Sukta 10

10.1

Virat, 1-13 atharvacharyah, virat, (shat-paryayah), 1-13, 1 tripadarchi panktih, 2-7 yajushi jagati, 3, 9 samnyanushtup, 5 archyanushtup, 7, 13 virad gayatri, 11 samnani brihati

वि॒राड् वा इ॒दमग्र॑ आसी॒त् तस्या॑ जा॒तायाः॒ सर्व॑मबिभेदि॒यमे॒वेदं भ॑वि॒ष्यतीति॑ ॥१॥

Virad va idamagra asit tasya jatayah sarvamabibhediyamevedam bhavishyatiti

10.2

सोद॑क्राम॒त् सा गार्ह॑पत्ये॒ न्यऽक्रामत् ॥२॥

Sodakramat sa garhapatye nyakramat

10.3

गृ॒ह॒मे॒धी गृ॒हप॑तिर्भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥३॥

Grihamedhi grihapatirbhavati ya evam veda

10.4

सोद॑क्राम॒त् साह॑व॒नीये॒ न्यऽक्रामत् ॥४॥

Sodakramat sahavaniye nyakramat

10.5

यन्त्य॑स्य दे॒वा दे॒वहू॑तिं प्रि॒यो दे॒वानां॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥५॥

Yantyasya deva devahutim priyo devanam bhavati ya evam veda

10.6

सोद॑क्राम॒त् सा द॑क्षिणा॒ग्नौ न्यऽक्रामत् ॥६॥

Sodakramat sa dakshinagnau nyakramat

10.7

य॒ज्ञर्तो॑ दक्षि॒णीयो॒ वास॑तयो भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥७॥

Yagyarto dakshiniyo vasatayo bhavati ya evam veda

10.8

सोद॑क्राम॒त् सा स॒भायां॒ न्यऽक्रामत् ॥८॥

Sodakramat sa sabhayam nyakramat

10.9

यन्त्य॑स्य स॒भां सभ्यो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥९॥

Yantyasya sabham sabhyo bhavati ya evam veda

10.10

सोदक्राम॒त् सा समि॑तौ॒ न्यऽक्रामत् ॥१०॥

Sodakramat sa samitau nyakramat

10.11

यन्त्य॑स्य॒ समि॑तिं सामि॒त्यो भ॑वति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥११॥

Yantyasya samitim samityo bhavati ya evam veda

10.12

सोद॑क्राम॒त सामन्त्र॑णे॒ न्यऽक्रामत् ॥१२॥

Sodakramata samantrane nyakramat

10.13

(६)
यन्त्य॑स्या॒मन्त्र॑णमामन्त्र॒णीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥१३॥

(6)
Yantyasyamantranamamantraniyo bhavati ya evam veda

10.14

(७)
(2)
१-१०) १ त्रिपदा साम्नी अनुष्टुप्, २ उष्णिग्गर्भा चतुष्पदोपरिष्टाद्विराड्बृहती, ३ एकपदा याजुषी गायत्री,
४ एकपदा साम्नी पङ्क्तिः ५ विराड् गायत्री, ६ आर्च्यनुष्टुप्, ७ साम्नी पङ्क्तिः,
८ आसुरी गायत्री, ९ साम्नी अनुष्टुप्, १० साम्नी बृहती।
सोद॑क्राम॒त् सान्तरि॑क्षे चतु॒र्धा विक्रा॑न्तातिष्ठत् ॥१॥

(7)
(2)
1-10) 1 tripada samni anushtup, 2 ushniggarbha chatushpadoparishtadviradbrihati, 3 ekapada yajushi gayatri
4 ekapada samni panktih 5 virad gayatri, 6 archyanushtup, 7 samni panktih
8 asuri gayatri, 9 samni anushtup, 10 samni brihati
Sodakramat santarikshe chaturdha vikrantatishthat

10.15

(८)
तां दे॑वमनु॒ष्याऽ अब्रुवन्नि॒यमे॒व तद् वे॑द॒ यदु॒भय॑ उप॒जीवे॑मे॒मामुप॑ ह्वयामहा॒ इति॑ ॥२॥

(8)
Tam devamanushya abruvanniyameva tad veda yadubhaya upajivememamupa hvayamaha iti

10.16

(९)
तामुपा॑ह्वयन्त ॥३॥

(9)
Tamupahvayanta

10.17

(१०)
ऊर्ज॒ एहि॒ स्वध॒ एहि॒ सूनृ॑त॒ एहीरा॑व॒त्येहीति॑ ॥४॥

(10)
Urja ehi svadha ehi sunrita ehiravatyehiti

10.18

(११)
तस्या॒ इन्द्रो॑ व॒त्स आसी॑द् गाय॒त्र्यऽभि॒धान्य॒भ्रमूधः॑ ॥५॥

(11)
Tasya indro vatsa asid gayatryabhidhanyabhramudhah

10.19

(१२)
बृ॒हच्च॑ रथन्त॒रं च॒ द्वौ स्तना॒वास्तां॑ यज्ञाय॒ज्ञियं॑ च वामदे॒व्यं च॒ द्वौ ॥६॥

(12)
Brihachcha rathantaram cha dvau stanavastam yagyayagyiyam cha vamadevyam cha dvau

10.20

(१३)
ओष॑धीरे॒व र॑थन्त॒रेण॑ दे॒वा अ॑दुह्र॒न् व्यचो॑ बृह॒ता ॥७॥

(13)
Oshadhireva rathantarena deva aduhran vyacho brihata

10.21

(१४)
अ॒पो वा॑मदे॒व्येन॑ य॒ज्ञं य॑ज्ञाय॒ज्ञिये॑न ॥८॥

(14)
Apo vamadevyena yagyam yagyayagyiyena

10.22

(१५)
ओष॑धीरे॒वास्मै॑ रथन्त॒रं दु॑हे॒ व्यचो॑ बृ॒हत् ॥९॥

(15)
Oshadhirevasmai rathantaram duhe vyacho brihat

10.23

(१६)
अ॒पो वा॑मदे॒व्यं य॒ज्ञं य॑ज्ञाय॒ज्ञियं॒ य ए॒वं वेद॑ ॥१०॥

(16)
Apo vamadevyam yagyam yagyayagyiyam ya evam veda

10.24

(१७)
(3)
(१-८) १ चतुष्दा विराडनुष्टुप्, २ आर्ची त्रिष्टुप्, ३,५,७
चतुष्पदा प्राजापत्या पङ्क्तिः, ४,६,८ आर्ची बृहती।
सोद॑क्राम॒त् सा वन॒स्पती॒नाग॑च्छत् तां वन॒स्पत॑योऽघ्नत॒ सा सं॑वत्स॒रे सम॑भवत् ॥१॥

(17)
(3)
(1-8) 1 chatushda viradanushtup, 2 archi trishtup, 3, 5, 7
Chatushpada prajapatya panktih, 4, 6, 8 archi brihati
Sodakramat sa vanaspatinagachchhat tam vanaspatayoghnata sa sanvatsare samabhavat

10.25

तस्मा॒द् वन॒स्पती॑नां संवत्स॒रे वृ॒क्णमपि॑ रोहति वृ॒श्चते॒ऽस्याप्रि॑यो॒ भ्रातृ॑व्यो॒ य ए॒वं वेद॑ ॥२॥

Tasmad vanaspatinam sanvatsare vriknamapi rohati vrishchatesyapriyo bhratrivyo ya evam veda

10.26

(१८)
सोद॑क्राम॒त् सा पि॒तॄनाग॑च्छ॒त् तां पि॒तरो॑ऽघ्नत॒ सा मा॒सि सम॑भवत् ॥३॥

(18)
Sodakramat sa pitrinagachchhat tam pitaroghnata sa masi samabhavat

10.27

तस्मा॑त् पि॒तृभ्यो॑ मा॒स्युप॑मास्यं ददति॒ प्र पि॑तृ॒याणं॒ पन्थां॑ जानाति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥४॥

Tasmat pitribhyo masyupamasyam dadati pra pitriyanam pantham janati ya evam veda

10.28

(१९)
सोद॑क्राम॒त् सा दे॒वानाग॑च्छ॒त् तां दे॒वा अ॑घ्नत॒ सार्ध॑मा॒से सम॑भवत् ॥५॥

(19)
Sodakramat sa devanagachchhat tam deva aghnata sardhamase samabhavat

10.29

तस्मा॑द् दे॒वेभ्यो॑ऽर्धमा॒से वष॑ट्कुर्वन्ति॒ प्र दे॑व॒यानं॒ पन्थां॑ जानाति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥६॥

Tasmad devebhyordhamase vashatkurvanti pra devayanam pantham janati ya evam veda

10.30

(२०)
सोद॑क्राम॒त् सा म॑नु॒ष्या॒३नाग॑च्छ॒त् तां म॑नु॒ष्याऽ अघ्नत॒ सा स॒द्यः सम॑भवत् ॥७॥

(20)
Sodakramat sa manushya3nagachchhat tam manushya aghnata sa sadyah samabhavat

10.31

तस्मा॑न्मनु॒ष्ये॒ऽभ्य उभय॒द्युरुप॑ हर॒न्त्युपा॑स्य गृ॒हे ह॑रन्ति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥८॥

Tasmanmanushyebhya ubhayadyurupa harantyupasya grihe haranti ya evam veda

10.32

(२१)
(4-5)
(१-१६, १-१६) २२-२३, २६,२९(प्र०) चतुष्पदा साम्नी जगती, २२-२४, २८-२९(द्वि०) साम्नी बृहती,
२२,२६ (तृ०) साम्नी उष्णिक्, २२-२३,२६,२९ (च०) आर्च्यनुष्टुप्, २३ (तृ०) आर्ची गायत्री,
२४-२५, २८ (प्र०) चतुष्पदा उष्णिक्, २४ (तृ०) प्राजापत्यानुष्टुप्, २४-२५, २७ आर्ची त्रिष्टुप्,
२५-२६ (द्वि०) साम्नी उष्णिक्, २५, २७-२८ (तृ०) विराड् गायत्री २७ (प्र०)चतुष्पदा प्राजापत्या जगती,
२७ (द्वि०) साम्नी बृहती त्रिष्टुप्, २८ (च०) त्रिपदा ब्राह्मी भुरिग्गायत्री, २९ (तृ०) साम्नी अनुष्टुप्।
सोद॑क्राम॒त् सासु॑रा॒नाग॑च्छ॒त् तामसु॑रा॒ उपा॑ह्वयन्त॒ माय॒ एहीति॑ ॥१॥

(21)
(4-5)
(1-16, 1-16) 22-23, 26, 29(pra0) chatushpada samni jagati, 22-24, 28-29(dvi0) samni brihati
22, 26 (tri0) samni ushnik, 22-23, 26, 29 (cha0) archyanushtup, 23 (tri0) archi gayatri
24-25, 28 (pra0) chatushpada ushnik, 24 (tri0) prajapatyanushtup, 24-25, 27 archi trishtup
25-26 (dvi0) samni ushnik, 25, 27-28 (tri0) virad gayatri 27 (pra0)chatushpada prajapatya jagati
27 (dvi0) samni brihati trishtup, 28 (cha0) tripada brahmi bhuriggayatri, 29 (tri0) samni anushtup
Sodakramat sasuranagachchhat tamasura upahvayanta maya ehiti

10.33

तस्या॑ वि॒रोच॑नः॒ प्राह्रा॑दिर्व॒त्स आसी॑दयस्पा॒त्रं पात्र॑म् ॥२॥

Tasya virochanah prahradirvatsa asidayaspatram patram

10.34

तां द्विमू॑र्धा॒र्त्व्योऽधो॒क् तां मा॒यामे॒वाधो॑क् ॥३॥

Tam dvimurdhartvyodhok tam mayamevadhok

10.35

तां मा॒यामसु॑रा॒ उप॑ जीवन्त्युपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥४॥

Tam mayamasura upa jivantyupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.36

(२२)
सोद॑क्राम॒त् सा पि॒तॄ॒नाग॑च्छत् तां पि॒तर॒ उपा॑ह्वयन्त॒ स्वध॒ एहीति॑ ॥५॥

(22)
Sodakramat sa pitrinagachchhat tam pitara upahvayanta svadha ehiti

10.37

तस्या॑ य॒मो राजा॑ व॒त्स आसी॑द् रजतपा॒त्रं पात्र॑म् ॥६॥

Tasya yamo raja vatsa asid rajatapatram patram

10.38

तामन्त॑को मार्त्य॒वोऽधो॒क् तां स्व॒धामे॒वाधो॑क् ॥७॥

Tamantako martyavodhok tam svadhamevadhok

10.39

तां स्व॒धां पि॒तर॒ उप॑ जीवन्त्युपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥८॥

Tam svadham pitara upa jivantyupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.40

(२३)
सोद॑क्राम॒त् सा म॑नु॒ष्या॒३नाग॑च्छ॒त् तां म॑नु॒ष्या॒३ उपा॑ह्वय॒न्तेरा॑व॒त्येहीति॑ ॥९॥

(23)
Sodakramat sa manushya3nagachchhat tam manushya3 upahvayanteravatyehiti

10.41

तस्या॒ मनु॑र्वैवस्व॒तो व॒त्स आसी॑त् पृथि॒वी पात्र॑म् ॥१०॥

Tasya manurvaivasvato vatsa asit prithivi patram

10.42

तां पृथी॑ वै॒न्योऽधो॒क् तां कृ॒षिं च॑ स॒स्यं चा॑धोक् ॥११॥

Tam prithi vainyodhok tam krishim cha sasyam chadhok

10.43

ते कृ॒षिं च॑ स॒स्यं च॑ मनु॒ष्या॒३उप॑ जीवन्ति कृ॒ष्टरा॑धिरुपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥१२॥

Te krishim cha sasyam cha manushya3upa jivanti krishtaradhirupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.44

(२४)
सोद॑क्राम॒त् सा स॑प्तऋ॒षीनाग॑च्छ॒त् तां स॑प्तऋ॒षय॒ उपा॑ह्वयन्त॒ ब्रह्म॑ण्व॒त्येहीति॑ ॥१३॥

(24)
Sodakramat sa saptarishinagachchhat tam saptarishaya upahvayanta brahmanvatyehiti

10.45

तस्याः॒ सोमो॒ राजा॑ व॒त्स आसी॒च्छन्दः॒ पात्र॑म् ॥१४॥

Tasyah somo raja vatsa asichchhandah patram

10.46

तां बृह॒स्पति॑राङ्गिर॒सोऽधो॒क् तां ब्रह्म॑ च॒ तप॑श्चाधोक् ॥१५॥

Tam brihaspatirangirasodhok tam brahma cha tapashchadhok

10.47

तद् ब्रह्म॑ च॒ तप॑श्च सप्तऋ॒षय॒ उप॑ जीवन्ति ब्रह्मवर्च॒स्युऽपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ।१६॥(२५)
(5)
सोद॑क्राम॒त् सा दे॒वानाग॑च्छ॒त् तां दे॒वा उपा॑ह्वय॒न्तोर्ज॒ एहीति॑ ॥१॥

Tad brahma cha tapashcha saptarishaya upa jivanti brahmavarchasyupajivaniyo bhavati ya evam veda (25)
(5)
Sodakramat sa devanagachchhat tam deva upahvayantorja ehiti

10.48

तस्या॒ इन्द्रो॑ व॒त्स आसी॑च्चम॒सः पात्र॑म् ॥२॥

Tasya indro vatsa asichchamasah patram

10.49

तां दे॒वः स॑वि॒ताधो॒क् तामू॒र्जामे॒वाधो॑क् ॥३॥

Tam devah savitadhok tamurjamevadhok

10.50

तामू॒र्जां दे॒वा उप॑ जीवन्त्युपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥४॥

Tamurjam deva upa jivantyupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.51

(२६)
सोद॑क्राम॒त् सा ग॑न्धर्वाप्स॒रस॒ आग॑च्छत् तां ग॑न्धर्वाप्स॒रस॒ उपा॑ह्वयन्त॒ पुण्य॑गन्ध॒ एहीति॑ ॥५॥

(26)
Sodakramat sa gandharvapsarasa agachchhat tam gandharvapsarasa upahvayanta punyagandha ehiti

10.52

तस्या॑श्चि॒त्रर॑थः सौर्यवर्च॒सो व॒त्स आसी॑त् पुष्करप॒र्णं पात्र॑म् ॥६॥

Tasyashchitrarathah sauryavarchaso vatsa asit pushkaraparnam patram

10.53

तां वसु॑रुचिः सौर्यवर्च॒सोऽधो॒क् तां पुण्य॑मे॒व ग॒न्धम॑धोक् ॥७॥

Tam vasuruchih sauryavarchasodhok tam punyameva gandhamadhok

10.54

तं पुण्यं॑ ग॒न्धं ग॑न्धर्वाप्स॒रस॒ उप॑ जीवन्ति॒ पुण्य॑गन्धिरुपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥८॥

Tam punyam gandham gandharvapsarasa upa jivanti punyagandhirupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.55

(२७)
सोद॑क्राम॒त् सेत॑रज॒नानाग॑च्छत् तामि॑तरज॒ना उपा॑ह्वयन्त॒ तिरो॑ध॒ एहीति॑ ॥९॥

(27)
Sodakramat setarajananagachchhat tamitarajana upahvayanta tirodha ehiti

10.56

तस्याः॒ कुबे॑रो वैश्रव॒णो व॒त्स आसी॑दामपा॒त्रं पात्र॑म् ॥१०॥

Tasyah kubero vaishravano vatsa asidamapatram patram

10.57

तां र॑ज॒तना॑भिः काबेर॒कोऽधो॒क् तां ति॑रो॒धामे॒वाधो॑क् ॥११॥

Tam rajatanabhih kaberakodhok tam tirodhamevadhok

10.58

तां ति॑रो॒धामि॑तरज॒ना उप॑ जीवन्ति॒ ति॒रो ध॑त्ते॒ सर्वं॑ पा॒प्मान॑मुपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥१२॥

Tam tirodhamitarajana upa jivanti tiro dhatte sarvam papmanamupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.59

(२८)
सोद॑क्राम॒त् सा स॒र्पानाग॑च्छ॒त् तां स॒र्पा उपा॑ह्वयन्त॒ विष॑व॒त्येहीति॑ ॥१३॥

(28)
Sodakramat sa sarpanagachchhat tam sarpa upahvayanta vishavatyehiti

10.60

तस्या॑स्तक्ष॒को वै॑शले॒यो व॒त्स आसी॑दलाबुपा॒त्रं पात्र॑म् ॥१४॥

Tasyastakshako vaishaleyo vatsa asidalabupatram patram

10.61

तां धृ॒तरा॑ष्ट्र ऐराव॒तोऽधो॒क् तां वि॒षमे॒वाधो॑क् ॥१५॥

Tam dhritarashtra airavatodhok tam vishamevadhok

10.62

तद् वि॒षं स॒र्पा उप॑ जीवन्त्युपजीव॒नीयो॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥१६॥

Tad visham sarpa upa jivantyupajivaniyo bhavati ya evam veda

10.63

(२९)
(6)
(-१-४) १ द्विपदा विराड् गायत्री, २ द्विपदा साम्नी त्रिष्टुप्,
३ द्विपदा प्राजापत्यानुष्टुप्, ४ द्विपदार्च्युष्णिक्।
तद् यस्मा॑ ए॒वं वि॒दुषे॒ऽलाबु॑नाभिषि॒ञ्चेत् प्र॒त्याह॑न्यात् ॥१॥

(29)
(6)
(-1-4) 1 dvipada virad gayatri, 2 dvipada samni trishtup
3 dvipada prajapatyanushtup, 4 dvipadarchyushnik
Tad yasma evam vidushelabunabhishinchet pratyahanyat

10.64

न च॑ प्रत्याह॒न्यान्मन॑सा त्वा प्र॒त्याह॒न्मीति॑ प्र॒त्याह॑न्यात् ॥२॥

Na cha pratyahanyanmanasa tva pratyahanmiti pratyahanyat

10.65

यत् प्र॑त्या॒हन्ति॑ वि॒षमे॒व तत् प्र॒त्याह॑न्ति ॥३॥

Yat pratyahanti vishameva tat pratyahanti

10.66

वि॒षमे॒वास्याप्रि॑यं॒ भ्रातृ॑व्यमनु॒विषि॑च्यते॒ य ए॒वं वेद॑ ॥४॥

Vishamevasyapriyam bhratrivyamanuvishichyate ya evam veda