UtshovChapter 47
47.1
नारद उवाच
नासौ वृथाग्निना दग्धो यथा तत्र श्रुतं मया
वैचित्रवीर्यो नृपतिस्तत्ते वक्ष्यामि भारत
Narada uvacha
Nasau vrithagnina dagdho yatha tatra shrutam maya
Vaichitraviryo nripatistatte vakshyami bharata
47.2
वनं प्रविशता तेन वायुभक्षेण धीमता
अग्नयः कारयित्वेष्टिमुत्सृष्टा इति नः श्रुतम्
Vanam pravishata tena vayubhakshena dhimata
Agnayah karayitveshtimutsrishta iti nah shrutam
47.3
याजकास्तु ततस्तस्य तानग्नीन्निर्जने वने
समुत्सृज्य यथाकामं जग्मुर्भरतसत्तम
Yajakastu tatastasya tanagninnirjane vane
Samutsrijya yathakamam jagmurbharatasattama
47.4
स विवृद्धस्तदा वह्निर्वने तस्मिन्नभूत्किल
तेन तद्वनमादीप्तमिति मे तापसाब्रुवन्
Sa vivriddhastada vahnirvane tasminnabhutkila
Tena tadvanamadiptamiti me tapasabruvan
47.5
स राजा जाह्नवीकच्छे यथा ते कथितं मया
तेनाग्निना समायुक्तः स्वेनैव भरतर्षभ
Sa raja jahnavikachchhe yatha te kathitam maya
Tenagnina samayuktah svenaiva bharatarshabha
47.6
एवमावेदयामासुर्मुनयस्ते ममानघ
ये ते भागीरथीतीरे मया दृष्टा युधिष्ठिर
Evamavedayamasurmunayaste mamanagha
Ye te bhagirathitire maya drishta yudhishthira
47.7
एवं स्वेनाग्निना राजा समायुक्तो महीपते
मा शोचिथास्त्वं नृपतिं गतः स परमां गतिम्
Evam svenagnina raja samayukto mahipate
Ma shochithastvam nripatim gatah sa paramam gatim
47.8
गुरुशुश्रूषया चैव जननी तव पाण्डव
प्राप्ता सुमहतीं सिद्धिमिति मे नात्र संशयः
Gurushushrushaya chaiva janani tava pandava
Prapta sumahatim siddhimiti me natra sanshayah
47.9
कर्तुमर्हसि कौरव्य तेषां त्वमुदकक्रियाम्
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरेतदत्र विधीयताम्
Kartumarhasi kauravya tesham tvamudakakriyam
Bhratribhih sahitah sarvairetadatra vidhiyatam
47.10
वैशंपायन उवाच
ततः स पृथिवीपालः पाण्डवानां धुरंधरः
निर्ययौ सह सोदर्यैः सदारो भरतर्षभ
Vaishampayana uvacha
Tatah sa prithivipalah pandavanam dhurandharah
Niryayau saha sodaryaih sadaro bharatarshabha
47.11
पौरजानपदाश्चैव राजभक्तिपुरस्कृताः
गङ्गां प्रजग्मुरभितो वाससैकेन संवृताः
Paurajanapadashchaiva rajabhaktipuraskritah
Gangam prajagmurabhito vasasaikena sanvritah
47.12
ततोऽवगाह्य सलिलं सर्वे ते कुरुपुंगवाः
युयुत्सुमग्रतः कृत्वा ददुस्तोयं महात्मने
Tatovagahya salilam sarve te kurupungavah
Yuyutsumagratah kritva dadustoyam mahatmane
47.13
गान्धार्याश्च पृथायाश्च विधिवन्नामगोत्रतः
शौचं निवर्तयन्तस्ते तत्रोषुर्नगराद्बहिः
Gandharyashcha prithayashcha vidhivannamagotratah
Shaucham nivartayantaste tatroshurnagaradbahih
47.14
प्रेषयामास स नरान्विधिज्ञानाप्तकारिणः
गङ्गाद्वारं कुरुश्रेष्ठो यत्र दग्धोऽभवन्नृपः
Preshayamasa sa naranvidhigyanaptakarinah
Gangadvaram kurushreshtho yatra dagdhobhavannripah
47.15
तत्रैव तेषां कुल्यानि गङ्गाद्वारेऽन्वशात्तदा
कर्तव्यानीति पुरुषान्दत्तदेयान्महीपतिः
Tatraiva tesham kulyani gangadvarenvashattada
Kartavyaniti purushandattadeyanmahipatih
47.16
द्वादशेऽहनि तेभ्यः स कृतशौचो नराधिपः
ददौ श्राद्धानि विधिवद्दक्षिणावन्ति पाण्डवः
Dvadashehani tebhyah sa kritashaucho naradhipah
Dadau shraddhani vidhivaddakshinavanti pandavah
47.17
धृतराष्ट्रं समुद्दिश्य ददौ स पृथिवीपतिः
सुवर्णं रजतं गाश्च शय्याश्च सुमहाधनाः
Dhritarashtram samuddishya dadau sa prithivipatih
Suvarnam rajatam gashcha shayyashcha sumahadhanah
47.18
गान्धार्याश्चैव तेजस्वी पृथायाश्च पृथक्पृथक्
संकीर्त्य नामनी राजा ददौ दानमनुत्तमम्
Gandharyashchaiva tejasvi prithayashcha prithakprithak
Sankirtya namani raja dadau danamanuttamam
47.19
यो यदिच्छति यावच्च तावत्स लभते द्विजः
शयनं भोजनं यानं मणिरत्नमथो धनम्
Yo yadichchhati yavachcha tavatsa labhate dvijah
Shayanam bhojanam yanam maniratnamatho dhanam
47.20
यानमाच्छादनं भोगान्दासीश्च परिचारिकाः
ददौ राजा समुद्दिश्य तयोर्मात्रोर्महीपतिः
Yanamachchhadanam bhogandasishcha paricharikah
Dadau raja samuddishya tayormatrormahipatih
47.21
ततः स पृथिवीपालो दत्त्वा श्राद्धान्यनेकशः
प्रविवेश पुनर्धीमान्नगरं वारणाह्वयम्
Tatah sa prithivipalo dattva shraddhanyanekashah
Pravivesha punardhimannagaram varanahvayam
47.22
ते चापि राजवचनात्पुरुषा ये गताभवन्
संकल्प्य तेषां कुल्यानि पुनः प्रत्यागमंस्ततः
Te chapi rajavachanatpurusha ye gatabhavan
Sankalpya tesham kulyani punah pratyagamanstatah
47.23
माल्यैर्गन्धैश्च विविधैः पूजयित्वा यथाविधि
कुल्यानि तेषां संयोज्य तदाचख्युर्महीपतेः
Malyairgandhaishcha vividhaih pujayitva yathavidhi
Kulyani tesham sanyojya tadachakhyurmahipateh
47.24
समाश्वास्य च राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्
नारदोऽप्यगमद्राजन्परमर्षिर्यथेप्सितम्
Samashvasya cha rajanam dharmatmanam yudhishthiram
Naradopyagamadrajanparamarshiryathepsitam
47.25
एवं वर्षाण्यतीतानि धृतराष्ट्रस्य धीमतः
वनवासे तदा त्रीणि नगरे दश पञ्च च
Evam varshanyatitani dhritarashtrasya dhimatah
Vanavase tada trini nagare dasha pancha cha
47.26
हतपुत्रस्य संग्रामे दानानि ददतः सदा
ज्ञातिसंबन्धिमित्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च
Hataputrasya sangrame danani dadatah sada
Gyatisambandhimitranam bhratrinam svajanasya cha
47.27
युधिष्ठिरस्तु नृपतिर्नातिप्रीतमनास्तदा
धारयामास तद्राज्यं निहतज्ञातिबान्धवः
Yudhishthirastu nripatirnatipritamanastada
Dharayamasa tadrajyam nihatagyatibandhavah