
यत्र धर्मपरो वृद्धः शेते भुवि भवानिह
Na nunam sukritasyeha phalam kashchitsamashnute
Yatra dharmaparo vriddhah shete bhuvi bhavaniha
3.11
कोशसंजनने मन्त्रे व्यूहप्रहरणेषु च
नाथमन्यं न पश्यामि कुरूणां कुरुसत्तम
Koshasanjanane mantre vyuhapraharaneshu cha
Nathamanyam na pashyami kurunam kurusattama
3.12
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो यः कुरूंस्तारयेद्भयात्
योधांस्त्वमप्लवे हित्वा पितृलोकं गमिष्यसि
Buddhya vishuddhaya yukto yah kurunstarayedbhayat
Yodhanstvamaplave hitva pitrilokam gamishyasi
3.13
अद्य प्रभृति संक्रुद्धा व्याघ्रा इव मृगक्षयम्
पाण्डवा भरतश्रेष्ठ करिष्यन्ति कुरुक्षयम्
Adya prabhriti sankruddha vyaghra iva mrigakshayam
Pandava bharatashreshtha karishyanti kurukshayam
3.14
अद्य गाण्डीवघोषस्य वीर्यज्ञाः सव्यसाचिनः
कुरवः संत्रसिष्यन्ति वज्रपाणेरिवासुराः
Adya gandivaghoshasya viryagyah savyasachinah
Kuravah santrasishyanti vajrapanerivasurah
3.15
अद्य गाण्डीवमुक्तानामशनीनामिव स्वनः
त्रासयिष्यति संग्रामे कुरूनन्यांश्च पार्थिवान्
Adya gandivamuktanamashaninamiva svanah
Trasayishyati sangrame kurunanyanshcha parthivan
3.16
समिद्धोऽग्निर्यथा वीर महाज्वालो द्रुमान्दहेत्
धार्तराष्ट्रान्प्रधक्ष्यन्ति तथा बाणाः किरीटिनः
Samiddhogniryatha vira mahajvalo drumandahet
Dhartarashtranpradhakshyanti tatha banah kiritinah
3.17
येन येन प्रसरतो वाय्वग्नी सहितौ वने
तेन तेन प्रदहतो भगवन्तौ यदिच्छतः
Yena yena prasarato vayvagni sahitau vane
Tena tena pradahato bhagavantau yadichchhatah
3.18
यादृशोऽग्निः समिद्धो हि तादृक्पार्थो न संशयः
यथा वायुर्नरव्याघ्र तथा कृष्णो न संशयः
Yadrishognih samiddho hi tadrikpartho na sanshayah
Yatha vayurnaravyaghra tatha krishno na sanshayah
3.19
नदतः पाञ्चजन्यस्य रसतो गाण्डिवस्य च
श्रुत्वा सर्वाणि सैन्यानि त्रासं यास्यन्ति भारत
Nadatah panchajanyasya rasato gandivasya cha
Shrutva sarvani sainyani trasam yasyanti bharata
3.20
कपिध्वजस्य चोत्पाते रथस्यामित्रकर्शिनः
शब्दं सोढुं न शक्ष्यन्ति त्वामृते वीर पार्थिवाः
Kapidhvajasya chotpate rathasyamitrakarshinah
Shabdam sodhum na shakshyanti tvamrite vira parthivah
3.21
को ह्यर्जुनं रणे योद्धुं त्वदन्यः पार्थिवोऽर्हति
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः
Ko hyarjunam rane yoddhum tvadanyah parthivorhati
Yasya divyani karmani pravadanti manishinah
3.22
अमानुषश्च संग्रामस्त्र्यम्बकेन च धीमतः
तस्माच्चैव वरः प्राप्तो दुष्प्रापश्चाकृतात्मभिः
Amanushashcha sangramastryambakena cha dhimatah
Tasmachchaiva varah prapto dushprapashchakritatmabhih
3.23
तमद्याहं पाण्डवं युद्धशौण्ड;ममृष्यमाणो भवतानुशिष्टः
आशीविषं दृष्टिहरं सुघोर;मियां पुरस्कृत्य वधं जयं वा
Tamadyaham pandavam yuddhashaunda;mamrishyamano bhavatanushishtah
Ashivisham drishtiharam sughora;miyam puraskritya vadham jayam va